Kobalt
Z Wikipedii
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane ogólne | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa, symbol, l.a.* | Kobalt, Co, 27 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności metaliczne | metal przejściowy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | 9 (VIIIB), 4, d | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gęstość, twardość | 8900 kg/m3, 5,0 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd |  |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kolor | niebieskawoszary | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności atomowe | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomowa | 58,9332 u | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień atomowy (obl.) | 135 (152) pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień kowalencyjny | 126 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień van der Waalsa | bd | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfiguracja elektronowa | [Ar]3d74s² | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| e- na poziom energetyczny | 2, 8, 15, 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Stopień utlenienia | 2, 3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności kwasowe tlenków | amfoteryczne | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Struktura krystaliczna | heksagonalna | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności fizyczne | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Stan skupienia | stały | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura topnienia | 1768 K (1495 °C) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura wrzenia | 3200 K (2927°C) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura Curie | 1404 K (1131°C) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Objętość molowa | 6,67×10-6 m³/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło parowania | 376,5 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło topnienia | 16,19 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciśnienie pary nasyconej | 175 Pa (1768 K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Prędkość dźwięku | 4720 m/s (293,15 K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pozostałe dane | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroujemność | 1,88 (Pauling) 1,70 (Allred) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło właściwe | 420 J/(kg*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność właściwa | 17,2×106 S/m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność cieplna | 100 W/(m*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| I Potencjał jonizacyjny | 760,4 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| II Potencjał jonizacyjny | 1648 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| III Potencjał jonizacyjny | 3232 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| IV Potencjał jonizacyjny | 4950 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Najbardziej stabilne izotopy* |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| *Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu, w.e.=wychwyt elektronu |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kobalt (Co, łac. cobaltum) - pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego.
Posiada 26 izotopów z przedziału mas 50-75. Trwały jest tylko izotop 59, który stanowi 100% składu izotopowego naturalnego kobaltu.
Został odkryty w roku 1739 przez Georga Brandta.
Czysty kobalt jest lśniącym, srebrzystym metalem o własnościach ferromagnetycznych. Jest stosowany jako dodatek do stopów magnetycznych.
[edytuj] Występowanie
Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 20 ppm, w postaci dwóch minerałów: smaltyn i kobaltyn, które występują zwykle przy złożach siarki.
[edytuj] Zastosowanie
Niesymetryczne sole kobaltu np. K3CoO4 mają silne własności ferromagnetyczne i piezoelektryczne i są wykorzystywane w elektronice. Kompleksy karbonylkowe i fosfinowe są stosowane jako katalizatory wielu reakcji organicznych. Roztwory soli kobaltu (II) i (III) mają intensywną krwisto-czerwoną i niebieską barwę i są używane jako pigmenty farb oraz służą do barwienia ceramiki.
Kobalt jest też ważnym surowcem do produkcji baterii wielokrotnego ładowania, używanych w telefonach komórkowych, komputerach przenośnych, aparatach fotograficznych, odtwarzaczach MP3 i wielu innych gadżetach elektronicznych. Zambia i Demokratyczna Republika Kongo pokrywają łącznie połowę zapotrzebowania światowego. Niestety, pracownikom kopalń (którymi są często dzieci), grożą różne problemy zdrowotne, a nawet śmierć w licznych wypadkach spowodowanych brakiem podstawowych zabezpieczeń. W dodatku Dem. Rep. Kongo jest terenem wojny, wywołanej przez koncerny wydobywcze, konkurujące o dostęp do złóż.
[edytuj] Znaczenie biologiczne
Kobalt jest jednym z mikroelementów i jest obecny w centrach reaktywności kilku enzymów. Zapotrzebowanie dobowe na ten pierwiastek jest jednak bardzo małe - 0,05 ppm. Wchodzi również w skład kobalaminy (witaminy B12). Jest konieczny dla roślin motylkowych żyjących w symbiozie z bakteriami brodawkowymi. Niedobór u ludzi i zwierząt: Zaburzenia procesu krzepnięcia krwi. Niedobór u roślin: Zahamowanie procesu wiązania azotu przez rośliny motylkowe.
