Koźmin Wielkopolski
Z Wikipedii
Współrzędne: 51°49'26" N 17°27'19" E![]()
| Koźmin Wielkopolski | |||||
|
|||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| Powiat | krotoszyński | ||||
| Gmina - rodzaj |
Koźmin Wielkopolski miejsko-wiejska |
||||
| Burmistrz | Maciej Krzysztof Bratborski | ||||
| Powierzchnia | 5,86 km² | ||||
| Położenie | 51° 49'26'' N 17° 27'19'' E |
||||
| Ludność (2004) • liczba ludności • gęstość |
6718 1146,4 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
62 | ||||
| Kod pocztowy | 63-720 | ||||
| Tablice rejestracyjne | PKR | ||||
| Położenie na mapie Polski |
|||||
| TERC10 (TERYT) |
4304012034 | ||||
| Miasta partnerskie | |||||
|
Urząd miejski3
Stary Rynek 11 63-720 Koźmin Wielkopolskitel. 62 721-60-88; faks 62 721-67-56 |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Koźmin Wielkopolski (do końca 1996 Koźmin [1]) to miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koźmin Wielkopolski.
Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 6718 mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Koźmin Wlkp leży w zachodniej części Wysoczyzny Kaliskiej (zwanej też od Koźmina Wlkp. Koźmińską) nad rzeką Orlą. Leży w odległości około 15 km od Krotoszyna i około 40 km od Ostrowa Wielkopolskiego. Krzyżują się tu drogi krajowa i wojewódzka:
- 15 Wrocław-Trzebnica-Krotoszyn-Koźmin Wielkopolski-Września-Gniezno-Toruń-Ostróda-Olsztyn,
- 438 Borek Wielkopolski-Koźmin Wielkopolski,
oraz linie kolejowe:
Na terenie miasta oraz przyległych gmin komunikację miejską prowadzi SCR "Centrol" Koźmin Wlkp.
[edytuj] Gospodarka
Nieduży ośrodek przemysłowy. Przemysł przetwórczy reprezentowany jest przez gałęzie: metalową, drzewną, spożywczą i chemiczną. Lokalny, międzygminny ośrodek usługowy i handlowy.
[edytuj] Historia
Gród z podgrodziem istniał tu już w XII wieku, prawa miejskie Koźmin otrzymał przed rokiem 1318. W 1338 roku Kazimierz III Wielki darował miasto Maćkowi Borkowicowi, który zbudował w Koźminie zamek. Po upadku wojewody miasto wielokrotnie zmienia właścicieli. W XVI wieku był własnością rodu Górków, po nich między innymi Sapiehów. W czasach I Rzeczypospolitej należał do najsilniejszych grodów w Wielkopolsce. W XVI wieku był tu znaczny ośrodek sukienniczy, a w XVII wieku znany ośrodek reformacji (w 1561 roku bracia czescy otworzyli w Koźminie drukarnię). W 1906 roku miał miejsce w Koźminie strajk dzieci szkolnych. Już w listopadzie 1918 roku sformowano tu Radę Robotniczo-Żołnierską oraz, po wybuchu powstania wielkopolskiego, kompanię żołnierską. Zakończenie II wojny światowej nastąpiło w Koźminie 23 stycznia 1945 roku. W 1875 wybudowano linię kolejową, co przyspiesza rozwój miasta w tym czasie. W latach 1887-1932 miasto powiatowe (powiat koźmiński). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. kaliskiego. Przed rokiem 1875 i od 1999 w powiecie krotoszyńskim. W 1995 r. na terenie miasta i gminy odbyło się referendum na podstawie którego Rada Miejska wystapiła do Szefa Urzędu Rady Ministów z prośbą o zmianę nazwy. Zarządzenie Rady Ministrów wydano w 1996, dzięki czemu przymiotnik Wielkopolski został dodany do nazwy miejscowosci 1 stycznia 1997 r.
