Kolaboracja
Z Wikipedii
Kolaboracja (łac. ko - przedrostek oznaczający "razem, wspólnie" + łac. laborare - "pracować") - współpraca z nieprzyjacielem, okupantem; kolaborant, kolaboracjonista - współpracujący z wrogiem, zaborcą.
Pierwotnie "kolaboracja" oznaczała każdą współpracę. Obecne znaczenie tego terminu pojawiło się w okresie II wojny światowej. Określano nim wówczas konkretne działania jednostek, które czerpały korzyści z nowej sytuacji, jaką stwarzały zwycięstwa militarne III Rzeszy. Zabarwienie emocjonalne tego terminu było zdecydowanie negatywne i praktycznie stawiano znak równości między kolaboracją i zdradą narodową. Synonimem takiej postawy podczas wojny stał się Vidkun Quisling, przywódca norweskiej partii Nasjonal Samling (Zjednoczenie Narodowe). Stopniowo historycy zaczęli jednak dążyć do pozbawienia terminu "kolaboracja" odniesień ideologicznych i związanych z II wojną światową. Kolaboracją zaczęto nazywać zbiór zachowań społecznych, pokazujących zbiorową uległość podbitego społeczeństwa wobec niemal każdego rodzaju represji.
Pojęcie to jest używane zwłaszcza w odniesieniu do współpracy z hitlerowcami w czasie II wojny światowej, choć przez niektóre środowiska polityczne bywa ono rozszerzane także na inne okresy historyczne (np. współpraca z NKWD, zaborcami w XIX w., itp.). Ocena kolaboracji budzi z reguły duże dyskusje oraz kontrowersje i często bywa narzędziem gry politycznej, nie zawsze opartej na źródłowych badaniach historycznych, z uwzględnieniem obiektywnych okoliczności i całokształtu zdarzeń.
Spis treści |
[edytuj] Formacje kolaboranckie
[edytuj] Przykłady kolaboracji w środowiskach polskich w czasie II wojny światowej
- goralenvolk
- kaschobenvolk
- gadzinówka (inaczej szmatławiec)
- Narodowa Organizacja Radykalna
- Miecz i Pług (członkowie kierownictwa)
- konfident, szmalcownik
- Batalion Policyjny nr 202
- Batalion Policyjny nr 107
- Organizacja Toma
- Nadwywiad
- Granatowa policja
- Polskie Siły Zbrojne
- Narodowe Komitety Współpracy Antyżydowskiej-Polska Liga Antybolszewicka
[edytuj] Przykłady kolaboracji w środowiskach żydowskich
[edytuj] Formacje kolaboranckie mniejszości narodowych w dawnej II RP
- Sauguma - litewska tajna policja polityczna
- Szaulisi - policja litewska
- Lietuvos Vietine Rinktine - korpus litewski
- Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów
- Związek Młodzieży Białoruskiej
- Białoruska Obrona Krajowa
- Schutzmannschaft-Brigade "Siegling" - formacja białoruska
- Hetmańcy - monarchiści ukraińscy
- Ukraińska Policja Pomocnicza
- Selbstschutz - formacja niemiecka tzw. V kolumna
- Freikorps Ebbinghaus - formacja niemiecka
- Sonderdienst - formacja niemiecka
- Związek Młodzieży Tatarskiej
[edytuj] Znani kolaboranci
[edytuj] Europejscy politycy-kolaboranci w czasie II wojny światowej
- Vidkun Quisling - norweski polityk współpracujący z hitlerowcami
- Pierre Laval, Philippe Pétain i inni politycy francuscy, tworzący rząd Vichy
- Anton Mussert - holenderski przywódca faszystowski, lider narodowosocjalistycznej partii NSB, współtwórca holenderskich oddziałów SS
- Emil Hácha - prezydent Protektoratu Czech i Moraw
- płk Emanuel Moravec - minister szkolnictwa czeskiego
- Adolf Hrubý, Josef Nebeský - przywódcy prohitlerowskiej czeskiej Solidarności Narodowej
- Jaroslav Krejčí - premier czeski
- Richard Bienert - premier czeski
- Milan Nedić - premier serbskiego państwa kolaborującego z hitlerowcami
- Ante Pavelić - chorwacki lider faszystowskiego ruchu ustaszy i przywódca Niezależnego Państwa Chorwackiego
- Jozef Tiso - słowacki ksiądz, prezydent marionetkowej Pierwszej Republiki Słowackiej
- Józef Kożdoń - polityk śląski[1]
[edytuj] Europejscy kolaboranci
- Rudolf Pilfousek - słowacki oficer Waffen SS
- Karel Curda vel Karl Jerhot - czeski oficer , agent Gestapo
[edytuj] Polscy politycy-kolaboranci w czasie II wojny światowej
