Z Wikipedii

Jelita (Koźlarogi, Koźle Rogi, Nagody) - herb szlachecki.

• Opis herbu:

W polu czerwonym trzy złote kopie o srebrnych grotach ułożone w gwiazdę. W klejnocie głowa kozła

• Najwcześniejsze wzmianki:

Jeden z najstarszych herbów polskich. Pierwszy wizerunek zachował się na pieczęci Tomisława z Mokrska z 1316 roku.

Inne źródła podają, że na tarczy znajdują się nie kopie a włócznie. Fryz heraldyczny w ufundowanej przez Wierzbiętę z Paniewic, starostę generalnego Wielkopolski (1352-1369), kaplicy w klasztorze w Lądzie przedstawia herb Jelita jako trzy nieskrzyżowane włócznie - środkowa w słup, pozostałe w skos lewy i prawy, wszystkie ostrzami do góry.

W wyniku unii horodelskiej w 1413 przeniesiony na Litwę.

Najstarszy zachowany rysunek tego herbu pochodzi z 1316 roku z pieczęci Tomisława z Mokrska.

• Herbowni:

Agewski, Anusiak, Alkiewicz, Anszeński, Antonowicz, Aszeński, Białecki, Bielski, Bielawski, Bielczewski, Bielski, Bielski-Saryusz, Biesiad, Biesiadecki, Biesiadowski, Biesiadzki, Bilczewski, Bliżyński, Bobrykiewicz, Boglewski, Bohyła, Bonin, Borzemski, Borzobochaty, Borzobohaty, Borzyński, Brodecki, Bukowiński, Bury, Chaiński, Chilchen, Chorążyna, Cielimoński, Cielmowski, Cieskanowski, Cieszanowski, Czeczel, Czeluściński, Czerkas, Czerkawski, Czermiński, Czerniński, Czop, Czubka, Dąbrowski, Dembowski, Dębowski, Dobryński, Dobrzyński, Dubowieski, Durka, Dyss, Dzibałtowski, Dzidowski, Dzaiduski, Dziduski, Dzięciątko, Dzieciątkowski, Dziewałtowski, Dziugłowski, Dziwisz, Dzyryłł, Fabicki , Fanuel, fanuelli, Figiel, Francuz, Frank, Gajewski, Gawlikowski, Gawłowski, Gdeszycki, Geometer, Gerdut, Gielitko, Gierdud, Gierecki, Giertut, Gierzyński, Gieszyński, Girzyński, Glora, Głowa, Głowaczewski, Godell, Godzianowski, Godziewski, Goliszewski, Gołocki, Gomoliński, Gorlewski, Gorliwski, Halczyniecki, Hałowski, Held, Helt, Hilchen, Idaszewski, Inowłodzki, Iskrzycki, Iwonia, Jackiewicz, Jajkowski, Jakliński, Jakowicki, Jankiewicz, Jaykowski, Jelita, Jelitowski, Jerzbutowicz, Kaczorowski, Kalina, Kaliński, Kalisz, Kamisowski, Kamocki, Kamyszowski, Kaufman, Kicki, Kiliziński, Kisielewski, Kluszczyński, Kobielski, Kochlewski, Komornicki, Kopijewicz, Koprzywnicki, Korytko, Korytkowski, Korytnicki, Korzyński, Kossowski, Koślarowski, Kotlicki, Koziarowski, Kozierowski, Koźlarowski, Koźloróg, Kórzyński, Kraiński, Krasieński, Kuncewicz, Kukla, Kusiecki, Kuropatnicki, Lasochowski, Lasota, Leniecki, Libicki, Libidzki, Litosławski, Litwinowicz, Litwiński, Lneżeliński, Lochiński, Lochński, Lochtyński, Lubicki, Luczeliński, Luczyliński, Luczywiński, Lutkowicz, Lutosławski, Lutostański, Lutoszewski, Łącki, Łapczyński, Łapiński, Łaźnicki, Łaziński, Łazniński, Łaźniński, Łażnicki, Łochyński, Łochiński, Łodykowski, Łohyński, Łuczyliński, Łuczywiński, Łukowski, Madurowicz, Majeranowski, Makowski, Malecki, Maljewski, Małachowski, Małecki, Manikowski, Marcinowski, Marzęcki, Matesilański, Matesylański, Matkiewicz, Micewicz, Michałowski, Michaniewski, Miczewicz, Mierski, Mietelski, Mirski, Misiewicz, Misiewski, Misiowski, Missiewicz, Mniński, Mniszek, Modrzewski, Mojaczewski, Mojkowski, Mokrski, Mongin, Morawicki, Morowiński, Morozewicz, Mrowiński, Myszeyko, Myśliborski, Natalis, Neronowicz, Niernoowicz, Nowosielecki, Pacanowski, Pachołowiecki, Paczanowski, Paderewski, Pagiewski, Pajewski, Paprocki, Pastękalski, Paczlewicz, Pierlicki, Pieczkowski, Pieniążek, Pietuch, Pijakowski, Piwakowski, Podsękalski, Pokrzywnicki, Popczyński, Popiołek, Postękalski, Pratkowski, Promieński, Promnicki, Proszczyński, Prumieński, Pudelski, Raciborowski, Raczkowski, Radogoscki, Radogoski, Radoszkowski, Rafalski, Rajczenko, Rajski, Rampalski, Rayski, Remiesz, Remiszewski, Reszczewski, Romaszewski, Romer, Romiszewski, Romiszowski, Rospąd, Rospęd, Rozdziałowski, Różnowski, Rudlicki, Rychcicki, Rychczycki, Rydel, Salecki, Saryusz, Sczukocki, Secygniewski, Secygniowski, Serny, Sędzigniewski, Sielnicki, Sietecki, Silnicki, Skąpski, Skokowski, Skorek, Skorkowski, Skórkowski, Skórkowski-Saryusz, Skrzynicki, Sliwicki, Sławianowski, Sławianowski Bonin-Saryusz, Słowiński, Słupski, Sokolnicki, Sokołowicz, Sołowiński,Stanowski, Stawirejski, Staworski, Stawowski, Stokowski, Strumieński, Suchoczaski, Swarpłowicz, Sypniowski, Suroczyński, Szczekocki, Szczepankiewicz, Szczerbicz, Szczukocki, Szubalski, Szydłowski, Szykulski, Szypieński, Tarnowski, Tatarski, Tchórznicki, Tchórzowski, Terlikowski, Ul, Wągleszyński, Węgleszyński, Wielądek, Wielkołucki, Wieloch, Wielołucki, Wierzejski, Wierzeyski, Wilczkowski, Wilkoszewski, Wilkowski, Wilner, Witowicz, Wojciechowski, Wolski, Wolski-Saryusz, Worszyło, Woyciechowski, Wrburt, Wrbut, Wrzesiński, Wrzeszyński, Wyłaski, Wyrzejski, Wyrzyski, Zakrzewski, Zakrzowski, Zaleski, Zalewski, Zamojski, Zamoyski, Zawisza, Zbojeński, Zalecheński, Zieliński, Zieliński-Saryusz, Żagan, Żarkowski, Żelawski, Żelecheński, Żelesiński, Żeleziński, Żeleżyński, Żeromski (353 rodziny)

[edytuj] Źródła

• Początek historii herbu według jednej z najsłynniejszych polskich legend ^[1] przyjęty jest na 1331 rok gdy, 27 września pod Płowcami , Władysław Łokietek czterdzieści tysięcy zbił Krzyżaków tak, że z jego ludzi czterdziestu tylko i kilku na placu legło, a nazajutrz objeżdżał pobojowisko, między trupami polskimi napadł na jednego swego rycerza Floriana Szaryusza ( Floriana Szarego ), który mężnie w tej batalii potykając się, wiela ranami zwątlony, jelita swe własną reką w wnętrzności tłoczył. Ujrzawszy to Król, z politowaniem rzekł do swoich; "O, jaką ten zacny żołnierz ponosi mękę". Na co on sił ostatnich prawie dobywszy odpowiedział: "nie tak mie to dolega i trapi, co widzisz Królu, jako zły sąsiad w jednej ze mna wiosce mieszkąjacy". Nie turbuj się, prawi, jeżeli wynidziesz z tego razu, uwolnię cię od sąsiedzkiej niewoli". Jakoż i uwolnił go Łokietek i pańsko udarował. Niektórzy rozumieją, że wtenczas ojczysty jego herb kozła na hełm wyniósł, a trzy kopie, którymi go przeszytego widział, na tarczy osadził.

