Jan II Zygmunt Zápolya
Z Wikipedii
Jan Zygmunt (ur. 7 lipca 1540 w Budzie, zm. 14 marca 1571 w Gyulafehérvár - dziś rum. Alba Iulia) – pierwszy książę Siedmiogrodu, antykról Węgier panujący w latach 1559-1571 .
Syn króla węgierskiego Jana Zápolyi (węg. Zápolya János/Szapolyai János) oraz Izabeli Jagiellonki (córki króla Zygmunta I Starego). Już w 1540 na zgromadzeniu narodowym w Rákos wybrano go - niemowlę - następcą tronu jako Jana II, ale nie koronowano. Jego władza obejmowała wschodnie rejony kraju.
25 maja 1541, prawdopodobnie na skutek wstawienictwa Roksolany, sułtan turecki Sulejman I Wspaniały przekazał Siedmiogród Janowi Zygmuntowi - swemu "przybranemu synowi". W jego imieniu do 1551 roku władzę w Siedmiogrodzie sprawował brat Jerzy Martinuzzi (węg. Martinuzzi Fráter György) - biskup Wielkiego Waradynu (obecnie Oradea), a następnie przeszła ona w ręce Izabelli, która sprawowała władzę aż do swojej śmierci w 1559 roku. Jan II Zygmunt był wykształconym człowiekiem, mówił ośmioma językami; był miłośnikiem książek; finansował pobyt Bálinta Bakfarka w Siedmiogrodzie.
[edytuj] Swoboda wyznania
Jan Zygmunt urodził się jako katolik. Pod wpływem swojego lekarza nadwornego - Jerzego Blandraty przeszedł na luteranizm, a następnie na kalwinizm. W dorosłym życiu znaczny wpływ wywarł na niego Ferenc Dávid, który przyczynił się do tego, że Jan Zygmunt zmarł jako unitarianin. Istotnym posunięciem władcy było ogłoszenie wolności wyznania, do czego doszło w 1568 podczas zgromadzenia narodowego w Torda. W ten sposób reformacja w Siedmiogrodzie umocniła się i uformował się system czterech akceptowanych wyznań.
[edytuj] Umocnienie Księstwa Siedmiogrodzkiego
W 1562 doszło do krwawego stłumienia buntu szeklerów. W 1566 Jan Zygmunt otrzymał od sułtana Sulejmana dokument-przymierze (węg. szövetség-levél), który dawał mieszkańcom Siedmiogrodu prawo do swobodnego wyboru władcy. Na mocy układu w Spirze z 1570 Jan Zygmunt zrzekł się tytułu królewskiego i jako pierwszy używał tytułu księcia Siedmiogrodu. Kształtował się kierunek polityki zagranicznej, zgodnie z którym Siedmiogród tylko wówczas mógł żyć w pokoju, jeśli będzie tolerował "przyjaźń" zarówno Habsburgów, jak i Turków (polityka lawirowania między Habsburgami a sułtanem). Za panowania Jana Zygmunta ukształtował się zasięg wpływów władzy książęcej w Siedmiogrodzie. Językiem prawodawstwa był język węgierski.
Jan Zygmunt umarł 14 marca 1571 w cztery dni po ratyfikacji układu w Spirze. Wraz z jego śmiercią wymarł ród Zápolyich.
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Poprzednik Jan Zápolya |
 |
hrabia Siedmiogrodu 1540-1570 |
|
Następca tytuł się przekształcił |
| Poprzednik tytuł dopiero powstał |
|
książę Siedmiogrodu 1570-1571 |
|
Następca Stefan Batory |
| ÅšWIAT 24/7 |
 Schwytanie byłego przywódcy Serbów bośniackich Radovana Karadzicia, podróż Baracka Obamy na Bliski Wschód i do Europy oraz Komisja Europejska, która grozi USA w sprawie wiz - to najważniejsze zagraniczne tematy, o których pisaliśmy w ostatnim tygodniu w tvn24.pl.
|
| McCain do Chin: Uwolnijcie tybetańskich więźniów |
 John McCain, kandydat Republikanów do Białego Domu, spotkał się w piątek z duchowym przywódcą Tybetańczyków XIV Dalajlamą, który odwiedził USA. Republikański kandydat na prezydenta wezwał władze w Pekinie, do zwolnienia tybetańskich więźniów.
|
| Przewoził narkotyki, by zwrócić za bilet |
 Na siedem lat więzienia, w tym dwa w zawieszeniu, skazał dubliński sąd 26-letniego Polaka, który w sierpniu ubiegłego roku próbował przemycić narkotyki - pisze sobotni "The Irish Times". Skazany tłumaczył, że kazano mu w ten sposób "odpracować" bilet lotniczy.
|
| Chiny pozwalajÄ… na dodatkowe dzieci |
 Rodzice, których dzieci zginęły bądź zostały kalekami w wyniku trzęsienia ziemi w Chinach będą mogli mieć kolejne dzieci. To decyzja władz prowincji Syczuan, w której w maju silne trzęsienie ziemi zabiło 70 tys. ludzi, w tym 18 tys. dzieci.
|
| Karadżić odwołał się od ekstradycji |
 Adwokat Radovana Karadżicia wysłał w piątek do sądu w Belgradzie odwołanie od decyzji o ekstradycji do trybunału ONZ byłego przywódcy Serbów bośniackich - podał w sobotę serbski dziennik "Politika". Termin złożenia odwołania minął o północy.
|