Z Wikipedii

Karol IX Sudermański, (ur. 4 października 1550 w Sztokholmie, zm. 30 października 1611 w Nyköping) - król Szwecji w latach 1604-1611 z dynastii Wazów.

Najmłodszy syn króla Gustawa I i jego drugiej żony Małgorzaty Leijonhufvud. Przyrodni brat króla Eryka XIV (1560-1568).

Po śmierci brata Jana III w 1592 r., dążył do niedopuszczenia do objęcia władzy w Szwecji jego syna króla Polski Zygmunta III, któremu jednak udało się koronować na króla Szwecji w 1594. W tym też roku stanął na czele rady regencyjnej, którą Zygmunt musiał powołać na żądanie sejmu szwedzkiego, gdy wracał do Polski. W 1595 r. skłonił radę królewską do powierzenie mu urzędu kanclerza Królestwa. W 1598 r. Karol pokonał bratanka w bitwie pod Linköping. W 1599 r. sejm ogłosił detronizację Zygmunta, a w 1604 r. przekazał prawa do tronu Karolowi Sudermańskiemu. Został on królem jako Karol IX, ale był uzurpatorem, czego do końca życia był świadom.

W 1600 r. Zygmunt, zrażony do swoich szwedzkich poddanych, przyłączył Estonię do Rzeczypospolitej. Szwedzi najechali kraj, ale w 1601 r. armia dowodzona przez księcia Karola (syna Karola IX) uległa Litwinom pod Kokenhausen. W 1605 r. Karol IX został pobity pod Kircholmem. W 1610 r. podpisano rozejm polsko-szwedzki.

W 1607 r. Szwedzi zajęli Laponię a Karol IX przyjął tytuł "króla Lapończyków".

Karol był dwukrotnie żonaty. Od 1579 r. z córką elektora Palatynatu Ludwika VI, Anną Marią von Simmern (ur. 1561, zm. 1589) i w 1592 r. z Krystyną Holstein-Gottorp (ur. 1573, zm. 1625). Spośród dwunastu dzieci z obu małżeństw tylko czworo dożyło dojrzałego wieku:

• Katarzyna (ur. 1584, zm. 1638), żona Jana Kazimierza, margrabiego Palatynatu-Zweinbrücken, matka późniejszego króla Szwecji, Karola X Gustawa;
• Gustaw II Adolf (ur. 1594, zm. 1632), nastÄ™pca tronu i król Szwecji;
• Maria Elżbieta (ur. 1596, zm. 1618), żona ksiÄ™cia Östergotlandu, Jana, najmÅ‚odszego syna króla Jana III;
• Karol Filip (ur. 1601, zm. 1622), książę Södermanlandu; w 1611 byÅ‚ kandydatem do tronu rosyjskiego.

Synem Karola IX z pozamałżeńskiego związku z Karin Nilsdotter był baron Carl Carlsson Gyllenhielm (ur. 1574, zm. 1650), feldmarszałek szwedzki.

Nowy argument za usunięciem mumii Lenina

W mauzoleum na Placu Czerwonym w Moskwie znajduje się już nie więcej niż 10 proc. ciała Lenina - powiedział deputowany Dumy Państwowej Rosji Władimir Miedinski, co - jego zdaniem - jest jeszcze jednym argumentem za usunięciem mumii z mauzoleum.

Wyświetlacze oszczędniejsze dzięki teleskopom

Dzięki nowemu mechanizmowi, nad którym pracują naukowcy z University of Washington i Microsoft Research, monitory i telewizory będą pobierać mniej mocy, nie tracąc nic z obecnego poziomu kontrastu i jasności.

"Księga gatunków obcych inwazyjnych w Polsce"

Bernikla kanadyjska, wagisz japoński, spichrzel surinamski, wodożytka nowozelandzka, pomrowiec budapeszteński - w sumie 302 gatunków zwierząt, w tym przede wszystkim stawonogów, mięczaków i strunowców zawiera "Księga gatunków obcych inwazyjnych w faunie Polski", opublikowana na stronie internetowej Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. Prezentowane opracowanie jest pierwszą w Polsce próbą kompleksowego zbadania i scharakteryzowania zjawisk związanych z napływem na nasze tereny obcych...

Unikalny cmentarz ugrofiński

Archeolodzy odkryli w okolicach miasta Suzdal w Rosji unikalne miejsce pochówku członków plemienia Ugrofinów, pochodzące z początków I tysiąclecia n.e. - donosi serwis internetowy icRussia.

Soczewki kontaktowe z elektronikÄ…

Opracowano prototyp nowoczesnych soczewek kontaktowych, w których wnętrzu zatopiony jest układ elektroniczny oraz diody LED. Jest to przysłowiowy "kamień milowy" dla dziedziny nauki, która zajmuje się miniaturyzacją układów scalonych, donosi "LaserFocusWorld".

Linki: Strona g³ówna