Z Wikipedii

Współrzędne: 53°17' N 22°18' E53.2833333 22.3 (Jedwabne)

Jedwabne
Herb Jedwabnego
Województwo	podlaskie
Powiat	łomżyński
Gmina  - rodzaj	Jedwabne miejsko-wiejska
Burmistrz	Krzysztof Moenke
Powierzchnia	11,47 km²
Położenie	53° 17' N 22° 18' E
Liczba mieszkańców (2005)  - liczba ludności  - gęstość	1775 ok. 168,7 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	86
Kod pocztowy	18-420
Tablice rejestracyjne	BLM
Położenie na mapie Polski Jedwabne
TERC10 (TERYT)	3202707014
Urząd miejski3 ul. Żwirki i Wigury 3 18-420 Jedwabne tel. 86 217-20-25; faks 86 217-20-40
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Jedwabne to typowo rolnicze miasto w woj. podlaskim, w powiecie łomżyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jedwabne. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. łomżyńskiego.

Według danych z 31 grudnia 2005 roku, miasto miało 1775 mieszkańców.

Spis treści 1 Historia 2 Honorowi Obywatele Jedwabnego 3 Zobacz też 4 Przypisy 5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Pierwsza wzmianka o Jedwabnem pojawiła się w roku 1455. Wieś Jedwabne powstała w wyniku akcji osadniczej prowadzonej przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego. Wieś powstała na terenie nie stałej osady, Jedwabne siedliska, nad rzeczką Wiźnicą, na szlaku Wizna - Kubra. Założycielem wsi najprawdopodobniej był podsędek wiski Jan Bylica, ze Ślubowa w ziemi zakroczymskiej podpisujący się "Johannes Bylica de Jedwabne subiudex terrestis Visnensis". Staraniem Jana Bylicy powstał tu w 1417 roku pierwszy drewniany kościół pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, Świętego Jakuba i Wszystkich Świętych wzmiankowany w dokumentach z roku 1448. Wieś Jedwabne do 1680 roku należała do rodziny Jedwabińskich, a po śmierci ostatniego z Jedwabińskich, wieś przeszła w ręce Kraszewskich.

W roku 1736 właścicielem wsi został stolnik łomżyński Antoni Rostkowski. Z jego inicjatywy 17 lipca 1736 r. król August III nadał dla Jedwabnego magdeburskie prawa miejskie i prawo na odbywanie cotygodniowych targów w niedzielę oraz pięciu jarmarków w roku. W tym okresie Jedwabne posiadało wybudowany w latach 1737-1738 drewniany kościół z dwuwieżową fasadą, oraz synagogę wybudowaną około 1770 roku. W 1777 roku, płacąc 20 000 zł, nowym właścicielem Jedwabnego został Stanisław Rembieliński, sekretarz gabinetowy króla Stanisława Augusta, chorąży i poseł ziemi wiskiej. Pod koniec XVIII wieku powstały w Jedwabnem fabryki sukna. W 1851 r. w Jedwabnem pracowało już 17 warsztatów tkackich, zatrudniających 36 robotników i pod względem wartości produkcji Jedwabne zajmowało w Królestwie 11 miejsce. W 1862 roku w Jedwabnem zainstalowanych było 11 mechanicznych i 13 ręcznych krosien. Zakłady podupadły po powstaniu styczniowym. Dnia 8 kwietnia 1909 roku Kazimierz Skarżyński sprzedał jedwabieński majątek Aleksandrze Marcinkowskiej.

W okresie I wojny światowej Jedwabne było miejscem bardzo zaciekłych walk pozycyjnych, pozostałością których jest niemiecki cmentarz wojskowy w Jedwabnem i w Orlikowie.

W maju 1918 roku właścicielami dóbr zostali Helena i Henryk Prusowie. W kwietniu 1936 roku część nieruchomości dóbr majątku Jedwabne przeniesiona została na córkę i zięcia Heleny Prus, Irenę i Ferdynanda Hartwigów.

W latach 1939-1941 pod okupacja radziecką, w mieście i okolicy działały organizacje podziemne, oddział partyzancki stacjonujący na uroczysku Kobielne został rozbity przez Sowietów. 10 lipca 1941 miejsce mordu co najmniej 340^[1] Żydów (Pogrom w Jedwabnem) przez miejscowych Polaków. Po wojnie aresztowano i skazano wielu uczestników zbrodni. W 60. rocznicę pogromu odsłonięto pomnik pomordowanych.

Relacja o ataku radzieckim na uroczysko Kobielne ukazała się w książce J. T. Grossa "W czterdziestym nas matko na Sybir zesłali" - Polska a Rosja 1939-42.^[2] W latach 80. prof. Tomasz Strzembosz zbierał relacje z okresu okupacji radzieckiej i napisał na jej temat kilka prac.

Po reformie rolnej w roku 1944 ziemie majątku Jedwabne rozparcelowano, a dworek przejęto na cele kulturalne gminy Jedwabne.

[edytuj] Honorowi Obywatele Jedwabnego

• Tomasz Strzembosz (2004)
• Jerzy Robert Nowak (2006)

[edytuj] Zobacz też

• Pogrom w Jedwabnem
• Stara Synagoga w Jedwabnem
• Synagoga w Jedwabnem

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

• Cykl Gminy polskie - gmina Jedwabne - historia

ŚWIAT 24/7

Schwytanie byłego przywódcy Serbów bośniackich Radovana Karadzicia, podróż Baracka Obamy na Bliski Wschód i do Europy oraz Komisja Europejska, która grozi USA w sprawie wiz - to najważniejsze zagraniczne tematy, o których pisaliśmy w ostatnim tygodniu w tvn24.pl.

McCain do Chin: Uwolnijcie tybetańskich więźniów

John McCain, kandydat Republikanów do Białego Domu, spotkał się w piątek z duchowym przywódcą Tybetańczyków XIV Dalajlamą, który odwiedził USA. Republikański kandydat na prezydenta wezwał władze w Pekinie, do zwolnienia tybetańskich więźniów.

Przewoził narkotyki, by zwrócić za bilet

Na siedem lat więzienia, w tym dwa w zawieszeniu, skazał dubliński sąd 26-letniego Polaka, który w sierpniu ubiegłego roku próbował przemycić narkotyki - pisze sobotni "The Irish Times". Skazany tłumaczył, że kazano mu w ten sposób "odpracować" bilet lotniczy.

Chiny pozwalają na dodatkowe dzieci

Rodzice, których dzieci zginęły bądź zostały kalekami w wyniku trzęsienia ziemi w Chinach będą mogli mieć kolejne dzieci. To decyzja władz prowincji Syczuan, w której w maju silne trzęsienie ziemi zabiło 70 tys. ludzi, w tym 18 tys. dzieci.

Karadżić odwołał się od ekstradycji

Adwokat Radovana Karadżicia wysłał w piątek do sądu w Belgradzie odwołanie od decyzji o ekstradycji do trybunału ONZ byłego przywódcy Serbów bośniackich - podał w sobotę serbski dziennik "Politika". Termin złożenia odwołania minął o północy.

Linki: Strona g��wna