Jan Długosz, Kronika Polska

• Ten zacny król z Krzyżaki, gdy bojował mężnie
  

A dawał im na wszystkim odpór dość potężnie,

U Połowcz wsi, wojsko ich poskromił niemałe

A popsował nadęte myśli ich zuchwałe.

Nazajutrz po boisku onym król jeżdżący

Ujźrzał rycerza swego głowę podnoszący.

Trzema drzewy przebity był, zarazem rzecze:

Równa męka nie może być takowej męce.

On rycerz odpowiedział: więtsza męka jeszcze,

Gdy zły sąsiad w jednej wsi, co się zgadzać nie chce.

Spytał król: możesz być żyw, ja przyrzekam tobie,

Sąsiada mieć nie będziesz ku przekazie sobie.

Odjeżdżając kazał go swym barwierzom leczyć

A one drzewa z niego tym prędzej wykręcić.

Bartosz Paprocki, Gniazdo cnoty

• Dlatego w żadnym u mnie nie jest dziwowisku,

Że on szary Florian na pobojowisku

Gdy w się pchał wytoczone jelita na ziemię,

Łokietkowi królowi odpowiedział, że mię

Barziej boli zły sąsiad w mej wiosce niźli ta

Rana, przez którą ze mnie wypadły jelita!

Stąd Jelita Zamoyskich, trzy złożone groty,

Wieczna pamiątka, wieczny charakter ich cnoty;

Które się z Księżycem Wiśniowieckich zdarzą,

Na królewskim je tronie Polacy posadzą:

Więc do zgody sąsiedniej Orła i Pogonie,

Te, co ich sąsiad mierział, Jelita w koronie.

Wacław Potocki, Wojna chocimska

Przypisy

[edytuj] Zobacz też:

• Piotr z Mokrska
• Przecław Słota
• heraldyka
• herbarz
• rycerstwo
• Herb Zamościa

ŚWIAT 24/7

Schwytanie byłego przywódcy Serbów bośniackich Radovana Karadzicia, podróż Baracka Obamy na Bliski Wschód i do Europy oraz Komisja Europejska, która grozi USA w sprawie wiz - to najważniejsze zagraniczne tematy, o których pisaliśmy w ostatnim tygodniu w tvn24.pl.

McCain do Chin: Uwolnijcie tybetańskich więźniów

John McCain, kandydat Republikanów do Białego Domu, spotkał się w piątek z duchowym przywódcą Tybetańczyków XIV Dalajlamą, który odwiedził USA. Republikański kandydat na prezydenta wezwał władze w Pekinie, do zwolnienia tybetańskich więźniów.

Przewoził narkotyki, by zwrócić za bilet

Na siedem lat więzienia, w tym dwa w zawieszeniu, skazał dubliński sąd 26-letniego Polaka, który w sierpniu ubiegłego roku próbował przemycić narkotyki - pisze sobotni "The Irish Times". Skazany tłumaczył, że kazano mu w ten sposób "odpracować" bilet lotniczy.

Chiny pozwalają na dodatkowe dzieci

Rodzice, których dzieci zginęły bądź zostały kalekami w wyniku trzęsienia ziemi w Chinach będą mogli mieć kolejne dzieci. To decyzja władz prowincji Syczuan, w której w maju silne trzęsienie ziemi zabiło 70 tys. ludzi, w tym 18 tys. dzieci.

Karadżić odwołał się od ekstradycji

Adwokat Radovana Karadżicia wysłał w piątek do sądu w Belgradzie odwołanie od decyzji o ekstradycji do trybunału ONZ byłego przywódcy Serbów bośniackich - podał w sobotę serbski dziennik "Politika". Termin złożenia odwołania minął o północy.

Linki: Strona g��wna