Kornel Ujejski
Z Wikipedii
Kornel Ujejski (ur. 12 września 1823 w Beremianach na Podolu, zm. 19 września 1897 w Pawłowie koło Lwowa), polski poeta, publicysta społeczny; nazywany często "ostatnim wielkim poetą romantyzmu".
Kornel Ujejski był autorem liryki wizyjnej oraz religijno-mesjanistycznej stylizowanej na modlitwy oraz biblijne psalmy, w której wyrażał − powzięte z myśli Andrzeja Towiańskiego − irracjonalne, zakorzenione głęboko w etyce chrześcijańskiej przekonanie co do zbawienia narodu polskiego w obliczu klęsk kolejnych powstań oraz wewnętrznej niezgody.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Pochodził z zamożnej rodziny szlacheckiej, która w roku 1839 roku zrezygnowała z majątku ziemskiego Beremiany, na rzecz dzierżawy wsi Dawidów, nabytej od dominikanów, w okolicach Lwowa. Początkowo uczył się w domu, od 1831 w Buczaczu u bazylianów, później we Lwowie.
We Lwowie poznał Leszka Dunin Borkowskiego, Wincentego Pola, w 1844 wraz z kuzynem Wiktorem Wiśniewskim udał się do Warszawy. W stolicy, przy pomocy Augusta Bielowskiego nawiązuje kontakt z Kazimierzem Wóycickim, ten doprowadza do jego spotkania z Teofilem Lenartowiczem, Leonem Łubieńskim oraz Augustem Wilkońskim. Znajomości te wpłynęły na przyszły dorobek literacki, o czym świadczą nawiązywania w utworach do tematyki biblijnej. Zainspirowany patriotycznymi ideami, zaangażował się w działalność konspiracyjną.
W roku 1845 rodzina Ujejskich zostaje właścicielem wsi Lubsza, Wyspa i Mełna. Poeta osiedla się w Lubszy. Z lat 1840-1845 pochodzi wczesna twórczość, zebrana w tomiku w 1848 roku Kwiaty bez woni, oraz w wydanym w 1849 zbiorku Zwiędłe liście.
W 1847 – przez Belgię – wyjechał do Paryża. W Brukseli poznał Joachima Lelewela, w Paryżu Józefa Bohdana Zaleskiego, Fryderyka Chopina, Juliusza Słowackiego. W roku 1848 uczestniczy w rewolucji lutowej w Paryżu. W maju powraca w rodzinne strony, na wieść o rewolucjach w Berlinie i Wiedniu. Bierze udział w rewolucji lwowskiej w dniach 1-2 listopada 1848 roku.
Magistrat we Lwowie w listopadzie roku 1858 nadaje w dzierżawę poecie majątek Zubrza.
W 1860 roku uczestniczy w wyprawie do Jass. Powstaje Marsz polski. W 1868 za wiersze z cyklu Do Moskali, poświęconego oficerom rosyjskim, którzy popierali naród polski w dążeniach niepodległościowych, władze wytoczyły mu proces sądowy. Zostaje skazany na 8 dni aresztu i grzywną w wysokości 40 zł. Władze nakazują konfiskatę twórczości poety. Po upadku powstania styczniowego, w którym nie brał udziału, zajął się działalnością publiczną. Przeciwnik konserwatywnego stronnictwa stańczyków. Uczestniczy w uroczystościach patriotycznych, wygłaszając mowy, m.in na pogrzebie Artura Grottgera. Był posłem do Rady Państwa we Wiedniu w latach 1877–1878.
W 1880 rezygnuje, z powodu złego stanu zdrowia z użytkowania majątku Zubrza, przenosząc się do Lwowa. Od 1881 osiedla się w Tomaszowach na Podolu, majątku syna Kordiana. Ostatnie lata życia Ujejskiego związane są z Pawłowem, gdzie w roku 1883 odwiedza drugiego syna, Romana. W pogrzebie uczestniczą przedstawiciele władz krajowych, w tym Kazimierz Badeni.
[edytuj] Pomnik
8 grudnia 1901 przy ulicy Akademickiej we Lwowie staje pomnik Kornela Ujejskiego, autorstwa Antoniego Popiela. Po wkroczeniu do miasta Armii Czerwonej pomnik zostaje zdjęty, by w roku 1950 zostać przekazanym Polsce. Początkowo trafia do parku w Wilanowie, gdzie składowano odzyskane z Kresów różne monumenty, bądź tablice pamiątkowe. 27 listopada 1956 zostaje przeniesiony do Szczecina. Oficjalne odsłonięcie pomnika w Szczecinie nastąpiło jednak dopiero w pięćdziesiąt lat po jego sprowadzeniu, 9 grudnia 2006 r. Z tej okazji pomnik został odświeżony poprzez usunięcie z jego powierzchni zabrudzeń[1].
[edytuj] Twórczość
Kontynuator nurtu romantycznego w poezji. Jego najbardziej znanym utworem jest pieśń Z dymem pożarów, która spopularyzowana w czasie Wiosny Ludów, zwłaszcza w zaborze austriackim stała się nieoficjalnym hymnem powstania styczniowego.
Zbiory poezji:
- Maraton (1845 r.)
- Pieśni Salomona (1846 r.)
- Skargi Jeremiego (1847 r.)
- Kwiaty bezwoni (1848 r.)
- Zwiędłe liście (1849 r.)
- Melodie biblijne (1852 r.)
- Dla Moskali (1862 r.)
- Tłumaczenia Szopena (1866 r.) (próba poetyckiego przełożenia muzyki)
Przypisy
- ↑ Magdalena Szczepkowska: Zapomniany pomnik. Odsłonięcie z półwiecznym poślizgiem, Kurier Szczeciński nr 233 (17 628) z 30 listopada 2006 r., str. 18.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Odreagowanie na Wall Street |
|
Po dwóch dniach gwałtownej przeceny, w środę na nowojorskiej giełdzie nastąpiło niewielkie odreagowanie, choć sesja charakteryzowała się znaczną zmiennością nastrojów.
|
| DJ Navistar, GM Let Deal For Medium-Duty Truck Ops Expire |
|
Navistar International Corp. (NAV) and General Motors Corp. (GM) are letting expire a non-binding deal for engine producer to buy the auto maker's medium-duty truck business, citing "significant marketplace and economic changes."
|
| USA: ekologiczne samochody muszą być głośniejsze |
|
Samochody z napędem elektrycznym lub hybrydowym, przyjazne dla środowiska, muszą być głośniejsze. Przynajmniej w Kalifornii.
|
| USA: fundusze na budowę tarczy w Polsce na razie niepewne |
|
Sądząc z reakcji Kongresu USA na polsko- amerykańską umowę o tarczy antyrakietowej, uzyskanie funduszy na jej budowę będzie jeszcze przedmiotem sporów na Kapitolu, ponieważ dominujący tam Demokraci nadal mają wątpliwości, czy projektowany system będzie technicznie sprawny.
|
| Pociągi w Polsce przyspieszą do 300 km/h |
|
Koszty budowy szybkiej kolei z Wrocławia i Poznania do Warszawy są szacowane na około 26 mld zł, a prace budowlane mogą rozpocząć się w 2014 r. - poinformował w środę wiceminister infrastruktury Juliusz Engelhardt na konferencji prasowej.
|