Z Wikipedii

Kango (漢語) to japońskie wyrazy zapisywane w kanji i czytane w on-yomi. Wiele z nich jest pochodzenia chińskiego, inne zostały utworzone niezależnie.

Wewnątrz wyrazu kango obowiązuje gramatyka chińska, wyraz zaś jako całość japońska.

[edytuj] Rola wyrazów kango

Samodzielny wyraz kango jest przeważnie rzeczownikiem zwykłym lub określającym (tzw. przymiotnikiem "na"). Może też służyć jako czasownik po dodaniu する (suru), jako przysłówek po dodaniu に (ni) i w kilku innych funkcjach.

Ze względu na strukturę kango bezpośrednio nie może być czasownikiem czy też przymiotnikiem właściwym.

[edytuj] Struktura gramatyczna wyrazów kango

Wyraz kango może mieć dwa rodzaje struktury: albo część pierwsza określa część drugą, albo cały wyraz jest połączeniem znaczeń obu części.

[edytuj] Popularne morfemy określane

[edytuj] 語 (ご go)

Oznacza język. Np.:

• Wymowa kun-yomi: かたる kataru

[edytuj] 人 (じん jin)

Oznacza osobę. W szczególności jako końcówka oznacza mieszkańca danego kraju. Np.:

• Inna wymowa on-yomi: にん nin
• Wymowa kun-yomi: ひと

[edytuj] 者 (しゃ sha)

Również oznacza osobę, stosowane raczej do zawodów. Np.:

• 医者 (いしゃ isha) - medycyna → lekarz
• 学者 (がくしゃ gakusha) - nauka → naukowiec
• 筆者 (ひっしゃ hissha) - piórko do pisania → pisarz

[edytuj] 気 (き ki)

Oznacza dosłownie duszę. Jest używane do pewnej klasy rzeczowników abstrakcyjnych.

• 天気 (てんき tenki) - niebo → pogoda
• 電気 (でんき denki) - elektryczny → elektryczność
• 病気 (びょうき byouki) - chory → choroba

[edytuj] 車 (しゃ sha)

Oznacza pojazd.

• 自転車 (じてんしゃ jitensha) - samemu + toczyć się → rower
• 自動車 (じどうしゃ jidousha) - samemu + poruszać się → samochód
• 汽車 (きしゃ kisha) - para (wodna) → pociąg parowy
• 電車 (でんしゃ densha) - elektryczność → pociąg elektryczny
• Wymowa kun-yomi: くるま kuruma

[edytuj] 数 (すう suu)

Oznacza liczbę, np.:

• 小数 (しょうすう shousuu) - mały → ułamek
• 指数 (しすう shisuu) - wskazywać → indeks
• 点数 (てんすう tensuu) - kropka, punkt → ilość punktów, punktacja

[edytuj] 学 (がく gaku)

Oznacza naukę, np.:

• 語学 (ごがく gogaku) - język → lingwistyka
• 数学 (すうがく suugaku) - liczba → matematyka
• 生物学 (せいぶつがく seibutsugaku) - organizm żywy → biologia

[edytuj] Popularne morfemy określające

[edytuj] 全 (ぜん zen)

Oznacza cały, np.:

• 全部 (ぜんぶ zenbu) - część → całość
• 全国 (ぜんこく zenkoku) - kraj → ogólnokrajowe

Uwaga: nie jest to ten sam znak co dotyczący buddyzmu Zen.

[edytuj] 最 (さい sai)

Oznacza najbardziej, np.:

• 最高 (さいこう saikou) - wysoki → najwyższy (np. Sąd Najwyższy)
• 最近 (さいきん saikin) - bliski → najbliższy, ostatni (do tej pory)
• 最初 (さいしょ saisho) - początek → początkowy

[edytuj] 無 (む mu)

Oznacza brak czegoś, np.:

• 無用 (むよう muyou) - używać → bezużyteczny
• 無料 (むりょう muryou) - opłata → darmowy
• 無言 (むごん mugon) - mówić → cisza

[edytuj] 不 (ふ fu)

Oznacza przeciwieństwo, np.:

• 不便 (ふべん fuben) - wygoda → niewygodne
• 不足 (ふそく fusoku) - wystarczać → niewystarczające
• 不安 (ふあん fuan) - spokój → niepokój

Krajobraz po huraganie

Trzy tygodnie minęły od przejścia huraganu Ike nad Stanami Zjednoczonymi. Skala zniszczeń, jaką pozostawił jest tak wielka, że wielu Amerykanów nadal nie ma światła ani wody. Niektóre miasta trzeba będzie zbudować od nowa.

Masakra w Los Angeles

Krach finansowy w USA przyniósł rodzinną tragedię. Sfrustrowany swoją sytuacją finansową 45-latek zastrzelił żonę, trzech synów oraz teściową, a następnie popełnił samobójstwo - powiadomiła policja z Los Angeles, gdzie doszło do tragedii.

Film Obamy o grzechach McCaina

Jeszcze kilka dni temu razem zastanawiali się jak uratować amerykańskie finanse. Teraz Barack Obama wali na odlew w Johna McCaina. Sztab wyborczy demokraty właśnie "wypuścił" film, w którym obarcza odpowiedzialnością za obecny kryzys Republikanina i przypomina, że ten był zamieszany w głośną aferę finansową.

Rak szyjki macicy zabija co dwie minuty

Co roku z powodu raka szyjki macicy umiera ponad 270 tys. kobiet na świecie, większość z nich to mieszkanki krajów rozwijających się i biednych - wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia. Oznacza to, że rak zabija jedną kobietę co dwie minuty, chociaż przeciwko wirusowi powodującemu chorobę można się zaszczepić - do czego wybitnie przyczynił się tegoroczny noblista Harald zur Hausen.

16-latkowie będą wybierać europosłów?

Rewolucja w Parlamencie Europejskim? Wiele na to wskazuje - w Brukseli powstaje projekt zmiany ordynacji wyborczej. Ta ma być jednolita we wszystkich państwach, a do urn będą mogli iść już 16-letni obywatele państw członkowskich.