(Ac) aktyn · (Am) ameryk · (Sb) antymon · (Ar) argon · (As) arsen · (At) astat · (N) azot · (Ba) bar · (Bk) berkel · (Be) beryl · (Bi) bizmut · (Bh) bohr · (B) bor · (Br) brom · (Ce) cer · (Cs) cez · (Cl) chlor · (Cr) chrom · (Sn) cyna · (Zn) cynk · (Zr) cyrkon · (Ds) darmsztadt · (Db) dubn · (Dy) dysproz · (Es) einstein · (Er) erb · (Eu) europ · (Fm) ferm · (F) fluor · (P) fosfor · (Fr) frans · (Gd) gadolin · (Ga) gal · (Ge) german · (Al) glin · (Hf) hafn · (Hs) has · (He) hel · (Ho) holm · (In) ind · (Ir) iryd · (Yb) iterb · (Y) itr · (I) jod · (Cd) kadm · (Cf) kaliforn · (Cm) kiur · (Co) kobalt · (Kr) krypton · (Si) krzem · (Xe) ksenon · (La) lantan · (Li) lit · (Lr) lorens · (Lu) lutet · (Mg) magnez · (Mn) mangan · (Mt) meitner · (Md) mendelew · (Cu) miedź · (Mo) molibden · (Nd) neodym · (Ne) neon · (Np) neptun · (Ni) nikiel · (Nb) niob · (No) nobel · (Pb) ołów · (Os) osm · (Pd) pallad · (Pt) platyna · (Pu) pluton · (Po) polon · (K) potas · (Pr) prazeodym · (Pm) promet · (Pa) protaktyn · (Ra) rad · (Rn) radon · (Re) ren · (Rh) rod · (Rg) roentgen · (Hg) rtęć · (Rb) rubid · (Ru) ruten · (Rf) rutherford · (Sm) samar · (Sg) seaborg · (Se) selen · (S) siarka · (Sc) skand · (Na) sód · (Ag) srebro · (Sr) stront · (Tl) tal · (Ta) tantal · (Tc) technet · (Te) tellur · (Tb) terb · (O) tlen · (Th) tor · (Tm) tul · (Ti) tytan · (Uub) ununbium · (Uuh) ununhexium · (Uuo) ununoctium · (Uup) ununpentium · (Uuq) ununquadium · (Uut) ununtrium · (U) uran · (V) wanad · (Ca) wapń · (C) węgiel · (H) wodór · (W) wolfram · (Au) złoto · (Fe) żelazo
Pierwiastki niezsyntezowane: (Uus) ununseptium · (Uue) ununennium · (Ubn) unbinilium · (Ubu) unbiunium · (Ubb) unbibium · (Ubt) unbitrium · (Ubq) unbiquadium · (Ubp) unbipentium · (Ubh) unbihexium
| Walenie walczą o życie |
 Na australijskiej plaży trwa nieprzerwanie od soboty akcja ratowania 64 grindwali. Do tej pory udało się uratować 11 osobników. Jednak większości z nich najprawdopodobniej nie uda się powrócić do morza.
|
| Rewolucja róż - pięć lat później |
 Mija piąta rocznica rewolucji róż, czyli bezkrwawego przewrotu politycznego w Gruzji. W niedzielnych uroczystych obchodach w Tbilisi weźmie udział prezydent Lech Kaczyński.
|
| Dalajlama: Nie odejdę |
 Duchowy i polityczny przywódca Tybetańczyków Dalajlama XIV zapowiedział w niedzielę, że nie ustąpi z funkcji. Jednocześnie zapewnił o kontynuacji "środkowej drogi" w kontaktach z Chinami, bo "całkowita niepodległość jest nieosiągalna".
|
| Samobójstwo na wizji |
 - Mario, żegnaj - to ostatnie słowa do żony 63-letniego byłego dowódcy policji w Argentynie, który popełnił samobójstwo przed nagrywającą z nim wywiad ekipą telewizyjną.
|
| Wyszli na trzeci kosmiczny spacer |
 Astronauci z promu Endeavour zakończyli w przestrzeni kosmicznej trzecią z czterech zaplanowanych napraw międzynarodowej stacji ISS. Harmonogram spacerów kosmicznych uległ zmianie, po tym jak w środę jedna z astronautek wypuściła z rąk torbę z narzędziami, która odpłynęła w kosmos.
|