[edytuj] Zabytki
- zamek z pierwszej połowy XIV wieku, wybudowany przez Maćka Borkowica, murowany z cegły, tynkowany z wyjątkiem wieży, wielokrotnie przebudowywany (w XVI wieku przez Górków, w stylu renesansowym, w XVIII wieku, w 1865 roku), z pierwotnego założenia zachowały się wieża zamkowa, czworokątny dziedziniec oraz fragment fosy (obecnie alpinarium), według legendy zamek miał być połączony tunelem z parkiem pałacu w Dobrzycy,
- kościół parafialny Najświętszej Marii Panny i świętego Wawrzyńca, wzniesiony w 1462 roku przez Hińczę z Rogowa, rozbudowywany (1670-1677), przebudowywany (XVIII wiek), w stylu barokowym, murowany z cegły, otynkowany, o układzie bazylikowym, z trzema nawami i wieżą z blaszanym hełmem,
- sklepienie z dekoracją stiukową,
- manierystyczny ołtarz głównym z lat 1600-1630, trzykondygnacyjny, z licznymi rzeźbami i płaskorzeźbami (między innymi rzeźba Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny z dawnego gotyckiego ołtarza z końca XV wieku), z których wiele było stylizowanych na te z krakowskiego ołtarza mariackiego Wita Stwosza,
- prezbiterium,
- nagrobek Andrzeja i Barbary Górków, renesansowy, wykuty w piaskowcu i czarnym marmurze przed 1583 rokiem,
- epitafium zmarłej w czasie zarazy w 1606 roku Barbary z Winklerów,
- belka tęczowa z grupą pasyjną,
- kaplica,
- kuta żelazna krata zamykająca wejście do kaplicy, renesansowa,
- rzeźba Matka Boska, gotycka, z XV wieku,
- rzeźba ludowa Chrystus Frasobliwy,
- obrazy czterech koźmińskich uczonych (Mikołaj, Albin i Aleksy - docenci Akademii Krakowskiej, Benedykt - profesor Akademii Krakowskiej, zasłużony dla rozwoju Biblioteki Jagiellońskiej, XV i XVI wiek),
- obraz tak zwanej szkoły wielkopolskiej Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny, malowany na desce, z XVI wieku,
- dwie kropielnice kamienne przyozdobione ludzkimi maskami, romańskie,
- stalle i ambona z XVII wieku,
- dzwon z 1546 roku,
- kościół i klasztor pobernardyński Najświętszej Marii Panny i świętych Stanisława i Franciszka, wzniesione w latach 1648-1670, barokowe, kościół otoczony krużgankiem, bogate wyposażenie wnętrza z XVIII wieku, klasztor przebudowywany w 1828 roku na więzienie po uprzedniej kasacie zakonu (1818), całość rewaloryzowana w latach 1885 i 1968,
- kościół cmentarny Trójcy Świętej, drewniany, wzniesiony w 1570 roku, odnowiony gruntownie w XIX wieku, kryty gontem,
- dawny szpital, konstrukcji szkieletowej, z XVIII wieku,
- wiatrak-koźlak,
- kamieniczki mieszczańskie, klasycystyczne.
[edytuj] Przyroda
- Park Miejski z urozmaiconą pergolami aleją grabową, stawem oraz stanowiskiem okazów bażantów
- Obszar Chronionego Krajobrazu Dąbrowy Krotoszyńskie i Baszków Rochy
[edytuj] Sport
Koźmiński Klub Sportowy Biały Orzeł Koźmin Wielkopolski, polski klub piłkarski z miejscowości Koźmin Wielkopolski, w powiecie krotoszyńskim, grający w sezonie 2006/2007 w IV lidze, grupie wielkopolskiej południowej.
IKS "Spartakus" klub integracyjny propagujący tenis ziemny na wózkach którego prezesem jest Albin Batycki
[edytuj] Osoby związane z Koźminem
- Witold Celichowski - prawnik, działacz polityczny
- Zygmunt Czarnecki - prawnik, działacz samorządowy, starosta koźminski
- Stanisław Czernik - poeta
- Aron Heppner - judaista, historyk
- Szymon Jabczyński - kapelan klasztoru ss. Cystersek w Ołoboku
- Franciszek Kociński - dziekan dekanatu koźmińskiego
- Łukasz z Wielkiego Koźmina - autor Kazań Gnieźnieńskich
- Maćko Borkowic - możnowładca
- Stanisław Śniatała - dziekan dekanatu koźmińskiego, radca duchowny, szambelan papieski
- Dymitr Weiher - kasztelan gdański, właściciel Koźmina
- Bronisław Sikorski - dowódca sztabu "Grupy Południe" w Wodzisławiu - podczas III powstania śląskiego.
