Honduras
Z Wikipedii
| República de Honduras Republika Hondurasu |
|||||
|
|||||
| Hymn: Tu bandera es un lampo de cielo | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | hiszpański | ||||
| Stolica | Tegucigalpa | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Manuel Zelaya | ||||
| Szef rządu | prezydent Manuel Zelaya | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
100. na świecie 112 090 km² ~0% |
||||
| Liczba ludności (2006) • całkowita • gęstość zaludnienia |
97. na świecie 7 325 000 65 osób/km² |
||||
| Niepodległość | od Hiszpanii 15 września 1821 |
||||
| Jednostka monetarna | lempira (HNL) | ||||
| Strefa czasowa | UTC -6 | ||||
| Kod ISO 3166 | HN | ||||
| Domena internetowa | hn | ||||
| Kod samochodowy | HN | ||||
| Kod telefoniczny | +504 | ||||
 |
|||||
Honduras (Honduras, Republika Hondurasu; República de Honduras) – państwo w Ameryce Środkowej, pomiędzy Morzem Karaibskim a Oceanem Spokojnym (Zatoka Fonseca), o łącznej długości wybrzeża 820 km. Honduras graniczy na zachodzie z Gwatemalą (dł. granicy 256 km), na południowym wschodzie z Nikaraguą (922 km) i na południowym zachodzie z Salwadorem (342 km). Do Hondurasu należą również przybrzeżne wyspy, z których największe to Wyspy Bahia (Islas de la Bahia). Od 1972 do Hondurasu należą Wyspy Swan (Islas del Cisne).
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Honduras, podobnie jak inne kraje Ameryki Środkowej, to kraj wyżynno-górzysty. Tereny górzyste zajmują prawie 4/5 powierzchni kraju i ciągną się od wybrzeża Zatoki Honduraskiej nad Morzem Karaibskim po zatokę Fonseca nad Pacyfikiem. Wąski pas równin u wybrzeża Pacyfiku ma zaledwie 70 km długości. Wewnątrz kraju ciągnie się kilka pasm górskich pochodzenia wulkanicznego, z których najwyższy jest położony w zachodniej części grzbiet ze szczytem Cerro Las Minas (2890 m n.p.m.).
[edytuj] Klimat
Na wybrzeżu Pacyfiku panuje klimat równikowy wilgotny o suchych zimach. Średnia temperatura wynosi 28°C, a średnia suma opadów na wyżynach waha się między 1500 a 3000 mm. Na wiecznie wilgotnej nizinie nad morzem Karaibskim przeciętna temperatura wynosi 25°C.
Ilość opadów jest większa na północy. Na wybrzeżu północnym latem występują trąby powietrzne. Nizinę nad Morzem Karaibskim (do wysokości 1500 m n.p.m.) porasta las tropikalny. Na położonych wyżej obszarach w głębi kraju przeważają suche sawanny i mniej od nich rozległe wilgotne lasy górskie. Osłonięte kotliny porasta busz i sawanna, z przewagą ciernistych krzewów. Na równinie u wybrzeży Pacyfiku występują suche lasy, z kolei na samych wybrzeżach spotyka się namorzyny. Do przedstawicieli fauny należą niedźwiedzie, pantery, pumy. W lasach tropikalnych żyją liczne owady oraz krokodyle, węże, jaszczurki.
[edytuj] Bogactwa naturalne
Bogactwami naturalnymi są: drewno, złoto, srebro, miedź, ołów, cynk, ruda żelaza, antymon, węgiel kamienny, ryby, i energia wodna.
[edytuj] Historia
W okresie prekolumbijskim Honduras był objęty wpływami cywilizacji Majów. Odkryty w 1524 roku został podbity przez Hiszpanów, a w 1535 roku stał się częścią wicekrólestwa Nowej Hiszpanii.
W 1821 r. Honduras uzyskał niepodległość, a od 1823 wchodził w skład Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej, z których wystąpił w 1838.
Od początku XX w. nasilał się wpływ koncernów amerykańskich, które opanowały eksport bananów i hodowlę zwierząt. Stany Zjednoczone kilka krotnie interweniowały zbrojnie w obronie swych interesów. Od lat 50. XX w. coraz większą rolę w polityce odgrywa armia. Republika ta niemal nieustannie przeżywa trudności gospodarcze.
[edytuj] Ustrój polityczny
Formalnie Honduras jest demokratyczną republiką prezydencką, gdzie parlament i głowa państwa wybierani są co 4 lata w wyborach bezpośrednich. Prawo wyborcze jest obowiązkowe od 18. do 60. roku życia. Władza wojskowa jest nadal znaczna, mimo że w ostatnich latach została ograniczona.
[edytuj] Podział administracyjny
Honduras podzielony jest na departamenty.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Hondurasu.[edytuj] Gospodarka
W 2004 roku produkt krajowy brutto wyniósł 18,1 mld USD, z czego 13% przypadło na rolnictwo, 32% na przemysł, a 55% na sektor usługowy. Importuje się przede wszystkim dobra konsumpcyjne, surowce i tekstylia. Towary eksportowe to kawa, banany, ryby, skorupiaki, cukier i twarde drewno.
