Z Wikipedii

Ius cogens (łac., dopełniacz: iuris cogentis, stąd niekiedy używane pol. "norma kogentna" lub "norma kogentalna") - norma prawna bezwzględnie obowiązująca.

Normy prawne bezwzględnie obowiązujące znamionuje to, że ich zastosowanie nie może być wolą stron wyłączone lub ograniczone - w przeciwieństwie do norm względnie obowiązujących (ius dispositivum).

Ustalenie charakteru mocy wiążącej norm prawnych wymaga w pierwszej kolejności dokonania analizy treści przepisu (jego brzmienia, redakcji słownej), a w razie wątpliwości także celu jego ustanowienia (ratio legis) czy funkcji przepisu. Zazwyczaj, ilekroć zamiarem ustawodawcy jest zakaz wyłączenia czy ograniczenia przez strony określonej regulacji, to daje on temu wyraz w treści przepisu. Przykładowo można tu wskazać na przepisy art. 437, 449(9) czy 449(11) Kodeksu cywilnego.

Zdaniem niektórych, ius cogens często jest błędnie przekładane na j.polski jako norma bezwzględnie obowiązująca - jest to nieprawidłowe z tego powodu, iż każda norma wprowadzona do systemu prawnego (ustawą, rozporządzeniem itp) obowiązuje bezwzględnie - może ona jedynie wiązać (zobowiązywać do określonego postępowania) strony w sposób bezwzględny lub dyspozytywny (względny).

[edytuj] W prawie międzynarodowym

W stosunkach międzynarodowych obowiązują pewne normy prawne o znaczeniu tak istotnym dla społeczności międzynarodowej, że posiadają one moc bezwzględną i nie mogą być uchylone inną normą prawa międzynarodowego (zarówno umowną jak i zwyczajową) nie mającą charakteru ius cogens. Normy też zwane są: bezwzględnie obowiązującymi, imperatywnymi bądź peremptoryjnymi normami prawa międzynarodowego.

Brak jest wyczerpującego katalogu takich norm. Niektóre z nich są kwestionowane co do swego charakteru bezwzględnie wiążącego. Ze swej istoty wszelkie normy typu ius cogens mają charakter zwyczaju międzynarodowego i wiążą wszystkie państwa i inne podmioty prawa międzynarodowego. Nie stoi to przeszkodzie temu, że mogą być potwierdzane w umowach międzynarodowych, np. Karcie Narodów Zjednoczonych. Do najczęściej podawanych przykładów norm iuris cogentis należą:

• zakaz użycia siły zbrojnej(z wyjątkiem przypadków dozwolonych przez Kartę Narodów Zjednoczonych)
• zakaz interwencji w sprawy wewnętrzne innych państw (z tej sfery wyłącza się jednak kwestie ochrony praw człowieka - prawo międzynarodowe nie zakazuje takiej interwencji, uznaje się, że sprawy ochrony praw człowieka nawet własnych obywateli określonego państwa nie są jego "sprawą wewnętrzną")
• zasada wolności morza otwartego
• zakaz zabijania jeńców wojennych
• zakaz ludobójstwa
• zakaz handlu niewolnikami, kobietami i dziećmi
• zakaz piractwa

Normy iuris cogentis ograniczają swobodę państw, ale jednocześnie chronią państwa słabsze w negocjacjach z silniejszymi, obowiązuje w nich bowiem zasada suwerennej równości.

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów z 1969 uznaje ius cogens za normę, od której żadne odstępstwo nie jest dozwolone i która może być zmieniona jedynie przez późniejszą normę prawa międzynarodowego o tym samym charakterze. Konwencja stwierdza też, że nieważna jest umowa, która w chwili zawarcia była sprzeczna z ius cogens. Jeżeli zaś powstanie nowa norma ius cogens w trakcie obowiązywanie umowy następnie z nią sprzecznej, to taka umowa wygasa.

Prezydent Kaczyński nazwany homofobem

Prezydent Kaczyński został napiętnowany przez Human Rights Watch, organizację broniącą praw człowieka, "za odmawianie ludziom szacunku dla ich rodzin". Bezpośrednim powodem było słynne orędzie z gejowską parą małżeńską.

Nowe wstrząsy w Chinach

O nowych wstrząsach w południowo zachodnich Chinach poinformowało w sobotę amerykańskie centrum geologiczne (USGS). Trzęsienie o sile 6,1 w skali Richtera nastąpiło na granicy prowincji Syczuan i Gansu.

Pijany rosyjski statek na mieliźnie

Na mieliznę lub na podwodne skały wpłynął na Bałtyku koło Bornholmu rosyjski statek do transportu odpadów atomowych. Kapitana jednostki zatrzymano; policja podejrzewa, że był pod wpływem alkoholu, podobnie jak inni członkowie załogi.

ŚWIAT 24/7

Tragiczne trzęsienie ziemi w Chinach, wybory parlamentarne w Serbii i 60. lecie Państwa Izrael, to najważniejsze tematy, o których pisaliśmy w zeszłym tygodniu w tvn24.pl

Ostatni Kennedy trafił do szpitala

Senator Edward Kennedy z objawami udaru trafił w sobotę do szpitala w Bostonie w stanie Massachusetts - poinformowała agencja Reutera powołując się na doniesienia telewizji CNN.

Linki: Strona g��wna