[edytuj] Górkowie
Przypisy
- ↑ Dz.U. 1975 nr 33 poz. 182
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Miasta: Kobylin • Koźmin Wielkopolski • Krotoszyn • Sulmierzyce • Zduny
Gminy miejskie: Sulmierzyce
Gminy miejsko-wiejskie: Kobylin • Koźmin Wielkopolski • Krotoszyn • Zduny
Gminy wiejskie: Rozdrażew
Miasta powiatowe:
Chodzież • Czarnków • Gniezno • Gostyń • Grodzisk Wielkopolski • Jarocin • Kalisz • Kępno • Koło • Konin • Kościan • Krotoszyn • Leszno • Międzychód • Nowy Tomyśl • Oborniki • Ostrów Wielkopolski • Ostrzeszów • Piła • Pleszew • Poznań • Rawicz • Słupca • Szamotuły • Śrem • Środa Wielkopolska • Turek • Wągrowiec • Wolsztyn • Września • Złotów
Miasta gminne:
Bojanowo • Borek Wielkopolski • Buk • Czempiń • Czerniejewo • Dąbie • Dobra • Dolsk • Golina • Gołańcz • Grabów nad Prosną • Jastrowie • Jutrosin • Kleczew • Kłecko • Kłodawa • Kobylin • Kostrzyn • Koźmin Wielkopolski • Kórnik • Krajenka • Krobia • Krzywiń • Krzyż Wielkopolski • Książ Wielkopolski • Luboń • Lwówek • Łobżenica • Margonin • Miejska Górka • Miłosław • Mikstat • Mosina • Murowana Goślina • Nowe Skalmierzyce • Nekla • Obrzycko • Odolanów • Okonek • Opalenica • Osieczna • Ostroróg • Pniewy • Pobiedziska • Pogorzela • Poniec • Przedecz • Puszczykowo • Pyzdry • Rakoniewice • Raszków • Rogoźno • Rydzyna • Rychwał • Sieraków • Skoki • Sompolno • Stawiszyn • Stęszew • Sulmierzyce • Swarzędz • Szamocin • Ślesin • Śmigiel • Trzcianka • Trzemeszno • Tuliszków • Ujście • Wieleń • Wielichowo • Wronki • Wyrzysk • Wysoka • Zagórów • Zbąszyń • Zduny • Żerków
| Walenie walczą o życie |
Na australijskiej plaży trwa nieprzerwanie od soboty akcja ratowania 64 grindwali. Do tej pory udało się uratować 11 osobników. Jednak większości z nich najprawdopodobniej nie uda się powrócić do morza.
|
| Rewolucja róż - pięć lat później |
Mija piąta rocznica rewolucji róż, czyli bezkrwawego przewrotu politycznego w Gruzji. W niedzielnych uroczystych obchodach w Tbilisi weźmie udział prezydent Lech Kaczyński.
|
| Dalajlama: Nie odejdę |
Duchowy i polityczny przywódca Tybetańczyków Dalajlama XIV zapowiedział w niedzielę, że nie ustąpi z funkcji. Jednocześnie zapewnił o kontynuacji "środkowej drogi" w kontaktach z Chinami, bo "całkowita niepodległość jest nieosiągalna".
|
| Samobójstwo na wizji |
- Mario, żegnaj - to ostatnie słowa do żony 63-letniego byłego dowódcy policji w Argentynie, który popełnił samobójstwo przed nagrywającą z nim wywiad ekipą telewizyjną.
|
| Wyszli na trzeci kosmiczny spacer |
Astronauci z promu Endeavour zakończyli w przestrzeni kosmicznej trzecią z czterech zaplanowanych napraw międzynarodowej stacji ISS. Harmonogram spacerów kosmicznych uległ zmianie, po tym jak w środę jedna z astronautek wypuściła z rąk torbę z narzędziami, która odpłynęła w kosmos.
|
Na australijskiej plaży trwa nieprzerwanie od soboty akcja ratowania 64 grindwali. Do tej pory udało się uratować 11 osobników. Jednak większości z nich najprawdopodobniej nie uda się powrócić do morza.
Mija piąta rocznica rewolucji róż, czyli bezkrwawego przewrotu politycznego w Gruzji. W niedzielnych uroczystych obchodach w Tbilisi weźmie udział prezydent Lech Kaczyński.
Duchowy i polityczny przywódca Tybetańczyków Dalajlama XIV zapowiedział w niedzielę, że nie ustąpi z funkcji. Jednocześnie zapewnił o kontynuacji "środkowej drogi" w kontaktach z Chinami, bo "całkowita niepodległość jest nieosiągalna".
- Mario, żegnaj - to ostatnie słowa do żony 63-letniego byłego dowódcy policji w Argentynie, który popełnił samobójstwo przed nagrywającą z nim wywiad ekipą telewizyjną.
Astronauci z promu Endeavour zakończyli w przestrzeni kosmicznej trzecią z czterech zaplanowanych napraw międzynarodowej stacji ISS. Harmonogram spacerów kosmicznych uległ zmianie, po tym jak w środę jedna z astronautek wypuściła z rąk torbę z narzędziami, która odpłynęła w kosmos.