- Leon Kozłowski - dezerter z armii Andersa, współdziałał z niemiecką propagandą odnośnie sytuacji w ZSRR
- Feliks Burdecki - wydawca pisma Przełom
- Jan Emil Skiwski - wydawca prohitlerowskich pism min. pisma Przełom
- Henryk Szatkowski - aktywista ruchu goralenvolk
- Wacław Krzeptowski - goralenfürst
- Józef Cukier - aktywista goralenvolk
- Stanisław Trzeciak - współtwórca Narodowej Organizacji Radykalnej
- Andrzej Świetlicki - przywódca NOR
- Erazm Samborski - aktywista NOR
- Anatol Słowikowski - przywódca MiP , agent Gestapo i SD
- Zbigniew Grad - aktywista MiP , agent Gestapo
- Cezary Kłobut - aktywista MiP , agent Gestapo
- Franciszek Oppenchowski - aktywista MiP , agent Gestapo
[edytuj] Polscy kolaboranci
- Ludwik Kalkstein - konfident
- Blanka Kaczorowska - konfident
- Igo Sym - konfident
- Jan Kaszubowski - konfident
- Witalis Wieder - konfident, aktywista goralenvolk
- Hubert Jura - agent Gestapo[potrzebne źródło], oficer NSZ, twórca tzw. Organizacji Toma
- Władysław Kołaciński - współpracownik tzw. Organizacji Toma[potrzebne źródło],oficer NSZ,agent SD[potrzebne źródło]
- Józef Hammer - Baczewski - agent Abwehry
- Edward Zajączkowski - agent Abwehry
- Stanisław Kłosowski - podoficer Polskiej Policji Kryminalnej, agent Kripo i Gestapo
- Bogusław Samborski ( vel Gottlieb Sambor) - aktor grający w filmie Heimkehr
- Alfred Benal - podoficer Policji Polskiej , agent Kripo
- Czesław Ancerewicz - redaktor dziennika - gadzinówki Goniec Codzienny
[edytuj] Kolaboranci w środowiskach żydowskich
- Józef Andrzej Szeryński - policjant
- Abraham Gancwajch - konfident Gestapo ,d-ca grup Grupa 13 i Żagiew (organizacja)
- Dawid Sternfeld - agent Gestapo
- Israel First - policjant
- Simche Spira - policjant , agent Gestapo
- Moryc Kohn - policjant
- Jakub Gens - policjant
Przypisy
- ↑ J. Golec, S. Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 161; B. Snoch, Górnośląski leksykon biograficzny, wyd. 2, Katowice 2004. Por. F. Halski-Hess, W przededniu agresji, "Kalendarz Cieszyński 1987", Cieszyn 1986, s. 91.
[edytuj] Zobacz też
- Kolaboracja pod okupacją niemiecką podczas II wojny światowej
- Kolaboracja pod okupacją włoską podczas II wojny światowej
- Kolaboracja pod okupacją japońską podczas II wojny światowej
- Kolaboracja pod okupacją sowiecką podczas II wojny światowej
[edytuj] Inne
- niektóre cudzoziemskie oddziały Waffen-SS
- gen. Andriej Własow i Rosyjska Armia Wyzwoleńcza
| Giełda w USA mocno w górę |
|
Giełda na Wall Street ostro zwyżkowała w reakcji na zapowiedzi rządowej pomocy dla sektora bankowego w Europie i USA oraz hossę na rynkach w Azji. Dow Jones Industrial po najgorszym tygodniu w swojej 112-letniej historii, dziś zanotował największy dzienny punktowy wzrost.
|
| DJ US Stocks Continue Surge As Bank Stocks Rally |
|
U.S. stocks continued to surge Monday as European governments' commitment to bank recapitalization and hopes of similar moves from the U.S. Treasury helped the Dow Jones Industrial Average post its largest ever intraday point gain after the worst week in its 112-year history.
|
| Depozyty do 175 tys. zł będą gwarantowane w 100 proc. |
|
Rząd przyjął autopoprawkę do ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Depozyty bankowe do ok. 175 tys. zł będą gwarantowane w całości do końca przyszłego roku - poinformował wieczorem CIR.
|
| Ponad bilion euro na ratowanie europejskich banków |
|
Europejskie rządy zdecydowały się w poniedziałek na przeznaczenie ponad biliona euro na ratowanie sektora finansowego. W Europie giełdy zareagowały nawet dwucyfrowymi wzrostami. Rosną również amerykańskie indeksy.
|
| Obama przedstawia nowy plan naprawy gospodarki |
|
Kandydat Demokratów do Białego Domu Barack Obama przedstawił w poniedziałek swój plan wyjścia z kryzysu finansowego, pomocy dla dotkniętych nim Amerykanów i naprawy gospodarki amerykańskiej.
|