Kazimierz Dziewanowski
Z Wikipedii
Kazimierz Dziewanowski (pseud. Karol Jeż, Karol Grodkowski, Jan Kasprzyk [wspólnie z Wiesławem Nowakowskim]; ur. 7 listopada 1930 r. w Warszawie, zm. 20 sierpnia 1998 r. w Piszu), polski pisarz, dziennikarz, reportażysta, podróżnik, dyplomata.
Syn Kazimierza Dziewanowskiego i Krystyny Rosé. Podczas II wojny światowej uczył się na tajnych kompletach Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego w Warszawie, po wojnie także gimnazjum w Konstancinie-Jeziornie. W 1946 r. zadebiutował jako dziennikarz na łamach pisma "Młoda Rzeczpospolita". Od 1948 do 1954 r. pracował w redakcji pisma "Nowa Wieś", studiował w tym czasie na Wydziale Filologii Angielskiej i Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1955 do 1967 r. członek redakcji tygodnika "Świat". W 1961 r., wespół z Lechem Pijanowskim był współautorem scenariusza filmu fabularnego pt. Droga na Zachód (reż. Bohdan Poręba, Ryszard Ber), jednak wycofał swe nazwisko z czołówki filmu po nieuzgodnionych ingerencjach w ostateczna wersję scenariusza. W latach 1964-1970 pisywał recenzje do miesięcznika "Nowe Książki". Od 1968 do 1974 r. pracował w dziale zagranicznym "Życia Warszawy", w latach 1971-1972 publikował też reportaże zagraniczne w "Dookoła świata". Od 1973 do 1981 członek redakcji pisma "Literatura". W latach 1980-1981 działacz Komitetu Porozumiewawczego Środowisk Twórczych i Naukowych oraz Konwersatorium "Doświadczenie i Przyszłość". W sierpniu 1980 r. przebywał w Stoczni Gdańskiej podczas strajków robotniczych. W 1981 r. zastępca redaktora naczelnego "Tygodnika Solidarność". Był także rzecznikiem prasowym Komitetu Organizacyjnego Kongresu Kultury Polskiej (jego obrady przerwało ogłoszenie stanu wojennego w Polsce, 13 grudnia 1981 r.). Współredagował opozycyjne pismo drugoobiegowe "21". Od 1983 r. współpracował z "Przeglądem Powszechnym". Pod koniec lat 80. uczestniczył w pracach Komitetu Kultury Niezależnej. Był członkiem komisji reform politycznych Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. W 1989 r. brał udział w obradach "Okrągłego Stołu" po stronie opozycji demokratycznej (podzespół do spraw środków masowego przekazu). Od 1990 do listopada 1993 r. był ambasadorem Polski w Stanach Zjednoczonych. Od 1993 do 1998 r. współpracował, jako komentator, z dziennikiem "Rzeczpospolita" (m.in. rubryka "Zawsze w sobotę").
Po jego śmierci, 21, 22 i 29 sierpnia 1998 r. na łamach "Rzeczpospolitej" ukazał się cykl tekstów wspomnieniowych (wśród autorów znaleźli się: Lech Wałęsa, Tadeusz Mazowiecki, Krzysztof Skubiszewski, Stefan Bratkowski, Wojciech Adamiecki, Jan Nowak-Jeziorański, Zbigniew Brzeziński i Janusz Onyszkiewicz).
Od 2002 r. w Stanach Zjednoczonych przyznawana jest (przez Polish Institute of Arts and Sciences of America oraz ambasadÄ™ polskÄ… w Waszyngtonie) Nagroda im. Kazimierza Dziewanowskiego.
Wyróżnienia i nagrody: Nagroda im. Juliana Bruna (1955), Nagrody Polskiego Klubu Publicystów Międzynarodowych SDP (za książki: Archanioły i szakale 1966 i Złoto piasków 1977), nagroda Alana Ayckbourna i Michaela Frayna (1987), Nagroda Dziennikarzy Niezależnych (1987), Nagroda Kulturalna Solidarności (1987, za książkę Złom żelazny, śmiech pokoleń), Nagroda im. Bolesława Prusa (za publikacje w "Przeglądzie Powszechnym"), nagroda Polskiego PEN Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego (1989).
