Ido
Z Wikipedii
| Ido | |
| Obszar | (cały świat) |
| Liczba mówiących | duże rozbieżności, patrz niżej |
| Ranking | ? |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki sztuczne *Ido |
| Pismo | zmodyfikowany łaciński |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | - |
| Regulowany przez | Uniono por la linguo internaciona Ido |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | io |
| ISO 639-2 | ido |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata | |
Ido (-ides - grecki przyrostek patronimiczny = odojcowski) - sztuczny język opracowany w 1908 na bazie esperanto, stąd jego druga nazwa: esperanto reformita = 'esperanto reformowane'. Jego autorami byli Louis Couturat i Leopold Leau. Celem reformy było usunięcie niektórych krytykowanych cech esperanta, jak końcówka biernika czy tabela korelatywów, a także poprawienie brzmienia języka. Ido jest zasadniczo językiem schematycznym z pewnymi cechami naturalistycznego.
Liczba użytkowników ido jest niewielka (wynosi szacunkowo od 200 do 5000); mieszkają oni także w Polsce, gdzie miały miejsce dwie międzynarodowe konwencje poświęcone temu językowi (w 1998 w Białobrzegach oraz w 2002 w Krakowie).
Przykładowy tekst (modlitwa "Ojcze Nasz"):
- Patro nia, qua esas en la cielo,
- tua nomo santigesez;
- tua regno advenez;
- tua volo facesez quale en la cielo
- tale anke sur la tero.
- Donez a ni cadie l'omnidiala pano,
- e pardonez a ni nia ofensi,
- quale anke ni pardonas a nia ofensanti,
- e ne duktez ni aden la tento,
- ma liberigez ni del malajo.
Spis treści |
[edytuj] Gramatyka
[edytuj] Rzeczowniki
Rzeczowniki tworzy siÄ™, dodajÄ…c do tematu sufiks -o.
| Mianownik | Biernik | |
|---|---|---|
| Liczba pojedyncza | -o | -o |
| Liczba mnoga | -i | -i |
[edytuj] Przymiotniki
Przymiotniki tworzy siÄ™, dodajÄ…c do tematu sufiks -a.
| Mianownik | Biernik | |
|---|---|---|
| Liczba pojedyncza | -a | -a |
| Liczba mnoga | -a | -a |
[edytuj] Liczebniki
Podstawowe morfemy liczebnikowe to:
| 0 | nul |
| 1 | un |
| 2 | du |
| 3 | tri |
| 4 | quar |
| 5 | kin |
| 6 | sis |
| 7 | sep |
| 8 | ok |
| 9 | non |
| 10 | dek |
| 100 | cent |
| 1000 | mil |
[edytuj] Czasowniki
W ido występują trzy czasy proste jak również bezokolicznik, tryb rozkazujący i tryb przypuszczający.
| Czas teraźniejszy | -as |
|---|---|
| Czas przeszły | -is |
| Czas przyszły | -os |
| Bezokolicznik | -ar |
| Tryb rozkazujÄ…cy | -ez |
| Tryb przypuszczajÄ…cy | -us |
Imiesłowy tworzy się przy użyciu następujących morfemów sufiksowych:
| Strona czynna | Strona bierna | |
|---|---|---|
| Czas teraźniejszy | -ant- | -at- |
| Czas przeszły | -int- | -it- |
| Czas przyszły | -ont- | -ot- |
Oprócz jezyka ido powstał na podstawie esperanta inny język nazwany Bonappo lub Li lingvi de Dio Bonappo
oto modlitwa ojcze nasz w tym języku:
Patro nilo, chio estat en'li chieli, Li nomi tili estireli sanctappa, Li reni tili venireli, Li voli tili sia devenireli, Chiappen en'li chieli tiappen otte sur'li teri, Li pani nili
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Wprowadzenie do języka ido
- Polskie odgałęzienie języka ido
- La linguo internaciona Ido - linki do nauki języka ido w różnych językach
- Język międzynarodowy – Ido
- Wikipedia w Ido
- Wiktionary w Ido
Międzynarodowe języki pomocnicze
Basic English • esperanto • europanto • folkspraak • glagolica • glosa • idiom neutral • ido • interlingua • latina sine flexione • Lingua Franca Nova • meżduslavianski jezik • migowy • novial • occidental • proslava • romanica • románico • ruslavsk • signuno • slovio • solresol • volapük
Języki logiczne i filozoficzne
láadan • loglan • lojban • ro • toki pona
Języki fikcyjnych światów i ludów
języki Śródziemia • języki północnosłowiańskie
aurebesh • brithenig • enochiański • klingoński • nadsat • simlisz • Starsza Mowa • wenedyk
Zabawy językowe
damin • loxian • louchébem • świńska łacina • verlan
Inne
damin • nowomowa • wysokoislandzki
| W Chinach znów trzęsie się ziemia |
 Niedaleko epicentrum trzęsienia ziemi w Chinach zarejestrowano wstrząsy wtórne o sile 5,9 w skali Richtera - poinformowała agencja Xinhua. Liczba ofiar poniedziałkowego kataklizmu wzrosła już do ponad 21,5 tys.
|
| MSZ interweniuje ws. kolejnych "polskich obozów zagłady" |
 Internauta z Holandii zaalarmował nas, że w dzienniku "Algemeen Dagblad" w artykule dotyczącym zmarłej Ireny Sendler pojawia się stwierdzenie, że "Żydzi byli deportowani do polskich obozów zagłady". Ambasada RP w Holandii już interweniowała w tej sprawie.
|
| Szpiegowska afera gruzińsko - rosyjska |
 Zdemaskowaliśmy gruzińskiego szpiega, który działał na Północnym Kaukazie -podała rosyjska FSB. To "absurdalne oskarżenie" i "prowokacja" - odpowiada Tbilisi.
|
| Gorbaczow do Kaczyńskiego: Opiekujcie się Jaruzelskim |
 - Czy rzeczywiście nie możecie rozwiązać problemu już niemłodego, chorego człowieka - generała, który wiele zrobił dla Polski? - z taką prośbą zwrócił się do Lecha Kaczyńskiego ostatni przywódca ZSRR Michaił Gorbaczow. Rosjanin poprosił też "o otoczenie chorującego Jaruzelskiego uwagą".
|
| Bin Laden ponownie przemówił |
 - Jak długo na świecie będzie żył jeden prawdziwy muzułmanin, nie oddamy ani cala Palestyny - powiedział na ujawnionym nagraniu Osama Bin Laden z okazji 60. rocznicy powstania Izraela.
|