Z Wikipedii

Jan Parandowski (ur. 11 maja 1895 we Lwowie, zm. 26 września 1978 w Warszawie) – polski pisarz, eseista i tłumacz.

Ukończył IV Gimnazjum Klasyczne im. Jana Długosza w rodzinnym Lwowie i w 1913 r. rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim na wydziale filozoficznym. Studiował filozofię, filologię klasyczną, archeologię, historię sztuki, literaturę polską. W okresie I wojny światowej studia zostały przerwane, a on sam internowany w Rosji (uczył w szkołach w Woroneżu i Saratowie). Od 1920 r. kontynuował studia i w 1923 r. uzyskał magisterium z filologii klasycznej i archeologii.

W latach 1922-1924 był kierownikiem literackim w wydawnictwie Alfreda Altenberga. W wydawnictwie zorganizował serię przekładów z literatur klasycznych oraz serię Wielcy pisarze. W tym okresie stale współpracował z czasopismami: "Gazetą Poranną", "Tygodnikiem Ilustrowanym", "Wiadomościami Literackimi" i tygodnikiem "Tęcza". W latach 1924-1926 podróżował do Grecji, Francji i Włoch. Od roku 1929 przeniósł się do Warszawy (zam. przy ul. Bema 70). Początkowo redagował miesięcznik "Pamiętnik Warszawski". W 1930 r. został członkiem polskiego PEN Clubu, w latach 1933-1978 (z przerwą w czasie II wojny światowej) był jego prezesem.

Na XI Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie w 1936 r. otrzymał brązowy medal za książkę Dysk olimpijski, a w 1937 także Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury za wybitną twórczość literacką. W latach 1937-1938 w Państwowym Wydawnictwie Książek Szkolnych redagował serię Wielcy ludzie. Po wybuchu II wojny światowej uczestniczył w konspiracyjnym życiu kulturalnym. Podczas powstania warszawskiego stracił w płomieniach swoje archiwum literackie i całą niewydaną twórczość.

W latach 1945-1950 objął katedrę kultury antycznej, a następnie literatury porównawczej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (KUL). Został członkiem zwyczajnym Warszawskiego Towarzystwa Naukowego, współpracował z "Tygodnikiem Powszechnym", "Meandrem", "Twórczością", wznowił działalność jako prezes polskiego PEN Clubu. W 1948 r. przygotowywał Światowy Kongres Intelektualistów we Wrocławiu, wtedy też ponownie zamieszkał w Warszawie. Był członkiem Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). W 1958 r. współorganizował Międzynarodowy Zjazd Tłumaczy w Warszawie, w 1962 został wiceprezesem międzynarodowego PEN-Clubu. W 1964 r. otrzymał Nagrodę Państwową I stopnia i w tymże roku był sygnatariuszem "Listu 34" uczonych i pisarzy w obronie wolności słowa. Jan Parandowski został uhonorowany w 1975 r. za całokształt twórczości przez Radio Wolna Europa. W 1976 r. otrzymał tytuł doktora honoris causa Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej KUL.

Już po śmierci Parandowskiego ukazała się książka jego żony – Ireny Parandowskiej (1903-1993) pt. Dzień Jana (Wyd. Iskry 1983, ISBN 83-207-0590-8), poświęcona pisarzowi. W 1988 roku wdowa po Janie Parandowskim, Irena Parandowska, zapoczątkowała przyznawanie nagrody literackiej polskiego PEN Clubu imienia jej zmarłego męża. Córka Jana Parandowskiego, Roma Parandowska-Szczepkowska, była żoną aktora Andrzeja Szczepkowskiego i matką aktorki Joanny Szczepkowskiej. Syn, Piotr Parandowski (ur. 1944), jest archeologiem, reżyserem filmów dokumentalnych.

[edytuj] Twórczość

Znany przede wszystkim ze swojej twórczości związanej z kulturą antyczną. Jako literat debiutował już w roku 1913 szkicem literacko-filozoficznym Rousseau. Był wybornym znawcą i popularyzatorem kultury i literatury starożytnej. Wielką popularność przyniosła mu wielokrotnie wznawiana Mitologia (1924). Pozycja ta była wielce znacząca w popularyzacji podstaw kultury antycznej w Polsce ze względu na różne ważne cechy: piękno i prostotę stylistyczną oraz na wierne, lecz pozbawione kontrowersji obyczajowych opisanie najważniejszych mitów greckich. Takie ujęcie Mitologii pozwoliło na korzystanie z niej w edukacji szkolnej.

Inne dzieła Jana Parandowskiego:

• Dysk olimpijski (1933)
• Król życia (1930, biografia Oscara Wilde'a)
• Niebo w płomieniach (1936)
• Eros na Olimpie (1924)
• Dwie wiosny (1927)
• Godzina śródziemnomorska (1949)
• Alchemia słowa (1951)
• Zegar słoneczny (1953, opowiadania o Lwowie)
• Petrarka (1956, biografia Petrarki)
• Mój Rzym (1959)
• Z antycznego świata (1958)
• Wojna trojańska (1927)
• Przygody Odyseusza (1935)
• Odwiedziny i spotkania (1934)
• Akacja (1967)
• Powrót do życia (1961)
• Pisma wybrane (1955)
• Dzieła wybrane tom 1-3 (1957)
• tłumaczenia
  • Historia świata Wellsa (1924)
  • Dafnis i Chloe (1925)
  • Życie Karola Wielkiego Einharda (1935)
  • Wojna domowa Juliusza Cezara (1951)
  • Odyseja Homera (1953)
• relacje z podróży
  • Rzym czarodziejski (1924)
  • Dwie wiosny (1927)
  • Podróże literackie (1958)

[edytuj] Zobacz też

• literatura polska

Tragedia pod Toruniem - cztery osoby zginęły w wypadku

W miejscowości Charszewo w województwie kujawsko-pomorskim doszło do tragicznego wypadku drogowego, w którym zginęły cztery osoby.

Jedna osoba nie żyje, pięć rannych w wypadku

Jedna osoba zginęła a pięć zostało rannych w wypadku drogowym w miejscowości Słomki (Łódzkie) - poinformowała straż pożarna.

Panią poseł zajęła... erotyka u Żeromskiego

Maszyna do farbowania i suszenia włóczki punktowo, związki erotyczne Stefana Żeromskiego... Co mają ze sobą wspólnego te dwa, jakże dalekie od siebie, tematy? Otóż właśnie dzięki nim posłanki PO Bożena Bukiewicz i Joanna Butryn zdobyły tytuł magistra. O tematach prac magisterskich parlamentarzystów pisze "Wprost".

Rekordowa suma do zgarnięcia za "szóstkę"

Podczas sobotniego losowania Dużego Lotka nie padła ani jedna wygrana pierwszego stopnia. Oznacza to, że w kolejnym losowaniu, we wtorek pula pieniędzy przeznaczonych na główną wygraną wyniesie 35 milionów złotych.

"Porażka boli; kto nie z nami ten jest »układ«?"

Napieralski odpiera zarzuty posłów PO o kłamstwa. - Zabolała ich porażka. Myśleli, że SLD zagłosuje za bublem prawnym tylko po to, żeby zamienić Urbańskiego na Dworaka. Teraz słyszę, że Napieralski ułożył się z prezydentem - pisze na swoim blogu w Onet.pl Grzegorz Napieralski, przewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

Linki: Strona g��wna