Członek Związku Literatów Polskich (1969-1983, w latach 1978-1982 członek Zarządu Głównego i Prezydium Związku), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989-1998; współzałożyciel stowarzyszenia w 1989 r. i Członek Zarządu Głównego), Polskiego PEN Clubu (1988-1998) i Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego. Był jednym z Fundatorów "Fundacji Polska w Europie".
Jego żona, Honorata Dziewanowska (zm. 2005), była redaktorką książek; córka, Krystyna Dziewanowska-Stefańczyk - także redaktorem (pracowała m.in. w wydawnictwie "Prószyński i S-ka").
Spis treści |
[edytuj] Twórczość
- Świadek w kraju Kafki (reportaże; Iskry 1957)
- Mahomet i pułkownicy. Reportaż ze skrzyżowania wszystkich dróg świata (Iskry 1960, wydanie 2 uzupełnione: 1963; seria: "Świat się zmienia")
- 5000 kilometrów przyszłości (reportaże; wespół z Aleksandrem Minkowskim; Iskry 1961; seria: "Świat się zmienia")
- Reportaż o szkiełku i oku (sylwetki polskich uczonych; Iskry 1963, 1977)
- Skorpion w namiocie biurowym (reportaż; Książka i Wiedza 1964)
- Archanioły i szakale. Reportaż sprzed potopu (Iskry 1965, 1967; seria: "Naokoło świata")
- Mój kolega czarownik (reportaże; Iskry 1967; seria: "Naokoło świata")
- Kairskie ABC (przewodnik-reportaż; Iskry 1968, 1974)
- Księga zdziwień (reportaże; Iskry 1972)
- Ocalenie faraona Ramzesa (reportaże; Ruch 1972)
- Siedem miejsc osobliwych (reportaże; Krajowa Agencja Wydawnicza 1975)
- Złoto piasków (reportaże; Czytelnik 1976, 1978)
- Biblia i karabin (reportaże; Krajowa Agencja Wydawnicza 1979)
- Świat skarbów i tajemnic (książka dla młodzieży; Nasza Księgarnia 1978)
- Brzemię białego człowieka (tom I; Czytelnik 1981, ISBN 83-07-0045-7-8; wydanie całości: Oficyna Wydawnicza Rytm 1996, ISBN 83-85249-92-3)
- Właśnie wróciłem (wybór reportaży; Iskry 1981, ISBN 83-20702-98-4; seria: "Biblioteka Literatury Faktu")
- Zapowiada się ostra zima (opowieść; Iskry 1981, ISBN 83-20702-38-0)
- O kulawym diable i jego kulawym dziele (eseje; II obieg wydawniczy; Wydawnictwo Komitetu Kultury Niezależnej 1985)
- Złom żelazny, śmiech pokoleń (eseje; Libella, Paryż 1987; II obieg wydawniczy: "S" 1987, Pokolenie 1989)
- Brzemię białego człowieka (tom II; Czytelnik 1989, ISBN 83-07-0142-1-2; wydanie całości: Oficyna Wydawnicza Rytm 1996, ISBN 83-85249-92-3)
- Paradoks niewoli (publicystyka; II obieg wydawniczy; Wers 1989)
- Polityka w sercu Europy (publicystyka; Oficyna Wydawnicza Rytm 1995, ISBN 83-86-6780-9-7)
[edytuj] Przekłady
- Louis E. Lomax, Bunt Murzynów (Iskry 1966, seria: "Świat się zmienia")
- Super-Ameryka. Szkice o kulturze i obyczajach [t. I-II] (współautor tłumaczenia; wespół z Wiesławem Górnickim, Danielem Passentem i Ewą Życieńską; wybór Wiesław Górnicki, Jerzy Kossak; Państwowy Instytut Wydawniczy 1970; seria: "Plus Minus Nieskończoność")
- Farley Mowat, Ginące plemię (wespół z Lechem Jęczmykiem; Iskry 1972, seria: "Naokoło świata"; Muza 1997, ISBN 83-70-7981-8-7)
[edytuj] Prace edytorskie i redakcyjne
- 44 opowiadania prawdziwe (autor wyboru; Iskry 1967)
- Ahmadou Kourouma, Fama Dumbuya, najprawdziwszy Dumbuya na białym koniu (autor wstępu; przekł. Zbigniew Stolarek; ilustr. Jerzy Jaworowski; Państwowy Instytut Wydawniczy 1975)
- Hanna Krall, Trudności ze wstawaniem (autor posłowia; II obieg wydawniczy: Pokolenie 1988; wydanie pt.: Trudności ze wstawaniem. Okna, Alfa 1990, ISBN 83-70-0130-0-7; seria: "Z Tukanem")
- Zbigniew Brzeziński, Wielka szachownica: główne cele polityki amerykańskiej (autor przedmowy; przekł. Tomasz Wyżyński; Świat Książki 1998, ISBN 83-71-2974-1-6)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Eric Pace, Kazimierz Dziewanowski, Ambassador of Poland, "New York Times", 25.08.1998 r.
