Z Wikipedii

Intel 8051 – mikrokontroler stworzony przez firmę Intel w 1980 roku. Zapoczątkował rodzinę mikrokontrolerów MCS-51 (od ang. MicroComputer System) będących udoskonalonymi lub wyspecjalizowanymi mikrokontrolerami o tej samej, ośmiobitowej architekturze i kompatybilnej z pierwowzorem liście rozkazów. Mikrokontrolery należące do rodziny MCS-51 do dziś znajdują szerokie zastosowanie w niemal każdej dziedzinie elektroniki. Produkowane są m.in. przez firmy Dallas Semiconductor, Philips i Atmel.

Mikrokontrolery te są wykonane w zmodyfikowanej architekturze harwardzkiej. Należą do grupy mikrokontrolerów CISC.

Oprócz możliwości programowania mikrokontrolera w asemblerze rodziny MCS-51, istnieje również możliwość programowania w kompilowanych językach wysokiego poziomu – najczęściej wykorzystywany do tego celu jest język C.

Spis treści 1 Specyfikacja mikrokontrolera 8051 2 Rejestry specjalne 2.1 Układ rejestrów w pamięci 2.2 Ważniejsze rejestry specjalne 2.3 Timery 8051 3 Inne mikrokontrolery rodziny MCS-51 4 Zobacz też 5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Specyfikacja mikrokontrolera 8051

• oÅ›miobitowa jednostka arytmetyczno-logiczna (ALU)
• cztery przeÅ‚Ä…czane banki rejestrów roboczych (4 x R0...R7)
• 4 kB pamiÄ™ci wewnÄ™trznej ROM (pamięć zewnÄ™trzna ROM do 64 kB)
• 128 B pamiÄ™ci wewnÄ™trznej RAM (pamięć zewnÄ™trzna RAM do 64 kB)
• zbiór rejestrów specjalnych SFR
• ukÅ‚ad generatora sygnaÅ‚u taktujÄ…cego (czyli zegar procesora)
• cztery oÅ›miobitowe równolegÅ‚e porty P0...P3
• jeden port szeregowy (obsÅ‚uguje zarówno transmisjÄ™ synchronicznÄ… jak i asynchronicznÄ…)
• dwa liczniki/czasomierze dziaÅ‚ajÄ…ce w jednym z czterech trybów
• jednobitowy procesor funkcji logicznych
• system przerwaÅ„ z ukÅ‚adem priorytetów

[edytuj] Rejestry specjalne

Obszar pamięci o adresach od 0x80 do 0xFF nazywany jest obszarem rejestrów specjalnych (SFR – Special Function Registers). Rejestry te pozwalają na sterowanie różnymi funkcjami mikrokontrolera. Obszar ten nie jest ciągły (nie wszystkie adresy są zajęte) – umożliwia to ewentualne uzupełnienie obszaru o nowe funkcje.

[edytuj] Układ rejestrów w pamięci

* – adresowane bitowo (adresy podzielne przez 8)

Adres	Symbol	Bit 7	Bit 6	Bit 5	Bit 4	Bit 3	Bit 2	Bit 1	Bit 0
0xF0*	B
0xE0*	ACC
0xD0*	PSW	CY	AC	F0	RS1	RS0	OV	-	P
0xC0*	IP	-	-	-	PS	PT1	PX1	PT0	PX0
0xB0*	P3	/RD	/WR	T1	T0	/INT1	/INT0	TxD	RxD
0xA8*	IE	EA	-	-	ES	ET1	EX1	ET0	EX0
0xA0*	P2
0x99	SBUF
0x98*	SCON	SM0	SM1	SM2	REN	TB8	RB8	TI	RI
0x90*	P1
0x8D	TH1
0x8C	TH0
0x8B	TL1
0x8A	TL0
0x89	TMOD	GATE	C/T	M1	MO	GATE	C/T	M1	M0
0x88*	TCON	TF1	TR1	TF0	TR0	IE1	IT1	IE0	IT0
0x87	PCON	SMOD	-	-	-	GF1	GF0	PD	IDL
0x83	DPH
0x82	DPL
0x81	SP
0x80*	P0

