Z Wikipedii

Kalcyt

Szpat islandzki

Kalcyt z pirytem

Skała granitowo-kalcytowa

Kalcyt – minerał z gromady węglanów. Bardzo rozpowszechniony minerał skałotwórczy.

Nazwa pochodzi od gr. chalix = wapno oraz łac. calx (calcis) = wapno; i nawiązuje do tradycyjnego zastosowania tego minerału.

[edytuj] Właściwości

• Wzór chemiczny: CaCO₃ (węglan wapnia)
• Układ krystalograficzny: trygonalny
• Twardość w skali Mohsa: 3, bardzo kruchy
• Łupliwość: doskonała (trójkierunkowa)
• Przełam: muszlowy
• Rysa: biała
• Gęstość: 2,6-2,8 g/cm³
• Barwa: bezbarwny lub różne barwy (biały, szary)
• Połysk: szklisty, perłowy
• Pokrój: słupkowy, tabliczkowy
• polany kwasem solnym HCl – burzy się
• wykazuje dwójłomność, o współczynikach załamania n_o = 1,658 i n_e = 1,486 (długość fali ~ 590nm)

Tworzy kryształy izomeryczne, tabliczkowe, słupkowe, igiełkowe. Często wykształca bliźniaki oraz zrosty wielokrotne. Odznacza się bogactwem postaci – znanych jest ponad 2000 form jego kryształów i kombinacji. Najczęściej przyjmuje postać romboedrów i skalenoedrów. Pospolity minerał utworów hydrotermalnych. Często tworzy naskorupienia, naloty, żyły. Jest izostrukturalny z magnezytem, rodochrozytem, syderytem. Jest kruchy, przezroczysty, często zawiera domieszki: manganu – manganokalcyt; żelaza i magnezu – kalcyt magnezowy; strontu – stroncjokalcyt; baru i kobaltu – kobaltokalcyt; ołowiu – plumbokalcyt. W czystych kryształach kalcytu (szpat islandzki) można zaobserwować zjawisko podwójnego załamania światła.

[edytuj] Występowanie

Kalcyt stanowi powszechny składnik skałotwórczy . Kryształy kalcytu przybierają bardzo różne postacie i są elementem wielu różnych skał – wapienie, marmury, nacieki jaskiniowe (stalaktyty, stalagmity i stalagnaty), oolity.

Miejsca występowania to głównie: Wielka Brytania – Cumbria, Kornwalia, Islandia, Niemcy, USA, Czechy.

W Polsce – występuje na Wyżynie Śląskiej i Krakowsko – Wieluńskiej, w Pieninach, Tatrach, na Górnym i Dolnym Śląsku.

[edytuj] Zastosowanie

Kalcyt stosowany jest w

• przemyśle budowlanym - do produkcji wapna i cementu
• przemyśle chemicznym - do wytwarzania sody i sody kaustycznej
• przemyśle metalurgicznymm – jako topnik
• rolnictwie – jako nawóz
• przemyśle optycznym – do produkcji pryzmatów polaryzacyjnych (nikoli)
• przemyśle ceramicznym
• przemyśle szklarskim
• zdobnictwie – jako kamień dekoracyjny i ozdobny.

Jest też ceniony i poszukiwany przez kolekcjonerów.

[edytuj] Zobacz też

• Dwójłomność
• Przegląd zagadnień z zakresu geologii

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Kalcyt