Z Wikipedii

Konstantin Ustinowicz Czernienko
Data urodzenia	24 września 1911
Data śmierci	10 marca 1985
6. Sekretarz generalny KPZR
Okres urzędowania	od 13 lutego 1984 do 10 marca 1985
Przynależność polityczna	Komunistyczna Partia ZSRR
Poprzednik	Jurij Andropow
Następca	Michaił Gorbaczow
11. Przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR
Okres urzędowania	od 11 kwietnia 1984 do 10 marca 1985
Poprzednik	Wasilij Kuzniecow
Następca	Wasilij Kuzniecow

Konstantin Ustinowicz Czernienko, ros. Константин Устинович Черненко) (ur. 24 września 1911, zm. 10 marca 1985) – radziecki działacz partyjny i państwowy, wieloletni członek naczelnych władz KPZR oraz, przez nieco ponad rok (1984-1985) faktyczny lider i tytularna głowa państwa Związku Radzieckiego. Był najkrócej rządzącym sowieckim liderem (Jurij Andropow i Georgij Malenkow, jego sąsiedzi na dole listy długości sprawowania w tym kraju władzy, rządzili nieco dłużej). Był też najstarszym w momencie obejmowania steru rządów. Czernienko uznawany był za członka partyjnego betonu, czyli breżniewowskiego skrzydła partii, które z niechęcią odnosiło się do wszelkich prób zreformowania ZSRR.

[edytuj] Wczesne lata i kariera

Pochodzący z Syberii Konstantin Czernienko w roku 1931 wstąpił w szeregi Komsomołu. Po krótkiej służbie w wojsku na granicy z Chinami zaczął karierę działacza partyjnego i państwowego. Przez dość długi czas, w porównaniu np. z Andropowem, pracował na prowincji, zanim, w roku 1960, został wezwany do Moskwy i, sześć lat później, promowany przez Breżniewa, którego został protegowanym, na kandydata do Komitetu Centralnego KPZR, którego pełnoprawnym członkiem został w wieku 60 lat (1971). Do Politbiura ostatecznie wszedł w listopadzie 1978.

[edytuj] Niedoszły spadkobierca Breżniewa

Wiele elementów, w tym KGB i znaczna część Armii Czerwonej, była niezadowolona, zwłaszcza z końcowego okresu, rządów Breżniewa. Czernienko, jego bliski współpracownik i protegowany, był początkowo uznawany za pewnego następcę, ale szybko zaczęła się walka o władzę, z której zwycięsko, po ledwie paru dniach, wyszedł Jurij Andropow, przewodniczący KGB, który podjął pierwsze próby reform systemu sowieckiego. Czernienko, który mimo to zachował mocną pozycję w partii, rychło stał się rzecznikiem antyreformistycznego skrzydła.

[edytuj] Na czele

Kiedy w lutym 1984 roku Andropow zmarł, jego z kolei następcą wydawał się Michaił Gorbaczow, jednakże konserwatywne skrzydło, przestraszone wizją kontynuowania reform rozpoczętych przez Andropowa, zjednoczyło siły i wysunęły kandydaturę, jednomyślnie przyjętą (takie to nastroje dominowały wtedy w kierownictwie). Niedługo potem, bo 11 kwietnia, został Przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej.

Krótkie rządy Czernienki charakteryzowały się hamowaniem reform (choć paradoksalnie Gorbaczow pozostał jego bliskim współpracownikiem). W opinii wielu badaczy gdyby Andropow nie umarł, albo jego reformy były konsekwentnie kontynuowane, wypadki mogłyby się potoczyć inaczej, a nawet ZSRR mógłby przetrwać, tylko że zostać zmodernizowany. Czernienko opowiadał się m.in. za polityczną rehabilitacją Józefa Stalina, ale nie zdążył już tego przeprowadzić, zmarł bowiem w marcu 1985, po równo 13 miesiącach rządów. Jego następcą został Gorbaczow, który, mimo bliskiej z nim współpracy, był z przekonania reformistą i człowiekiem Andropowa.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Profil NNDB

p • d • e

Przywódcy ZSRR

Włodzimierz Lenin • Józef Stalin • Gieorgij Malenkow • Nikita Chruszczow • Leonid Breżniew • Jurij Andropow •
Konstantin Czernienko • Michaił Gorbaczow

 

p • d • e

Głowy Państwa ZSRR

Lew Kamieniew • Jakow Swierdłow • Michaił Kalinin • Nikołaj Szwernik • Kliment Woroszyłow • Leonid Breżniew • Anastas Mikojan • Nikołaj Podgorny • Wasilij Kuzniecow • Jurij Andropow • Konstantin Czernienko • Andriej Gromyko • Michaił Gorbaczow