Z Wikipedii

Kopalnia Messela Lista światowego dziedzictwa UNESCO
Kraj	Niemcy
Typ	przyrodniczne
Spełniane kryterium	VIII
Charakterystyka	#720
Regionb	Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę:	1995 na 19 sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Stanowiska paleonotolgiczne

Łupki bitumiczne

Wysuszona skała osadowa

Skamielina z kopalni w Messel

Platforma widokowa

Kopalnia Messel - dawna kopalnia odkrywkowa łupków bitumicznych koło miejscowości Messel, w powiecie Darmstadt-Dieburg w Hesji w Niemczech. Znana z unikatowych znalezisk geologicznych- bardzo dobrze zachowanych skamielin ssaków, ptaków, gadów, ryb, insektów i roślin z eocenu. Znalezione tu liczne skamieliny wyróżniają się bardzo dobrą jakością oraz dużą różnorodnością (ponad 1000 gatunków). Podczas gdy większość znajdowanych w świecie skamieniałości zawiera jedynie fragmenty układu kostnego, w złożach Messel zachowały się kompletne okazy z piórami, sierścią a nawet i z zawartością żołądka. Najsłynniejszą skamieniałością wydobytą na terenie kopalni Messel są szczątki pierwotnego konia Hyracotherium.

W 1995 r. kopalnia Messel została wpisana na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

[edytuj] Historia

[edytuj] Złoża

Kopalnia znana była z bogactwa skamielin już na początku XX w. Poważne prace paleontologiczne zaczęły się jednak dopiero ok. 1970 r. Kopalnia o powierzchni prawie 1km² położona jest ok. 60 metrów poniżej poziomu okolicznych terenów.

Złoża Messel powstały w erze środkowego eocenu. Dominują tu łupki bitumiczne, uformowane przez wolne procesy osadowe mułu i szczątków organicznych. Pokłady łupków mają grubość ok. 130 metrów i spoczywają na starszej warstwie czerwonego piaskowca leżącego na skałach magmowych.

W okresie eocenu tereny wokół Messel były aktywne geologicznie i wulkanicznie. Ok. 50 milionów lat temu miała tu miejsce wielka eksplozja, wskutek której powstał prawie 2000 metrowy maar. ^[1] Powstała po wybuchu niecka wypełniła się wodą, tworząc jezioro Messel. Ówczesny klimat i krajobraz obszaru wokół Messel były bardzo różne od dzisiejszych. Rozpościerały się tu liczne jeziora, otoczone bujnymi lasami sub-tropikalnymi, w których żyło mnóstwo gatunków zwierząt i roślin.

Skamieliny z Messel zawdzięczają swoją niespotykaną jakość szczególnym procesom osadowym zachodzącym w eoceńskim jeziorze Messel. Podczas gdy górne wody jeziora zapewniały doskonałe środowisko życia dla wielu organizmów, przy dnie zbiornika występowały znaczne niedobory tlenu. Brak tlenu powstrzymywał rozkład martwych tkanek. W połączeniu z relatywnie niską stopą akumulacji (0.1 mm na rok), zapewniło to doskonałe warunki dla konserwacji szczątków flory i fauny, które opadały na dno jeziora na przestrzeni miliona lat.

[edytuj] Kopalnia

W kopalni Messel wydobywano łupki bitumiczne, rudę żelaza oraz węgiel brunatny. Po jej zamknięciu pod koniec lat 60., planowano urządzić tu wysypisko śmieci. Protesty naukowców oraz mieszkańców wymusiły zmianę planów. Kopalnia w Messel została objęta ochroną jako pomnik przyrody, a w 1995 r. wpisano ją na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

[edytuj] Skamieniałości

Skamieliny z Messel wyróżniają się bardzo dobrą jakością oraz dużą różnorodnością (ponad 1000 gatunków). Podczas gdy większość znajdowanych w świecie skamieniałości zawiera fragmenty szkieletowe, w złożach Messel przetrwały kompletne okazy ze szczątkami tkanek miękkich, piórami, sierścią. Znajdowane są tu nawet skrzydła owadów z zachowanym oryginalnym ubarwieniem.

Konserwacja skamielin z Messel przedstawia jednak pewne trudności. Materiał, w którym zachowały się szczątki organiczne, zawiera około 40 procent wody. Po wyschnięciu rozpada się na drobne kawałki. Dopiero z początkiem lat 60. opracowano metodę przechowywania tego typu skamieniałości w żywicy syntetycznej.

