Karlino - Google

Karlino

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 54°02'21" N 15°52'43" EGeografia

Karlino
Herb
Herb Karlina Flaga Karlina
Województwo zachodniopomorskie
Powiat białogardzki
Gmina
 - rodzaj
Karlino
miejsko-wiejska
Założono 1240
Prawa miejskie 1385
Burmistrz Waldemar Włodzimierz Miśko
Powierzchnia 9,21 km²
Położenie 54° 02'21'' N
15° 52'43'' E
Liczba mieszkańców (2007)
 - liczba ludności
 - gęstość

5811
622 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)
94
Kod pocztowy 78-230
Tablice rejestracyjne ZBI
Położenie na mapie Polski
Karlino
Karlino
Karlino
TERC10
(TERYT)
4324401034
SIMC10 0949968
Miasta partnerskie Niemcy Dargun
Dania Skaelskoer
Niemcy Wolgast
Urząd miejski3
pl. Jana Pawła II 6
78-230 Karlino
tel. 094 311 7273; faks 094 311 7410
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Herb Karlina na Ratuszu
Herb Karlina na Ratuszu
Kościół św. Michała Archanioła
Kościół św. Michała Archanioła

Karlino (niem. Körlin) – miasto w północnej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie białogardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Karlino. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. koszalińskiego.

Według danych z 30 czerwca 2007, miasto miało 5811 mieszkańców.

Spis treści

[edytuj] Położenie

Gmina Karlino położona jest w północno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego w powiecie białogardzkim. Karlino leży nad dwiema rzekami a mianowicie Parsętą i Radwią. Zamieszkuje je nieco ponad 6 tysięcy mieszkańców. Położone jest w odległości:

Przez Karlino biegną ważne trasy. Są to:

Miasto zajmuje powierzchnię 921 ha na której żyje 6156 osób. Posiada dobre połączenia kolejowe z miastami regionu i kraju. Połączenia kolejowe zapewniają dojazd do takich miast jak: Szczecin, Katowice, Kraków, Łódź czy Warszawa. Oprócz tego działają połączenia PKS-u.

[edytuj] Historia

Pierwsza wzmianka o miejscowości Karlino pochodzi z 1240 roku i głosi że Karlino należało wtedy do tzw. księstwa kamieńskiego. Pierwsza jednak notka pochodzi z 1299 roku gdzie istnieje zapis "Civis In Corlin". Biskupi kamieńscy weszli w posiadanie Karlina w 1280 roku, jako spadek po księciu Warcisławie III. W 1308 roku biskup kamieński wspomina o swoim zamku w Karlinie, będącym ongiś niewielkim, drewnianym grodem w widłach dwórz rzek Parsęty i Radwi. W 1372 roku postanowiono przenieść siedzibę biskupstwa z Kamienia do Karlina i w tym celu zaczęto budować zamek obronny. Na ten cel biskup Filip von Rehberg pożyczył od rady miejskiej Słupska kwotę 350 grzywien. Ten sam biskup w 1385 roku nadał osadzie Karlino prawa miejskie na prawie lubeckim oraz ustanowił herb i pieczęć miejską.

Rok 1409 to okres wielkich zniszczeń miasta w efekcie zajęcia Karlina przez wojska pomorskie. Reformacja i przyjęcie luteranizmu w 1534 roku, diametralnie zmieniło sytuację miasta. Biskupi zamienili zamek w piękną, renesansową rezydencję a miasto przeżywało rozkwit gospodarczy i kulturalny.

Wojna trzydziestoletnia (1618-1638) przerwała rozwój miasta, powodując stagnację Karlina na prawie 100 lat. Miasta nie ominęły także wielkie pożary: pierwszy w 1685 roku który strawił całe miasto (ocalał jedynie zamek i kościół). Pożar w 1765 roku strawił również przedmieścia Karlina. W międzyczasie w czasie wojny trzydziestoletniej wojska gen. Romanowa splądrowały i podpaliły zamek, który nigdy nie został już odbudowany. Po tym burzliwym okresie w dziejach miasta, nastąpił rozwój Karlina. Na miejscu wypalonego zamku powstał browar, a na parcelach w centrum miasta zaczęły powstawać pierwsze murowane kamienice. W 1724 roku nastąpiła regulacja Parsęty a przez rzekę przerzucono pierwszy most betonowy.

