Konfederacja tarnogrodzka
Z Wikipedii
Konfederacja Tarnogrodzka 1715-1716
Spis treści |
[edytuj] Geneza
W okresie kryzysu wschodniego (na Litwie), w 1713, do Rzeczypospolitej wprowadzono wojska saskie, których utrzymanie spadło na szlachtę. Specjalnie na ten cel powołano w stolicy komisariat generalny. Miał on zajmować się pobieraniem kontrybucji na utrzymanie tych wojsk, stosując metody przypominające okupacyjne wojska szwedzkie sprzed paru lat. Proceder ten był jawnym złamaniem praw szlacheckich, gdyż nakładał nowe podatki bez zgody szlachty.
Wobec tych działań ze strony wojsk sojuszniczych szlachta zaczęła walkę zbrojną. Pierwsze wystąpiły województwa małopolskie. Mimo zaangażowania wojsk saskich w roku 1714 konflikt zaczął się rozprzestrzeniać. Senatorowie odmówili królowi poparcia, a szlachta zawiązała konfederacje wojewódzkie.
[edytuj] Przebieg
26 listopada 1715 r. w Tarnogrodzie zawiązano konfederację generalną. Marszałkiem generalnym został Stanisław Ledóchowski. Za cel konfederaci postawili sobie obronę wolności RP, doprowadzenie do wyjścia wojsk okupacyjnych oraz odsunięcie urzędników saskich od władzy. Do konfederacji przyłączyła się część wojska koronnego i litewskiego. Hetmani wielcy koronny i litewski Adam Mikołaj Sieniawski i Ludwik Pociej (mocno związani z Rosją) nie zdecydowali się na poparcie żadnej ze stron konfliktu.
W zimie wojska saskie rozpoczęły ofensywę pod dowództwem Jakuba Flemminga, przekroczyły Wisłę pod Sandomierzem i zajęły podstępem Zamość. Za pośrednictwem senatorów w styczniu 1716 r. w Rawie Ruskiej zawarty został rozejm między konfederatami a wojskami saskimi. Konflikt miał zostać rozstrzygnięty na zwołanym w tym celu sejmie. Niestety rozejm okazał sie nietrwały - w Wielkopolsce i na Litwie zawiązały się konfederacje. Car Piotr I, który nie chciał dopuścić do wzmocnienia pozycji Augusta II, obiecał konfederatom pomoc w usunięciu wojsk saskich, a nawet detronizację króla.
W lutym 1716 r. konfederaci zwrócili się z prośbą o mediację do Piotra I. Wcześniej odrzucili ofertę pomocy nuncjusza papieskiego, gdyż pamiętali o stanowczym poparciu kurii rzymskiej dla Augusta II podczas wojny północnej. Późniejsze starania o pośrednictwo Turcji czy cesarza były bezprzedmiotowe z powodu rozpoczynającej się wojny pomiędzy nimi. Wobec tego August II zgodził się na mediację rosyjską.
Rokowania rozpoczęły się w czerwcu 1716 r. w Lublinie. Zostały zerwane, gdyż konfederaci zdobyli Poznań, zaś Sasi w Sandomierzu powiesili Mikołaja Łaściszewskiego. Konfederaci łudzili się, że sami doprowadzą do zgody miedzy Piotrem Wielkim a Karolem XII, detronizując Augusta. W tym celu do Austrii pojechał konfederata Stefan Morsztyn, by nawiązać kontakt z tamtejszym posłem szwedzkim Johanem Stiernhöckiem. Nie przyniosło to jednak wielkich rezultatów.
Zaostrzyła się sytuacja w obozie konfederatów. Obaj hetmani zostali odsunięci od władzy. Zawiedzeni stroną rosyjską konfederaci próbowali rokować bezpośrednio z królem. Jednak kompromis nie został osiągnięty. August II wezwał wojska rosyjskie na pomoc w połowie sierpnia 1716.
Kolejne rokowania rozpoczęto w Warszawie w październiku 1716 r. Rozmowy były bardzo trudne i żmudne, jednak doszło do pogodzenia stron. Traktat podpisano w 3 listopada 1716 r., został on zatwierdzony na sejmie niemym.
[edytuj] Źródło
- Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572-1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982, s. 368.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| "Jestem przerażony tym, co się dzieje" |
|
- Mamy namacalny dowód, że zapanował chaos - ocenił sytuację związaną z piłkarskimi rozgrywkami ligowymi po decyzji Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu minister sportu Mirosław Drzewiecki.
|
| "To nie koniec walki z korupcją" |
|
Prezes klubu piłkarskiego KGHM Zagłębie Lubin, Paweł Jeż nie zgadza się z wypowiedziami członków wydziału dyscypliny PZPN, jakoby środowa decyzja Trybunału Arbitrażowego przy PKOl, który wstrzymał m.in. wykonanie kary degradacji wobec Zagłębia Lubin, oznaczała koniec rozliczania afery korupcyjnej.
|
| Igor Tudor zakończył karierę |
|
Brązowy medalista piłkarskich mistrzostw świata z 1998 roku, Igor Tudor zakończył karierę. Trzydziestoletni chorwacki obrońca Hajduka Split zdecydował się na taki krok ze względu na problemy zdrowotne.
|
| Rozpoczęło się nadzwyczajne posiedzenie zarządu PZPN |
|
W południe rozpoczęło się w Warszawie nadzwyczajne posiedzenie zarządu PZPN. Władze związku omawiać będą sytuację spowodowaną środowymi decyzjami Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu przy PKOl i podejmą decyzję w sprawie zaplanowanej na piątek inauguracji rozgrywek ligowych.
|
| "Cristiano Ronaldo nie zdaje sobie z tego sprawy" |
|
Paul Scholes, jeden z legendarnych już zawodników Manchester United, ostrzegł Cristiano Ronaldo przed opuszczeniem Old Trafford i transferem do Realu Madryt.
|