Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: styl felietonu nie artykułu encyklopedycznego. Dokładniejsze informacje, co należy poprawić być może znajdziesz na stronie dyskusji tego artykułu. Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość.

Idi Amin Dada Oumee ur. 1925, zm. 2003
prezydent Ugandy
Okres urzędowania	od 25 stycznia 1971 do 13 kwietnia 1979
Poprzednik	Milton Obote
Następca	Yusufu Lule

Idi Amin Dada Oumee (ur. 17 maja 1925^[1] w Koboko w Ugandzie jako Idi Awo-Ongo Angoo, zm. 16 sierpnia 2003 w Dżuddzie w Arabii Saudyjskiej), polityk i feldmarszałek ugandyjski.

Pochodził z małego plemienia Kakwa. Ukończył cztery klasy szkoły podstawowej i jako młody chłopak został zwerbowany do brytyjskiej armii kolonialnej. Rozpoczął służbę jako pomocnik kucharza, jednak za swoją lojalność, posłuszeństwo i okrucieństwo w walce szybko awansował. W tym czasie odnosił również sukcesy sportowe, z których największym był tytuł mistrza Ugandy w boksie wagi półciężkiej. Z niemałymi sukcesami startował także w Igrzyskach Wspólnoty Brytyjskiej w boksie. Amin przyjął islam, miał 12 żon, uznał 49 dzieci.

W 1962 roku, po uzyskaniu przez Ugandę niepodległości, Idi Amin został awansowany do stopnia kapitana, a w 1966 został mianowany przez premiera Miltona Obote dowódcą sił zbrojnych. W roku 1971 po postawieniu mu zarzutów zawłaszczenia, powierzonych mu przez partyzantów zwalczających w Zairze prezydenta Mobutu Sese Seko, pieniędzy, złota i kości słoniowej, dokonał 25 stycznia krwawego zamachu stanu i odsunął od władzy prezydenta Miltona Obote. Zamach stanu był popierany przez Izrael i pozytywnie przyjęty w Londynie.

Idi Amin piastując urząd prezydenta, rządził w dyktatorski sposób, tworząc brutalny i represyjny reżim oskarżany o wiele zbrodni. Z początku Amin prowadził politykę prozachodnią w oparciu o dobre kontakty z Wielką Brytanią i Izraelem w przeciwieństwie do poprzedniego rządu Miltona Obote coraz bardziej zorientowanego na kraje bloku komunistycznego i zacieśnianie więzów z lewicowymi rządami w Afryce. Pierwszą zagraniczną wizytę państwową Amin złożył w 1971 w Izraelu, drugą w tym samym roku w Anglii. W latach 1971-1972 reżimowi pomagali Izraelczycy, przekazując pomoc finansową, modernizując armię i szkoląc oficerów. Amin uzyskał patent spadochroniarza w armii izraelskiej jeszcze w latach 60. a inżynierowie wojskowi z Izraela rozbudowali lotnisko w Entebbe na początku lat 70. W 1972 nastąpił gwałtowny zwrot w polityce zagranicznej Ugandy po wizycie Amina w Libii i ZSRR, które zgodziły się udzielić pomocy militarnej i finansowej. Również w 1972 wydalił 70 tysięcy Hindusów zamieszkujących – zwykle od wielu pokoleń – Ugandę, w których rękach znajdowała się większość gospodarki, zawłaszczając ich majątki. Uzasadniał to faktem, że tak polecił mu zrobić "głos boży". Reżim Amina znalazł się w centrum światowego zainteresowania w 1976, gdy udzielił wsparcia grupie terrorystów palestyńskich i zachodnioniemieckich, którzy porwali w Grecji samolot Air France na którego pokładzie znajdowali się w większości obywatele pochodzenia żydowskiego i skierowali go na lotnisko w Entebbe w Ugandzie. Spektakularna akcja (wojskowy kryptonim Operation Thunderbolt) odbicia zakładników przez izraelskich komandosów przeszła do historii jako operacja Entebbe. W 1978 Amin zaatakował sąsiadującą Tanzanię i 11 kwietnia 1979, po kontrataku, został obalony przez wojska tanzańskie, które wspierały Ugandyjską Armię Wyzwoleńczą i byłego prezydenta Obote.