Tę dobrą koniunkturę przerwał okres wojen napoleońskich. W lutym 1807 roku Karlino było główną kwaterą wojsk podczas szturmu na Kołobrzeg. Duża ilość francuskich wojsk doprowadziła w mieście do wybuchu epidemii czerwonki na którą zmarło 1/3 ówczesnego populacji Karlina.

W latach 1846-1849 wybudowano drogę łączącą miasto z Kołobrzegiem i Szczecinkiem, a niespełna dziesięć lat później, w 1859 roku przez stację Karlino przejechał pierwszy pociąg. Największy rozkwit handlu oraz przemysłu przeżyło Karlino w XIX wieku i na początku XX wieku. W 1873 r. zlikwidowano malutki powiat karliński, a miasto przyłączono do ziemskiego powiatu kołobrzesko-karlińskiego (niem. Bezirk Kolberg-Körlin), który istniał do 1946roku. Koniec XIX wieku to okres uprzemysłowienia - powstała wtedy m.in. Karlińska Fabryka Maszyn (niem. Maschinenfabrik Karlin). Rozwinął się przemysł spożywczy (młyny, olejarnia) i drzewny (tartak, stolarnia).

Na początku XX wieku Karlino dotknięte było w szczególnym stopniu tzw. Ostfluchtem, czyli odpływem ludności z tego regionu do bogatszych rejonów Niemiec, w wyniku tego liczba ludności spadła o ponad 2%, a liczba ludności spadła z 3183 do 3108 osób. W 1905 roku wybudowano sąd rejonowy, a w 1907 roku pożar starego ratusza wymusił budowę nowego.

Życie miasta zasadniczo odmieniła II wojna światowa i jej następstwa. W 1940 roku do Karlina przybyła grupa 150 jeńców francuskich. Wobec zbliżających się wojsk radzieckich w styczniu 1945 roku wydano rozkaz o ewakuacji ludności cywilnej, który dotarł do miasta dopiero w nocy 3 marca 1945 roku. Mieszkańcy chcieli się ewakuować przez Dygowo i Kołobrzeg jednak Rosjanie wysadzili most na Parsęcie i wkrótce zajęli miasto. Zabudowa miasta nie ucierpiała zbyt mocno, jednak okupanci dopuścili się tu licznych pobić, gwałtów i kradzieży.

Wkrótce miasto zostało przekazane polskiej administracji i wcielone do państwa polskiego. Dotychczasowych mieszkańców Karlina wysiedlono do Niemiec.

W związku ze znacznym zniszczeniem Kołobrzegu, Karlino pełniło funkcję siedziby władz powiatu do roku 1947. W 1958 roku miasto zostało przyłączone do powiatu białogardzkiego.

Na przełomie lat 1980/1981 podczas prac przy odwiertach poszukiwawczych doszło w podkarlińskich Krzywopłotach do wybuchu i zapłonu ropy naftowej.

Obecnie Karlino kontynuuje tradycje przemysłu przetwórczego drewna. W mieście i najbliższych okolicach istnieje kilka zakładów przemysłowych produkujących płyty pilśniowe, sklejki, forniry itp. produkty. Znana jest[styl do poprawy] tzw. płyta karlińska produkowana z gałęzi, kory i podobnych odpadów. Jest ono również niewielkim ośrodkiem przemysłu mechanicznego i wydobywczego (ropa, gaz).

