Klon zwyczajny - Google

Klon zwyczajny

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Klon zwyczajny
Systematyka wg Reveala
Domena jądrowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd mydleńcowce
Rodzina klonowate
Rodzaj klon
Gatunek klon zwyczajny
Nazwa systematyczna
Acer platanoides L.
Sp.Pl.2, 1753
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Klon zwyczajny jesienią

Klon zwyczajny, klon pospolity (Acer platanoides L.) – gatunek z rodziny klonowatych (Aceraceae Juss.) występujący w Europie środkowej i wschodniej oraz południowo-zachodniej Azji. Nazywany jest także klonem norweskim. Na zachodzie jego granica występowania znajduje się we Francji, na wschodzie w europejskiej części Rosji, na północy w Skandynawii, a na południu w Iranie. W Polsce jest najpospolitszy z krajowych gatunków swego rodzaju, występuje powszechnie na całym niżu i w niższych położeniach górskich na całym terenie kraju[1]. Sadzony w miastach północno-zachodniej Europy oraz Ameryki Północnej rozprzestrzeniać się zaczął bez udziału człowieka. Inwazja tego gatunku w Ameryce Północnej spowodowała zagrożenie dla miejscowych gatunków. W USA w Nowej Anglii czy stanach takich, jak Nowy Jork, Wirginia, Georgia, Maryland, Wisconsin, Minnesota rozwój klonów jest tępiony.

Kwiatostan
Kwiaty
Skrzydlaki
Liście
Kora
Częsty grzyb - czerniak klonowy

Spis treści

[edytuj] Morfologia

Pokrój
Drzewo dorastające do 20–30 metrów, posiadające szeroki, okrągły pień o korowinie na starszych okazach, drobno, podłużnie spękanej, rzadko łuszczącej się łuskami. Korona rozłożysta.
Pędy
Młode: oliwkowo-zielone do czerwonawych, pąki brunatnoczerwone, czasem do połowy oliwkowo-zielonkawe. Boczne pączki przylegające do gałązek, okryte 2–3 parami łusek. Blizny po naprzeciwległych liściach stykające się ze sobą.
Liście
Duże, nagie, o długim ogonku, (z którego po przełamaniu wydziela się mleczny sok) 5–7 klapowe, do 15 cm długości. Klapy zatokowo wycinane z dużymi, nielicznymi, ostrymi ząbkami. Liście o nerwacji dłoniastej.
Kwiaty
Dość duże, obupłciowe, z dyskiem miodnikowym, zebrane w baldachogrona. Kielich 5-działkowy, korona zielonkawo-żółtawa, 5-płatkowa, pręcików 8, słupek 1. Kwitnie przed rozwojem liści. Roślina bardzo miododajna.
Owoce
Charakterystyczne, składające się z dwóch skrzydlaków (ulistnionych orzeszków), rozpostartych pod kątem prawie 180°,rozpadających się po dojrzeniu.
Rozsiewanie
Jeżeli nasiono klonu oderwie się od rośliny zaczyna obracać się wokół swojej osi. Skrzydełko generuje siłę nośną, na zasadzie zbliżonej do wiropłatów, dzięki czemu może opaść bardzo daleko od drzewa (anemochoria).

[edytuj] Ekologia

W naturze preferuje gleby świeże i w miarę żyzne, w uprawie bardzo dobrze toleruje wszystkie gleby z wyjątkiem skrajnie suchych lub podmokłych. Młode rośliny bardzo dobrze znoszą zacienienie. Gatunek jest odporny na zanieczyszczenie powietrza, dlatego wraz z odmianami stanowi jeden z najczęściej wykorzystywanych do nasadzeń w miastach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Querco-Fagetea i gatunek wyróżniający dla Ass. Aceri platanoidis-Tilietum [2].

[edytuj] Zastosowanie

  • Drewno klonu zwyczajnego doskonale nadaje się do obróbki. Można wykonywać z niego meble, podłogi oraz instrumenty muzyczne. Stradivarius z drewna klonu zwyczajnego wykonywał dolne pokrywy swoich skrzypiec. Ze względu na małą kurczliwość jest doskonałym materiałem na forniry. Jest też dobrym drewnem opałowym.
  • Roślina ozdobna. Klon zwyczajny jest masowo sadzony przez ludzi, rozprzestrzeniony został poza granice naturalnego zasięgu.
A. platanoides cv. Laciniatum

[edytuj] Odmiany

  • A. p. 'Crimson King' - odmiana rośnie znacznie wolniej od typu, ponieważ do uprawy została wprowadzona w 1946 r. nie wiadomo jakie osiąga rozmiary. Młode liście ciemnopurpurowe, latem i do jesieni ciemnoczerwone, znacznie mniejsze niż gatunku.
  • A. p. 'Drummondii'
  • A. p. 'Faassens Black'
  • A. p. 'Globosum ' - Korona bardzo gęsta, płaskokulista, wolno rosnąca. Ponieważ trudno wyprowadza się formy pienne prawie zawsze stosuje się szczepienie na gatunku, "na wysokim pniu". W kraju najpopularniejsza odmiana.
  • A. p. 'Laciniatum'
  • A. p. 'Lorbergii'
  • A. p. 'Reitenbachii'
  • A. p. 'Schwedleri'

Przypisy

  1. Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3. 
  2. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4. 

Zaprezentowano projekt ustawy medialnej
Likwidacja abonamentu od 2010 roku, a w zamian utworzenie Funduszu Zadań Publicznych, który zasilany byłby wpływami budżetowymi z podatku VAT od działalności medialnej - to jedno z założeń projektu ustawy medialnej, który opracował i ogłosił wczoraj zespół ekspertów powołany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Radio Szczecin uruchamia antenę miejską
Szczecin FM to nazwa anteny miejskiej publicznego Radia Szczecin, która rozpocznie nadawanie w styczniu 2009 roku.
"Tygodnik Powszechny" drożeje
"Tygodnik Powszechny" (Tygodnik Powszechny) drożeje o złotówkę – nowa cena to 5 zł.
Pakiety ubezpieczeń dla pracowników TVP
Telewizja Polska likwiduje ośrodek zdrowia przy ul. Woronicza w Warszawie, a w zamian zaoferuje pracownikom pakiety ubezpieczeń zdrowotnych.
"Manager Magazin" znika z rynku
Styczniowy numer miesięcznika "Manager Magazin" (Manager Media) będzie ostatnim, jaki ukaże się na rynku polskim. Poinformowała o tym niemiecka Grupa Der Spiegel, właściciel polskiego wydawnictwa.
Linki: Strona gwna