Amin zbiegł najpierw do Libii a następnie pomiędzy grudniem 1979 a początkiem 1980 uzyskał azyl w Arabii Saudyjskiej, gdzie mógł przebywać i korzystać z ochrony władz pod warunkiem całkowitego wycofania się z polityki. Pomimo to, ciągle snuł plany powrotu do Ugandy. Zmarł w 2003 po kilku nieudanych próbach przeszczepu nerek. Pomimo próśb rodziny, aby sprowadzić ciało do Ugandy, został pochowany w Arabii Saudyjskiej.

Amin odpowiedzialny jest za zamordowanie od 300 tysięcy do 600 tysięcy ludzi. Podczas jego rządów ginęli jego przeciwnicy polityczni oraz osoby, które były o to podejrzewane. Rządy Amina doprowadziły Ugandę do ogromnego kryzysu gospodarczego.

Był postacią ekscentryczną, a przez niektórych był uważany za szaleńca. Chciał być mediatorem w konflikcie północnoirlandzkim, a także uważał, że to on, a nie królowa brytyjska powinien stać na czele Wspólnoty Narodów. Był tak zafascynowany Szkocją, że tytułował siebie "ostatnim królem Szkocji", chciał stanąć na czele wojsk, które odłączą Szkocję od Wielkiej Brytanii, a na pogrzebie króla Arabii Saudyjskiej pojawił się ubrany w kilt. Coca-Colę uznawał za wielki rarytas i podawał swoim gościom, także zagranicznym.

Potężnie zbudowany Idi Amin znany był także z tego, że często wyzywał na pojedynki bokserskie znane osobistości ze świata polityki. Po tym jak królowa Elżbieta II nie przyjęła jego wyzwania ogłosił się "pogromcą Imperium Brytyjskiego". Wyzwał na pojedynek bokserski także – znanego z drobnej postury – prezydenta Tanzanii Juliusa Nyerere. Idi Amin uwielbiał prowokować i naśmiewać się szczególnie z jego nikłego wzrostu. Właśnie wojska Tanzanii, w wojnie ugandyjsko-tanzanijskiej doprowadziły w 1979 do obalenia Idi Amina.

Miał przydomek Dada, sam chciał, żeby nazywano go Big Daddy, ale nazywano go także "rzeźnikiem z Ugandy" lub "wioskowym tyranem". Za jego czasów Jezioro Edwarda zostało przez władze Ugandy oficjalnie przemianowane na Jezioro Idi Amin Dada.

[edytuj] Zobacz też

• Ostatni król Szkocji

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Film "Ostatni król Szkocji" oparty na niektórych faktach z życia (po angielsku)
• Wywiad przeprowadzony z Ryszardem KapuÅ›ciÅ„skim w serwisie kapuscinski.info

Giro: niespodziewany zwycięzca, aktywny Szmyd

Włoch Gabriele Bosisio z grupy LPR wygrał siódmy etap 91. edycji Giro d'Italia, długości 180 km z Vasto do Pescocostanzo. Różową koszulkę lidera zachował Giovanni Visconti (QuickStep).

Turniej im. Marka Wielgusa: ruszyły finały wojewódzkie

Ponad 15,5 tys. młodych piłkarek i piłkarzy bierze udział w 13. edycji Pucharu Telekomunikacji Polskiej im. Marka Wielgusa. W piątek turniejem w Warszawie z udziałem drużyn Mazowsza rozpoczęła się faza finałów wojewódzkich.

Dozór policyjny dla mistrzyni olimpijskiej za... hałasowanie

Węgierska specjalistka strzelectwa śrutowego - skeet, Diana Igaly tak bardzo chce obronić tytuł mistrzyni olimpijskiej w Pekinie, że naraziła się sąsiadom i policji, która zarządziła wobec niej dozór policyjny za... hałasowanie.

Złodzieje chcieli okraść piłkarzy Beenhakkera

Piłkarze Leo Beenhakkera szykują się do Euro. Piętnastu z nich przechodziło badania lekarskie na Stadionie Śląskim. Wiedzieli o tym nie tylko kibice, ale też... złodzieje, którzy próbowali ukraść sportowe BMW Macieja Żurawskiego i Audi Pawła Golańskiego - pisze dziennik.pl.

Sprinter z protezami może wystartować w Pekinie

Biegający na protezach Oscar Pistorius z RPA może walczyć o kwalifikację olimpijską po korzystnym dla niego orzeczeniu Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu (CAS) - poinformował w piątek adwokat sprintera.

Linki: Strona g³ówna