[edytuj] Erupcja ropy naftowej

  • 1980, 9 grudnia r. w godzinach wieczornych doszło we wsi Krzywopłoty koło Karlina do erupcji ropy naftowej, która zapaliła się. Erupcja i pożar sprawiły, że nazwa Karlino było na ustach wszystkich Polaków i prasy światowej (dzięki pożarowi Karlino przeżyło dni swojej sławy). W tych dniach Karlino przeżywało najazd na miasteczko, euforię, niepokój i nadzieję na wielką ropę. Jednak ropy nie było[styl do poprawy], w połowie 1983 r. zaprzestano jej wydobycia.
    • 10 grudnia – czterej robotnicy z kilkunastoosobowej grupy dokonującej odwiertu zostali poparzeni; przewieziono ich do szpitala w Białogardzie. Na miejsce pożaru przybyło 18 jednostek straży pożarnej. Ewakuowano mieszkańców pobliskiego gospodarstwa. Zamknięta została szosa w kierunku na Szczecin. Baraki mieszkalne robotników pracujących przy odwiercie i sprzęt spłonęły. Na miejsce pożaru przybywają pierwsze ekipy ratownicze.
    • 11 grudnia – trwają prace zabezpieczające przed pożarem i zniszczeniem pobliskich zabudowań oraz nawierzchni szosy. Na miejscu erupcji pracują: wyspecjalizowane jednostki wojsk Pomorskiego Okręgu Wojskowego, straż pożarna, milicja, drużyna ratownictwa górniczego z Krakowa, specjaliści z AGH.
    • 16 grudnia – przybywają ekipy ratowników radzieckich i węgierskich. Kierownictwo akcji ratowniczej (inż. Adam Kilar i ekspert radziecki Leon Kałyna) przygotowuje się do wszystkich wariantów robót ratunkowych.
    • 18 grudnia – ostatecznie oczyszczono teren pożaru ze spalonych i zniszczonych elementów stalowych. B udowana jest droga dojazdowa do miejsc, gdzie będą wiercone dwa nowe szyby ratownicze.
  • 1981, 2 stycznia r. – trwają końcowe prace przygotowawcze do ugaszenia pożaru: buduje się drogi, spawa rurociągi wodne i parowe, koncentruje się sprzęt gaśniczy, buduje ropociąg do odprowadzenia ropy po ugaszeniu pożaru.
    • 13/14 stycznia – po 35 dniach, około godziny 4 nad ranem (14 stycznia) ugaszono pożar, powstała pierwsza kopalnia ropy. O godzinie 10 rano uzyskano już ponad 800 ton ropy. Po napełnieniu 32 cystern (po 44 tony każda) pociąg zawiózł 1400 ton ropy do Trzebini.

[edytuj] Architektura

Widok na kościół i ratusz
Widok na kościół i ratusz
Spichlerz przy ul. Szczecińskiej 17
Spichlerz przy ul. Szczecińskiej 17
Kamienica eklektyczna przy ul. Koszalińskiej 94
Kamienica eklektyczna przy ul. Koszalińskiej 94
Ulica Koszalińska
Ulica Koszalińska

[edytuj] Zabytki

Konserwator zabytków uznał za zabytek całe śródmieście Karlina[1].

Zabytki chronione prawnie w mieście:

  • Kościół pw. św. Michała Archanioła z 1510 r.
  • Park miejski z 2. połowy XIX wieku (ul. Szczecińska 12)
  • Zespół folwarczny z XIV i XIX wieku obejmujący:
    • Zamek Biskupów Kamieńskich – przyziemie zamku wybudowanego w XIV wieku, przebudowane w latach 30. XIX w., obecnie spichlerz,
    • dworek z przełomu XIX/XX w. obecnie budynek administracyjny,
    • magazyn zbożowy z końca XIX w.,
    • obora z końca XIX,
    • stodoła z końca XIX,
    • kuźnia wybudowana po 1945.
  • Dom przy ul. Konopnickiej 29 – szachulcowy budynek mieszkalny w stylu eklektycznym z połowy XIX wieku,
  • Kamienica przy ul. Koszalińskiej 94 – szachulcowy budynek mieszkalny w stylu eklektycznym z przełomu XIX/XX wieku, Ściany i dach wyłożone czarnym łupkiem. Oryginalna stolarka drzwiowa i okienna - z gzymsem i sztukaterią (arabeskami) i kolumnami.
  • Dom tzw. Napoleona, szachulcowo-murowany budynek z 1792 r. (Rynek 17),
  • Spichlerz przy ul. Szczecińskiej 17 - szachulcowy budynek w stylu neogotyckim z lat 30. XIX wieku. Szczegolne wykończenie szczytowe z neogotyckimi wieżycami.