[edytuj] Ludność
89,9% mieszkańców to Metysi, 6,7% – Indianie, 2,1% – Murzyni, 1,3% – biali. 97% społeczeństwa należy do kościoła katolickiego, resztę stanowią anglikanie, baptyści i wyznawcy bahaizmu. Średnia długość życia wynosi 65 lat. Stopień analfabetyzmu utrzymuje się na poziomie 24%. W miastach mieszka 44% ludności. 80% społeczeństwa żyje poniżej granicy ubóstwa.
[edytuj] Zobacz też
Antigua i Barbuda • Bahamy • Barbados • Belize • Dominika • Dominikana • Grenada • Gwatemala • Haiti • Honduras • Jamajka • Kanada • Kostaryka • Kuba • Meksyk • Nikaragua • Panama • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Stany Zjednoczone • Trynidad i Tobago
Terytoria autonomiczne i zależne: Anguilla • Antyle Holenderskie¹ • Aruba • Bermudy • Brytyjskie Wyspy Dziewicze • Grenlandia • Gwadelupa • Kajmany • Martynika • Montserrat • Navassa • Portoryko • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Saint-Pierre i Miquelon • Turks i Caicos • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
¹ 15 grudnia 2008 Antyle Holenderskie przestaną istnieć, a w ich miejsce utworzonych zostanie 5 osobnych terytoriów zależnych Holandii: Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius i Sint Maarten
| Język francuski |
Francja • Haiti • Monako • Senegal • Wybrzeże Kości Słoniowej |
 |
| Język hiszpański |
Argentyna • Dominikana • Ekwador • Filipiny • Gwatemala • Hiszpania • Honduras • Kolumbia • Kostaryka • Kuba • Meksyk • Nikaragua • Panama • Paragwaj • Peru • Urugwaj • Wenezuela |
|
| Język kataloński | ||
| Język portugalski |
Angola • Brazylia • Gwinea Bissau • Mozambik • Portugalia • Republika Zielonego Przylądka • Timor Wschodni • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca |
|
| Język rumuński | ||
| Język włoski |
Albania • Angola • Antigua i Barbuda • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Birma • Burundi • Kambodża • Kamerun • Kanada • Republika Środkowoafrykańska • Czad • Chile • Chiny • Kolumbia • Demokratyczna Republika Kongo • Kongo • Kostaryka • Wybrzeże Kości Słoniowej • Chorwacja • Kuba • Dżibuti • Dominika • Dominikana • Ekwador • Egipt • Salwador • Macedonia • Fidżi • Gabon • Gambia • Gruzja • Ghana • Grenada • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Gujana • Haiti • Honduras • Hongkong • Islandia • Indie • Indonezja • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kenia • Korea Południowa • Kuwejt • Kirgistan • Lesotho • Liechtenstein • Makau • Madagaskar • Malawi • Malezja • Malediwy • Mali • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Maroko • Mozambik • Namibia • Nepal • Nowa Zelandia • Nikaragua • Niger • Nigeria • Norwegia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Filipiny • Katar • Rwanda • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Arabia Saudyjska • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Wyspy Salomona • Republika Południowej Afryki • Sri Lanka • Surinam • Suazi • Szwajcaria • Republika Chińska • Tanzania • Tajlandia • Togo • Tonga • Trynidad i Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Stany Zjednoczone • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Zambia • Zimbabwe • Wspólnota Europejska w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy
| W Australii zostanie wybitych 400 kangurów |
|
Rząd Australii zapowiedział, że wznowi wybijanie 400 kangurów szarych, zawieszone w kwietniu po protestach grup ekologicznych, do których przyłączył się Paul McCartney.
|
| Noc Muzeów w całej Polsce |
|
Ponad 120 galerii i muzeów otwartych będzie w stolicy z soboty na niedzielę - w tegoroczną Noc Muzeów; swoje drzwi dla zwiedzających otworzą także muzea m.in. w Krakowie, Zakopanem, Trójmieście, Słupsku, Sandomierzu, Łodzi i Kazimierzu Dolnym.
|
| Geny mogą odpowiadać za naszą skłonność do słodkości |
|
Wariant genu odpowiedzialnego za transport glukozy do wnętrza komórek wpływa na preferencje ludzi do jedzenia słodyczy - zaobserwowali naukowcy z Kanady. Artykuł na ten temat zamieściło pismo "Physiological Genomics".
|
| Zwierzęta "ostrzegały" przed trzęsieniem w Chinach |
|
Najpierw w niewytłumaczalny sposób spadał poziom wody w stawie i na ulice wyległy tysiące ropuch. Na kilka godzin przed trzęsieniem ziemi zwierzęta w zoo zachowywały się dziwnie.
|
| Nanokable w kształcie drzewa |
|
Nanokable utworzone z siarki oraz chlorku ołowiu samoczynnie przybierają trójwymiarową formę, która do złudzenia przypomina drzewa iglaste (np. znane wszystkim sosny).
|