- Ryszard Kapuściński, O naturze imperiów - recenzja książki Brzemię białego człowieka - "Rzeczpospolita", 20. 01. 1996 r.
- Nagroda im. Kazimierza Dziewanowskiego
| Krajobraz po huraganie |
Trzy tygodnie minęły od przejścia huraganu Ike nad Stanami Zjednoczonymi. Skala zniszczeń, jaką pozostawił jest tak wielka, że wielu Amerykanów nadal nie ma światła ani wody. Niektóre miasta trzeba będzie zbudować od nowa.
|
| Masakra w Los Angeles |
Krach finansowy w USA przyniósł rodzinną tragedię. Sfrustrowany swoją sytuacją finansową 45-latek zastrzelił żonę, trzech synów oraz teściową, a następnie popełnił samobójstwo - powiadomiła policja z Los Angeles, gdzie doszło do tragedii.
|
| Film Obamy o grzechach McCaina |
Jeszcze kilka dni temu razem zastanawiali się jak uratować amerykańskie finanse. Teraz Barack Obama wali na odlew w Johna McCaina. Sztab wyborczy demokraty właśnie "wypuścił" film, w którym obarcza odpowiedzialnością za obecny kryzys Republikanina i przypomina, że ten był zamieszany w głośną aferę finansową.
|
| Rak szyjki macicy zabija co dwie minuty |
Co roku z powodu raka szyjki macicy umiera ponad 270 tys. kobiet na świecie, większość z nich to mieszkanki krajów rozwijających się i biednych - wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia. Oznacza to, że rak zabija jedną kobietę co dwie minuty, chociaż przeciwko wirusowi powodującemu chorobę można się zaszczepić - do czego wybitnie przyczynił się tegoroczny noblista Harald zur Hausen.
|
| 16-latkowie będą wybierać europosłów? |
Rewolucja w Parlamencie Europejskim? Wiele na to wskazuje - w Brukseli powstaje projekt zmiany ordynacji wyborczej. Ta ma być jednolita we wszystkich państwach, a do urn będą mogli iść już 16-letni obywatele państw członkowskich.
|
Trzy tygodnie minęły od przejścia huraganu Ike nad Stanami Zjednoczonymi. Skala zniszczeń, jaką pozostawił jest tak wielka, że wielu Amerykanów nadal nie ma światła ani wody. Niektóre miasta trzeba będzie zbudować od nowa.
Krach finansowy w USA przyniósł rodzinną tragedię. Sfrustrowany swoją sytuacją finansową 45-latek zastrzelił żonę, trzech synów oraz teściową, a następnie popełnił samobójstwo - powiadomiła policja z Los Angeles, gdzie doszło do tragedii.
Jeszcze kilka dni temu razem zastanawiali się jak uratować amerykańskie finanse. Teraz Barack Obama wali na odlew w Johna McCaina. Sztab wyborczy demokraty właśnie "wypuścił" film, w którym obarcza odpowiedzialnością za obecny kryzys Republikanina i przypomina, że ten był zamieszany w głośną aferę finansową.
Co roku z powodu raka szyjki macicy umiera ponad 270 tys. kobiet na świecie, większość z nich to mieszkanki krajów rozwijających się i biednych - wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia. Oznacza to, że rak zabija jedną kobietę co dwie minuty, chociaż przeciwko wirusowi powodującemu chorobę można się zaszczepić - do czego wybitnie przyczynił się tegoroczny noblista Harald zur Hausen.
Rewolucja w Parlamencie Europejskim? Wiele na to wskazuje - w Brukseli powstaje projekt zmiany ordynacji wyborczej. Ta ma być jednolita we wszystkich państwach, a do urn będą mogli iść już 16-letni obywatele państw członkowskich.