[edytuj] Obiekty historyczne

  • Ratusz – budynek został zbudowany w latach 1908-1912 w południowo-zachodnim narożniku rynku. Poprzedni ratusz spłonął 27 stycznia 1907 r. podczas obchodów urodzin cesarza niemieckiego. Nowy ratusz został zbudowany w stylu eklektycznym ze sklepieniem neogotyckim. Charakteryzuje się bogatą sztukaterią, szczytem neorenesansowym z kartuszem miasta; obecnie jest siedzibą Urzędu Miejskiego
  • Kamienica przy ul. Koszalińskiej 4 – pochodzi z drugiej połowy XIX wieku, murowana, zbudowana w stylu neorenesansowym – na zdjęciach w ciągu kamienic.
  • Kamienica przy ul. Koszalińskiej 16 z 1902 r., secesyjna, murowana, nad witrynami sklepowymi maszkarony.
  • Kamienica przy ul. Koszalińskiej 22 z konca XIX w., neoklasycystyczna, murowana.
  • Budynek mieszkalny przy ul. Koszalińskiej 77 z końca XIX w., neoklasycystyczny, murowany, z bogatą sztukaterią, gzymsem kostkowym, pilastrami i tympanonem.
  • Budynek mieszkalny na ul. Koszalińskiej 86, z 2. połowy XIX wieku. Zbudowany w stylu eklektycznym z oryginalną stolarką drzwiową i okienną, z gzymsem kostkowym i sztukaterią (arabeskami), pilastrami i tympanonem. Budynek wyremontowany, pokryty nowym dachem a na dwupiętrowym strychu urządzono mieszkania.
  • Kamienica przy ul. Białogardzkiej – eklektyczna, murowana z 2. połowy XIX w.,
  • Kamienica przy ul. Szczecińskiej – murowana, zbudowana w drugiej połowie XIX wieku w stylu secesyjnym.
  • Dwór F. Wilhelma na wyspie. Budynek murowany, eklektyczny, szachulcowy, zbudowany pod koniec XIX wieku. Po II wojnie światowej pełnił funkcję budynku biurowego PGR Karlino.
  • Spichlerz na ul. Spichrzowej – został zbudowany pod koniec XIX wieku. Obiekt murowany, z cegły palonej, szachulcowy.

[edytuj] Miejsca pamięci narodowej

  • Pomnik pamięci sportowców

[edytuj] Gospodarka

Kopalnia ropy naftowej
Kopalnia ropy naftowej

Karlino jest ośrodkiem przemysłowym z przewagą przemysłu drzewnego. Jednak w mieście obecny jest także inny przemysł. Do największych zakładów należą:

  • HOMANIT Polska – producent płyt pilśniowych surowych, płyt wiórowych oraz oklein.
  • G.EN. GAZ ENERGIA S.A. – oddział największej w Polsce prywatnej spółki zajmującej się dystrybucją i obrotem paliw
  • DLH Nordisk sp. z o.o. – suszarnia drewna
  • Feretti Sp. z o.o. – producent formatek z forniru
  • Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" prowadzi działalnośc detaliczną i hurtową w zakresie sprzedaży i skupu płodów rolnych
  • Promech Sp. z o.o. – szlifiernia wałów korbowych, głowic
  • Kopalnia Ropy Naftowej i Gazu w Karlinie – wydobywa gaz ziemny i ropę naftową
  • Raiffpol – wytwórca pasz i konentratów paszowych (zakład produkcyjny w Pobłociu Wielkim)

Oprócz tego w mieście istnieje wiele przedsiębiorstw usługowych, punktów handlowych, hurtowni, istnieją stacje benzynowe, poczta, ośrodek zdrowia, posterunek policji.