Skamieniałości znalezione w Messel:

• Ponad 10.000 rozmaitych gatunków ryb
• Tysiące insektów, niektóre z dobrze zachowanym ubarwieniem
• Wiele małych ssaków: myszy, małp, oposów, pancerników, mrówników, nietoperzy
• Dużo ptaków, szczególnie drapieżników
• Gady i płazy: krokodyle, żaby, żółwie, salamandry
• Szczątki roślinne: liście palmowe, owoce, pyłki, orzechy i winogrono

[edytuj] Prace wykopaliskowe

W okresie letnim na terenie kopalni pracownicy Muzeum Historii Naturalnej z Frankfurtu (niem. Naturmusem Senckenberg) oraz Muzeum Regionalnego z Darmstadt (niem. Hessische Landesmuseum Darmstadt) prowadzą systematyczne prace wykopaliskowe.

[edytuj] Wystawy

Skamieliny z Messel zobaczyć można w Muzeum Skamieniałości Messel (niem. Fossilien- und Heimatmuseum Messel), Muzeum Regionalnym w Darmstadt oraz Muzeum Historii Naturalnej we Frankfurcie.

Sama kopalnia została również udostępniona zwiedzającym, dla których wybudowano specjalną platformę widokową.

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Na podstawie odwiertów geologicznych przeprowadzonych jesienią 2001

[edytuj] Literatura

• A. Bagus, Die Grube Messel für Kinder und andere Forscher, Interessengemeinschaft zum Erhalt der Fossilienfundstätte, 2003 ISBN 3-00-011776-8
• B. Kegel, Das Ölschieferskelett, Ammann, 1996 ISBN 3-250-10288-1
• G. Storch, Die Grube Messel: Säugetiere am Beginn ihrer großen Karriere, Biologie in unserer Zeit 34 (1): 38–45, 2004 ISSN 0045-205X
• T. Wappler, Messel unter der Lupe, Landesmuseum Darmstadt, 2005 ISBN 3-926527-76-5
• W. v. Koenigswald, G. Storch, Messel - ein Pompeji der Paläontologie, Jan Thorbecke Verlag, 1998 ISBN 3-7995-9083-8
• H. W. Wolf, Schätze im Schiefer. Faszinierende Fossilien aus der Grube Messel, Westermann Verlag, 1998 ISBN 3-07-508996-6

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Kopalnia Messel

• Kopalnia Messel: strona oficjalna(de) (en)
• Muzeum Skamieniałości Messel: strona oficjalna(de)
• Lista światowego dziedzictwa UNESCO: Kopalnia Messel (en) (fr)

p • d • e

Niemieckie obiekty na liście dziedzictwa UNESCO

Katedra w Akwizgranie • Katedra w Spirze • Pałac arcybiskupi w Würzburgu, ogrody pałacowe i Plac Rezydencji • Kościół pielgrzymkowy w Wies • Pałace Augustusburg i Falkenlust w Brühl • Katedra Mariacka i Kościół św. Michała w Hildesheim • Zabytki rzymskie (Porta Nigra, most rzymski, Termy Cesarskie, amfiteatr rzymski, Barbarathermen, Bazylika Konstantyna), kolumna w Igel, Katedra św. Piotra i Kościół Najświętszej Marii Panny w Trewirze • Lubeka miasto hanzeatyckie • Pałace i zespoły parkowe w Poczdamie i Berlinie • Opactwo i klasztor Altenmünster w Lorsch • Kopalnie w Rammelsberg oraz zespół zabytkowy w Goslar • Bamberg - miasto i katedra św. Piotra i Jerzego • Cysterski zespół klasztorny w Maulbronn • Kolegiata, zamek i Stare Miasto w Quedlinburgu • Huta żelaza w Völklingen • Kopalnia skamielin w Messel • Katedra w Kolonii • Budynki Bauhausu w Dessau i Weimarze • Zabytki upamiętniające pobyt Lutra w Eisleben i Wittenberdze • Klasycystyczny Weimar • Wyspa Muzeów w Berlinie • Zamek Wartburg koło Eisenach • Ogrody Dessau-Wörlitz • Wyspa klasztorna Reichenau na Jeziorze Bodeńskim • Kompleks przemysłowy kopalni Zollverein w Essen • Zabytki doliny środkowego Renu • Stare Miasta Stralsundu i Wismaru • Zabytki doliny Łaby koło Drezna • Ratusz i posąg Rolanda w Bremie • Park mużakowski w Bad Muskau • Limes górnogermańsko-retycki • Stare miasto w Ratyzbonie wraz z dzielnicą Stadtamhof • Modernistyczne zespoły mieszkaniowe Berlina