[edytuj] Ważniejsze rejestry specjalne

• ACC – akumulator, jeden z najczęściej wykorzystywanych rejestrów, gdyż obsÅ‚uguje wiÄ™kszość operacji arytmetycznych, logicznych, skoków warunkowych i wiele innych
• B – dodatkowy rejestr, wykorzystywany w trakcie operacji mnożenia (MUL) i dzielenia (DIV)
• PSW – rejestr stanu programu (Program Status Word), jest to zbiór różnych flag (wskaźników):
  • PSW.1=F1 – poczÄ…wszy od 8052, flaga którÄ… może zdefiniować użytkownik
  • PSW.2=OV (Overflow) – przepeÅ‚nienie, przekroczenie zakresu liczb w kodzie uzupeÅ‚nienia do 2 (U2)
  • PSW.3=RS0 (Register Bank Switch) mÅ‚odszy bit numeru banku
  • PSW.4=RS1 (Register Bank Switch) starszy bit numeru banku
  • PSW.5=F0 – flaga ogólnego zastosowania
  • PSW.6=AC (Auxiliary Carry) – przeniesienie z mÅ‚odszej do starszej tetrady (istotne w rozkazach arytmetycznych BCD)
  • PSW.7=CY (Carry) – przeniesienie z najstarszego bitu (oznacza np. przekroczenie zakresu przy sumowaniu NKB)
• Porty P0-P3 – wykorzystywane sÄ… do komunikacji ze Å›wiatem zewnÄ™trznym (wszelkimi urzÄ…dzeniami peryferyjnymi), niektóre majÄ… jeszcze dodatkowe funkcje
  • P0 i P2 – mogÄ… zostać wykorzystanie jako wyprowadzenia szyny systemowej mikrokontrolera
  • P1 – portu ogólnego zastosowania
  • P3 – port posiada wyspecjalizowane linie (w SRF przedstawiane jako bity)
    • RD – odczyt pamiÄ™ci danych
    • WR – zapis pamiÄ™ci danych
    • T0,T1 – wejÅ›cia timerów zewnÄ™trznych (zliczanie impulsów trybie pracy timerów jako liczniki)
    • INT0,INT1 – wejÅ›cia zewnÄ™trznych przerwaÅ„
    • TxD, RxD – wysyÅ‚anie (Transmit) i odbieranie (Receive) danych (Data) przy transmisji szeregowej
• Sterowanie przerwaÅ„
  • IE – zezwolenia dla przerwaÅ„ (Interrupt Enable)
    • EA – ogólne zezwolenie dla przerwaÅ„
    • ES – zezwolenie dla przerwaÅ„ od transmisji szeregowej
    • ET0, ET1 – zezwolenie dla przerwaÅ„ od timerów
    • EX0, EX1 – zezwolenie dla przerwaÅ„ zewnÄ™trznych
  • IP – priorytety przerwaÅ„ (Interrupt Priority)
    • PS – priorytet dla przerwaÅ„ od transmisji szeregowej
    • PT0, PT1 – priorytet dla przerwaÅ„ od timerów
    • PX0, PX1 – priorytet dla przerwaÅ„ zewnÄ™trznych
  • TCON – tylko mÅ‚odsze 4 bity
    • IE0, IE1 – flagi przerwaÅ„ zewnÄ™trznych (zgÅ‚oszenie zewnÄ™trznego przerwania)
    • IT0, IT1 – sposób zewnÄ™trznego przerwania (0 – poziom niski, 1 – opadajÄ…ce zbocze)

• DPTR – 16-bitowy wskaźnik adresu danych
  • DPH – starszy bajt wskaźnika
  • DPL – mÅ‚odszy bajt wskaźnika
• SP – wskaźnik stosu (Stack Pointer)

[edytuj] Timery 8051

Sterowanie timerów:

• TMOD – mÅ‚odsze 4 bity odpowiadajÄ… timerowi 0, starsze – timerowi 1
  • GATE – bramkowanie, zliczanie impulsów kiedy GATE=0
  • C/T – tryb pracy timera (0 – timer wewnÄ™trzny, 1 – licznik impulsów zewnÄ™trznych)
  • M0, M1 – ustalajÄ… trybu pracy licznika

M0	M1	Tryb
0	0	0	licznik 13-bitowy
0	1	1	licznik 16-bitowy
1	0	2	licznik 8-bitowy z autoprzeładowaniem
1	1	3	T0 i T1 jako osobne liczniki 8-bitowe

W trybie 3 działa de facto tylko TLx (młodsze 8 bitów licznika), w momencie wygenerowania sygnału przepełnienia, do TLx ładowana jest wartość THx który w tym trybie pełni funkcje rejestru stałej.

• TCON – starsze 4 bity
  • TF0, TF1 – flaga przepeÅ‚nienia timera
  • TR0, TR1 – flaga pracy timera (0 – stop, 1 – zliczanie)

Timery generują sygnał TFx przy przekroczeniu maksymalnej wartości – odpowiednio 2^13, 2^16, 2^8. jako, ze są to liczniki zliczające w przód, oraz ich inkrementacja następuję co jeden cykl zegarowy w celu kontrolowania odmierzanego przez nie czasu Tx jako wartość początkowa do TH | TL należy wpisać wartość

Tx = (maksimum zakresu w danym trybie-X)*12 *Tsoc

gdzie: maksimum zakresu w trybie 16 bit = 65 536, 8-bitowym = 256, a Tosc = 1/Częstotliwość układu taktującego W trybie 2 należy ta samą wartość wpisać zarówno do rejestrów TH i TL