[edytuj] Kultura

Remiza OSP Karlino
Remiza OSP Karlino

W mieście istnieje wiele możliwości spędzania wolnego czasu z kulturą za pan brat. Istnieje Karliński Ośrodek Kultury, Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy, liczne świetlice i kluby. Oferują one zajęcia plastyczne, muzyczne, sportowe, fotograficzne oraz konkursy, zawody, czy też licznie organizowane festyny i imprezy. Ważnymi imprezami są niewątpliwie Europejski Festiwal Twórczości Dziecęcej na który zjeżdżają się reprezentacje dzieci z krajów takich jak: Niemcy, Czechy, Węgry, Hiszpania, Grecja czy Portugalia. Udział też biorą dzieci z polski m.in. z Kaszub, Zakopanego, Ustrzyk Dolnych czy Białogardu. Spośród innych ważnych wydarzeń kulturalno-rozrywkowych w Karlinie wyróżnić można Bieg Papieski, który wcześniej odbywał się w Koszalinie, Turniej Tańca Towarzyskiego, Spartakiada dla osób niepełnosprawnych, Ogólnopolski konkurs fotograficzny, Międzynarodowy Dzień Dziecka, Regionalne Zawody Konne w skokach przez przeszkody, Ogólnopolski Przegląd Poezji Śpiewanej "Peccadilo" czy też Międzynarodowe Dni Karlina. Atutem gminy i miasta jest wyremontowany amfiteatr na 1000 miejsc oraz stadion miejski na 3000 miejsc.

[edytuj] Edukacja

Szkolnictwo na terenie Karlina obejmuje zakres przedszkolny, podstawowy, gimnazjalny i średni. W mieście istnieje Szkoła Podstawowa im. Bohaterów VI Pomorskiej Dywizji Piechoty, Przedszkole Miejskie im. Marii Skłodowskiej-Curie, Gimnazjum Miejskie im. Ludzi Wielkiego Serca i Umysłu utworzone w 2001 roku oraz Liceum Profilowane wybudowane w latach 2001-2002.

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Administracja

Ratusz
Ratusz

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Karlina wybierają do swojej Rady Miejskiej 10 radnych (10 z 15). Pozostałych 5 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Karlino. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz na Placu Jana Pawła II.

Burmistrzowie Karlina (po 1990 r.):

  • Waldemar Włodzimierz Miśko (PO) (od 2002 r.)

Gmina Karlino należy do Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty.

[edytuj] Współpraca zagraniczna

Gmina Karlino współpracuje z trzema gminami zagranicznymi. Są to Wolgast, Dargun, pochodzące z Niemiec oraz duńskie Skaelskoer. 19 czerwca 2000 roku została podpisana umowa pomiędzy Karlinem a gminą Dargun w Meklemburgii-Pomorze Przednie. Współpraca ta skutkuje wzajemnymi spotkaniam i mieszkańców, kontaktami pomiędzy szkołami z obydwu gmin, wspólpracę samorządów w zakresie inwestycji, kultury i oświaty. Od 2000 roku działa w mieście Stowarzyszenie Polsko-Niemieckie które powstało w efekcie działania obecnych i dawnych mieszkańców Karlino, którzy mieszkają obecnie w Reinfeld koło Lubeki.W 2002 roku podpisana został umowa z duńskim miastem Skaelskoer, a całkiem niedawno, bo w styczniu 2006 roku została zawarta umowa partnerska z niemieckim miastem Wolgast.

