Jan Haller
Z Wikipedii
Jan Haller (ur. 1467 w Rottenburgu – zm. 1525), księgarz, wydawca, właściciel drukarni w Krakowie, kupiec krakowski. Twórca pierwszej w historii Polski oficyny wydawniczej. Protoplasta rodu Hallerów.
W 1482 zapisał się na Akademię Krakowską, nie uzyskał jednak formalnie żadnego stopnia naukowego. W 1491 przyjął w Krakowie prawo miejskie i ożenił się z Barbarą Kunosch, córką bogatego kuśnierza krakowskiego. W 1501 został ławnikiem miejskim, wkrótce rajcą. Fortunę zbił na handlu winem i miedzią węgierską. Podczas licznych podróży w interesach za granicę nawiązał kontakt z przodującymi oficynami wydawniczymi na Zachodzie. Tam też wydał na polskie zlecenie m.in. podręczniki uniwersyteckie. W 1501 sprowadził do Krakowa drukarza z Metzu Kaspra Hochfedera, który rozpoczął drukowanie książek pod szyldem Hallera w 1505. Była to pierwsza drukarnia w Polsce. 30 września 1505 jego oficyna uzyskała przywilej królewski na wyłączność druków państwowych.
27 stycznia 1506 wydrukował na pergaminie Statut Łaskiego. Była to pierwsza w Polsce publikacja urzędowa wydana drukiem (ok. 150 egzemplarzy). W 1510 kupił młyn papierniczy w Czerwonym Prądniku. Od 1517 na rynku pojawiają się konkurencyjne oficyny, które skutecznie podważyły jego monopolistyczną pozycję.
Owocem pracy Hallera było wydanie około 300 książek o najwyższym poziomie edytorskim. Drukował m.in. dzieła Erazma z Rotterdamu i Cycerona.
W 1509 wydrukował debiut translatorski Mikołaja Kopernika - łaciński przekład z greki zbioru 85 fikcyjnych listów obyczajowych, sielskich i erotycznych bizantyjskiego historyka z VII wieku Teofilakta Symokatty, wydane pod tytułem Theophilacti Scolastici Simocatti Epistole morales, rurales at amatoriae, interpretatione latina (Teofilakta scholastyka Symokatty listy obyczajowe, sielskie i erotyczne w przekładzie łacińskim).
Haller wydał także wiele druków muzycznych, przede wszystkim Missale Wratislaviense (1503) z notacją gotycką, Psalterium secundum morem Ecclesiae Cracoviensis (1518), Bogurodzicę oraz traktaty Sebastiana z Felsztyna: Opusculum musicae compilatum (1517) oraz Modus regulariter accentuandi (1518).
Kompozytorzy: Cyprian Bazylik • Diomedes Cato • Wojciech Długoraj • Mikołaj Gomółka • Krzysztof Klabon • Mikołaj z Krakowa • Jerzy Liban z Legnicy • Marcin Leopolita • Jakub Reys-Polak • Wacław z Szamotuł
Drukarze: Łazarz Andrysowicz • Jan Haller • Jan Seklucjan • Szarfenbergowie • Florian Ungler • Hieronim Wietor
Teoretycy: Marcin Kromer • Jan z Lublina
Lutnicy: Grobliczowie • Mateusz Dobrucki • Dankwartowie
Obcokrajowcy działający w Polsce: Valentin Bakfark • Heinrich Finck • Luca Marenzio
Zobacz też: Monogramiści • Tabulatury organowe • Kapela Rorantystów
Inne sztuki: Architektura • Literatura
<<Średniowieczna muzyka polska<< • >>Barokowa muzyka polska>>
| Koniec islandzkiego raju dla Polaków? |
Islandzki rząd boryka się z wielkim kryzysem finansowym. - Ludzie wykupują wszystko ze sklepów, powoli brakuje jedzenia - napisał na Kontakt TVN24 nasz internauta. Inni internauci studzą emocje, ale podkreślają: marzenia Polaków o szybkim wzbogaceniu się na dalekiej północy szybko pryskają.
|
| Wyjdą z Guantanamo, pojadą do USA |
W bezprecedensowym orzeczeniu, amerykański sędzia federalny nakazał nie tylko uwolnienie 17 chińskich Ujgurów trzymanych przez siedem lat w bazie Guantanamo. Kazał też wpuścić ich do Stanów Zjednoczonych, ponieważ po powrocie do Chin mogłoby im grozić jeszcze większe niebezpieczeństwo niż w amerykańskim więzieniu.
|
| Studenci z Kalifornii za Obamą |
Uniwersytet Stanford w Kalifornii to kuźnia amerykańskich kadr, szczególnie zaplecze dla pobliskiej Doliny Krzemowej. To także demokratyczny bastion, w którym niekwestionowanym faworytem jest Barack Obama.
|
| Mieszkańcy Nashville przepytają McCaina i Obamę |
"Wyścig do Białego Domu wiedzie przez Belmont University" - głoszą znaczki rozdawane na wyższej uczelni w Nasvhille w stanie Tennessee. To właśnie tam John McCain i Barack Obama staną naprzeciw siebie podczas drugiej w tej kampanii debacie prezydenckiej.
|
| Obama bliżej Białego Domu |
Demokratyczny senator Barack Obama cieszy się większym poparciem Amerykanów od swojego republikańskiego rywala Johna McCaina - wynika z najnowszych przedwyborczych sondaży przeprowadzonych przez kilka amerykańskich ośrodków badania opinii publicznej i mediów.
|
Islandzki rząd boryka się z wielkim kryzysem finansowym. - Ludzie wykupują wszystko ze sklepów, powoli brakuje jedzenia - napisał na Kontakt TVN24 nasz internauta. Inni internauci studzą emocje, ale podkreślają: marzenia Polaków o szybkim wzbogaceniu się na dalekiej północy szybko pryskają.
W bezprecedensowym orzeczeniu, amerykański sędzia federalny nakazał nie tylko uwolnienie 17 chińskich Ujgurów trzymanych przez siedem lat w bazie Guantanamo. Kazał też wpuścić ich do Stanów Zjednoczonych, ponieważ po powrocie do Chin mogłoby im grozić jeszcze większe niebezpieczeństwo niż w amerykańskim więzieniu.
Uniwersytet Stanford w Kalifornii to kuźnia amerykańskich kadr, szczególnie zaplecze dla pobliskiej Doliny Krzemowej. To także demokratyczny bastion, w którym niekwestionowanym faworytem jest Barack Obama.
"Wyścig do Białego Domu wiedzie przez Belmont University" - głoszą znaczki rozdawane na wyższej uczelni w Nasvhille w stanie Tennessee. To właśnie tam John McCain i Barack Obama staną naprzeciw siebie podczas drugiej w tej kampanii debacie prezydenckiej.
Demokratyczny senator Barack Obama cieszy się większym poparciem Amerykanów od swojego republikańskiego rywala Johna McCaina - wynika z najnowszych przedwyborczych sondaży przeprowadzonych przez kilka amerykańskich ośrodków badania opinii publicznej i mediów.