Z Wikipedii

Karta Narodów Zjednoczonych - wielostronna umowa międzynarodowa powołująca do życia i określająca ustrój Organizacji Narodów Zjednoczonych (stąd nazywa się ją czasem Konstytucją ONZ).

Karta została podpisana 26 czerwca 1945 r. w San Francisco przez 50 z 51 krajów członkowskich (Polska podpisała ją dwa miesiące później) i weszła w życie 24 października tego samego roku, po ratyfikowaniu jej przez pięć krajów założycielskich (Chiny, Francja, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Związek Radziecki) oraz większość sygnatariuszy. Kraje podpisujące Kartę zobowiązują się do przestrzegania jej postanowień, jako prawa międzynarodowego.

Karta okazała się dokumentem ponadczasowym o choć sama nie zawiera katalogu praw podstawowych to podnosi aż siedmiokrotnie kwestie związane z prawami praw człowieka. Art. 1,13,55,56,62,68,76. Mówi się tam o popieraniu, przestrzeganiu, poszanowaniu praw człowieka. KNZ zdecydowała się na podjęcie tematu praw człowieka, aby je przywrócić i podkreślić godność i wartość jednostki. Narody Zjednoczone uznały, że wszyscy ludzie są równi. Warunkiem niezbędnym do ochrony praw człowieka jest postęp społeczny i poprawa warunków życia. Karta wraz z z paktami ekonomicznym i prawnym i powszechną deklaracją praw człowieka tworzy uniwersalny system ochrony praw człowieka w podwójnym sensie - podmiotowym i przedmiotowym.

[edytuj] Organizacja dokumentu

Karta składa się z preambuły wzorowanej na preambule konstytucji Stanów Zjednoczonych, oraz szeregu artykułów podzielonych na rozdziały.

Rozdział I określa cele Narodów Zjednoczonych, w tym warunki utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
Rozdział II definiuje kryteria członkostwa w ONZ.
Rozdziały III-XV, podstawowy zrąb dokumentu, opisują organy ONZ i ich uprawnienia.
Rozdziały XVI oraz XVII opisuje zasady zintegrowania działalności ONZ z istniejącym już prawem międzynarodowym.
Rozdziały XVIII oraz XIX opisują poprawki i zasady ratyfikacji karty.

Najważniejszymi rozdziałami są te, które zajmują się egzekwowaniem władzy przez ciała ONZ:

Rozdział VI opisuje uprawnienia Rady Bezpieczeństwa do rozstrzygania sporów;
Rozdział VII opisuje uprawnienia Rady Bezpieczeństwa do wprowadzania sankcji ekonomicznych, dyplomatycznych i militarnych, jak również użycie sił zbrojnych do rozstrzygania sporów;
Rozdziały IX oraz X opisuje uprawnienia ONZ w zakresie współpracy ekonomicznej i społecznej oraz Rady Gospodarczej i Społecznej ONZ nadzorującej te uprawnienia;
Rozdziały XII oraz XIII opisują system powiernictwa, który nadzorował proces dekolonizacji;
Rozdziały XIV oraz XV ustanawia uprawnienia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości i Sekretariatu ONZ.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• PeÅ‚ny tekst Karty

p â€¢ d â€¢ e

Organizacja Narodów Zjednoczonych

Dokumenty	Karta Narodów Zjednoczonych · Rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ · Rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ
Członkostwo	Członkowie ONZ
Główne organy	Zgromadzenie Ogólne · Rada Bezpieczeństwa · Rada Gospodarcza i Społeczna · Rada Powiernicza · Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości · Sekretariat
Programy i fundusze	UNCTAD · UNDCP · UNEP · UNHSP · UNDP · UNFPA · UNHCR · UNICEF · WFP · UNRWA
Agencje wyspecjalizowane	MOP · FAO · UNESCO · WHO · Bank Światowy · MFW · ICAO · IMO · ITU · UPU · WMO · WIPO · IFAD · UNIDO
Misje pokojowe	BINUB · MINURSO · MINUSTAH · MONUA · MONUC · ONUB · UNAMA · UNCRO · UNDOF · UNEF · UNFICYP · UNIFIL · UNMEE · UNMIL · UNMIN · UNMIS · UNMIT · UNOCI · UNOMIG · UNOTIL · UNPROFOR · UNPSG · UNRWA · UNTSO
Liga Narodów