Miasta partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
 Dargun Niemcy Niemcy 19 czerwca 2000
 Skaelskoer Dania Dania 20 czerwca 2002
 Wolgast Niemcy Niemcy 3 stycznia 2006

[edytuj] Opieka zdrowotna

Budynek NFZ
Budynek NFZ

W Karlinie istnieją liczne placówki opieki zdrowotnej które dbają o zdrowie mieszkańców miasta i gminy. Są to:

  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej EBW
  • Indywidualna Praktyka Lekarska
  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Therapia"

[edytuj] Sport

Hala sportowa
Hala sportowa

Na terenie miasta istnieją i działają dwa kluby, kilka sekcji sportowych oraz kluby i kółka sportowe amatorskie. Najważniejszymi klubami są: Klub Sportowy "Sokół", Miejski Klub Sportowy oraz Klub Sportowy "Szejk" reprezentujący piłkę siatkową.

Klub Sportowy "Sokół" gra obecnie w V lidze okręgowej piłki nożnej.

Ponadto w mieście istnieje hala sportowa wyposażona w nowoczesne urządzenia, stadion miejski na 3000 widzów posiadający oświetlenie bieżnię na 400m oraz boiska do gry w siatkówkę i piłkę nożną, istnieją też korty tenisowe.

[edytuj] Stowarzyszenia działajace w Karlinie

Wioska Dziecięca
Wioska Dziecięca

W mieście działają liczne stowarzyszenia operujące na różnych płaszczyznach zainteresowań. Sa to:

Karlińskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego 
Powstało ono w 1996 roku i zajmuje się budową, eksploatacją domów mieszkalnych oraz wynajmem lokali użytkowych. Towarzystwo zajmuje się również sprzedażą lokali mieszkalnych i użytkowych.
Stowarzyszenie Inicjatyw Społeczno-Gospodarczych 
Powstało ono w 1995 roku w efekcie współdziałania czterech gmin: Miasta Białogard, Miasta Karlino, Gminy Białogard oraz Gminy Tychowo. Ma ono za zadanie wspomagać lokalnych przedsiębiorców, aktywizować przedsiębiorczość na terenie tych gmin oraz promować gminy. Siedziba towarzystwa znajduje się w Karlinie.
SOS Wioski Dziecięci 
W Karlinie znajduje się najmłodsza Wioska Dziecięca SOS w Polsce (otwarta w sierpniu 2005 r.). Obecnie mieszka w niej 48 dzieci wraz z rodzicami zastępczymi, ponieważ nie wszystkie domki zostały jeszcze zasiedlone. Docelowo w wiosce będzie mieszkało 100 dzieci.[2]

[edytuj] Przypisy

  1. Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, nr rej.: 44 z 4.09.1956
  2. SOS Wioski Dziecięce: Placówki w Polsce (pl). [dostęp 26 listopada 2007].

[edytuj] Bibliografia

Commons

[edytuj] Linki zewnętrzne


Senyszyn o Waszczykowskim: zdrajców można przyjmować, ale w przedpokoju
Zdrajców można przyjmować, ale w przedpokoju. Innego zdania był prezydent Kaczyński. I Waszczykowskiego przyjął. Do roboty - pisze na swoim blogu w Onet.pl Joanna Senyszyn.
Nielegalna "domowa" aborcja z sieci za 70 euro
"Dziennik": Holenderska organizacja rzekomo broniąca praw kobiet przez internet sprzedaje Polkom nielegalnie środki aborcyjne.
Prezes NBP dostanie samochód za 350 tys. zł
"Rzeczpospolita": Prezes Sławomir Skrzypek dostanie nowy samochód, który ma kosztować 350 tys. zł. Zarząd NBP zdecydował o zakupie 31 nowych aut.
Ludowcy chcą napisać własną ustawę medialną
"Rzeczpospolita": Ludowców irytuje nieudolne działanie PO w sprawie ustawy medialnej. Poważnie myślą o napisaniu własnej.
Pawlak chce zmobilizować Polaków do pracy
"Gazeta Wyborcza": Jeśli zamiast wcześniejszej emerytury wybierzesz pracę, nie zapłacisz składki emerytalnej. Tak wicepremier Waldemar Pawlak chce zmobilizować Polaków.
Linki: Strona gwna