[edytuj] Inne mikrokontrolery rodziny MCS-51

Oryginalny układ 8051 firmy Intel jest przestarzały i od dawna nieużywany w nowych konstrukcjach. Jednakże na rynku istnieje wiele udoskonalonych wersji tego mikrokontrolera – od prostych klonów kompatybilnych elektrycznie (pin-to-pin) z pierwowzorem, aż po rozbudowane układy, w których rdzeń 8051 stanowi jedynie małą część systemu. Zmiany w stosunku do oryginalnego układu 8051 obejmują przede wszystkim:

• znacznie zmniejszony pobór mocy, szczególnie w tzw. trybach uÅ›pienia
• zwiÄ™kszonÄ… czÄ™stotliwość taktowania
• miniaturyzacjÄ™ obudów, zwiÄ™kszenie lub zmniejszenie (w wersjach uproszczonych) liczby wyprowadzeÅ„
• udoskonalonÄ… interpretacjÄ™ sygnałów wejÅ›cia-wyjÅ›cia oraz sygnaÅ‚u reset (umożliwiajÄ…cÄ… bardziej elastyczne wykorzystanie portów i zwiÄ™kszajÄ…cÄ… odporność na zakłócenia)
• powiÄ™kszonÄ… pamięć kodu, może to być zarówno pamięć staÅ‚a (ROM), jak i programowalna jednorazowo lub wielokrotnie (EPROM, EEPROM, FLASH)
• dodatkowe elementy sÅ‚użące do zapisywania zawartoÅ›ci tej pamiÄ™ci w specjalnych programatorach lub w docelowym ukÅ‚adzie (In System Programming – ISP)
• zwiÄ™kszonÄ… pamięć RAM
• dodatkowe rejestry specjalne SFR, zwiÄ…zane m.in. z nowymi ukÅ‚adami czasowo – licznikowymi, dodatkowymi wskaźnikami adresów, dodatkowymi portami wejÅ›cia / wyjÅ›cia, w tym np. interfejsami szeregowymi, wejÅ›ciami przerwaÅ„, przetwornikami analogowo – cyfrowymi, zegarami czasu rzeczywistego, ukÅ‚adami szyfrujÄ…cymi itp.

Swój sukces rodzina MCS-51 zawdzięcza m.in. wyjątkowej łatwości rozbudowy, nie wymagającej jakiejkolwiek modyfikacji listy rozkazów. Wiąże się to ze sposobem uwzględniania dodatkowych elementów w przestrzeni adresowej mikrokontrolera – jest w niej wiele niewykorzystanych adresów, ułatwiających dostęp do nowych elementów za pośrednictwem dodatkowych rejestrów specjalnych (SFR).

[edytuj] Zobacz też

• Intel 8031
• Intel 8052

[edytuj] Linki zewnętrzne

• http://www.atmel.com/products/8051/ – mikrokontrolery rodziny 8051 firmy Atmel
• http://www.intel.com/design/mcs51/ – mikrokontrolery rodziny 8051 firmy Intel
• http://sdcc.sourceforge.net/ – Small Device C Compiler (SDCC), darmowy kompilator C dla mikrokontrolerów
• http://www.keil.com/c51/ – narzÄ™dzia programistyczne, w tym kompilator C dla rodziny 8051 firmy Keil
• http://www.edw.com.pl/index.php?module=ContentExpress&file=index&func=display&ceid=68&meid=20 – Opis 8051 na Elportalu

4000 GB w zsypie

Serwer, z którego nielegalnie można było pobrać 4000 gigabajtów nielegalnych gier, filmów, muzyki i programów zabezpieczyli policjanci z KWP. Administratorowi i właścicielowi serwera grozi do pięciu lat więzienia.

Społecznościowy antywirus?

Czy możliwe jest wykorzystanie potencjału społeczności internetowych, lub użytkowników sieci do ochrony komputera przed zagrożeniami płynącymi z sieci? Producent oprogramowania antywirusowego, Panda Security, właśnie takie rozwiązania planuje wprowadzić w swoich najnowszych produktach.

Mozilla aktualizuje Thunderbird'a

W ostatnią środę Mozilla udostępniła na swoich serwerach najnowszą wersję programu pocztowego Thunderbird 2.0.0.16, wzbogaconą o dziewięć zasadniczych poprawek.

Internetowy tablet z Firefoksem

Michael Arrington planuje stworzyć stylowy tablet, który służyć ma wyłącznie do surfowania w internecie.

Wielofunkcyjna stacja dokujÄ…ca

Stacje dokujące i huby USB to urządzenia przygotowane z myślą o osobach, którym ciągle brakuje gniazd przyłączeniowych.

Linki: Strona g³ówna