Krystyna Janda - Google

Krystyna Janda

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Krystyna Janda
Data i miejsce urodzenia 18 grudnia 1952
Polska Starachowice, Polska
Nagrody
Nagroda na FPFF
1990 pierwszoplanowa rola kobieca za Przesłuchanie
2005 pierwszoplanowa rola kobieca za Parę osób, mały czas
Nagroda na MFF w Cannes
1990 rola kobieca za Przesłuchanie
Ważne role
Agnieszka w Człowieku z marmuru
Tonia Dziwisz w Przesłuchaniu
Agata w Pestce
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona domowa
Profil w bazie IMDb
Profil w bazie filmpolski.pl

Krystyna Janda (ur. 18 grudnia 1952 w Starachowicach) – polska aktorka filmowa i teatralna, prozaiczka i felietonistka, piosenkarka.

Spis treści

[edytuj] Początki kariery

Absolwentka Państwowego Liceum Plastycznego. W 1975 roku ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie. W teatrze zadebiutowała rolą Doriana Graya w Potrecie Doriana Graya Oskara Wilde'a oraz rolą Niny Zarzecznej w spektaklu Czajka Antoniego Czechowa.

Debiutem filmowym była rola Agnieszki w filmie Andrzeja Wajdy – Człowiek z marmuru (1976). Grywa najczęściej postacie kobiet silnych i zdecydowanych o bogatym życiu zewnętrznym. Do najbardziej znanych należą jej role w filmach: Człowiek z żelaza, Przesłuchanie czy Kochankowie mojej mamy.

[edytuj] Dalsza kariera

Od lat 80. gra nieprzerwanie w filmach kinowych i telewizyjnych oraz w sztukach teatralnych. Od 10 lat także reżyseruje dla teatru i dla telewizji. Ma na swoim koncie reżyserię filmu fabularnego Pestka, według kultowej powieści o miłości autorstwa Anki Kowalskiej. Przez krytyków filmowych został on uznany za jeden z najlepszych debiutów filmowych.[potrzebne źródło]

W teatrze zagrała około 60 ról od Antyku przez Szekspira do współczesnego repertuaru teatralnego polskiego i światowego. Przy czym ma na swoim koncie sukcesy właściwie we wszystkich gatunkach scenicznych. Największym sukcesem była Medea Eurypidesa. Główne role w Shirley Valentine i Edukacja Rity zagrała ponad 400 razy. Miała w swoim repertuarze wiele monodramów, z których każdy był sukcesem. Zagrała także około 45 ról od klasycznych do współczesnych w Teatrze Telewizji oraz około 50 ról w filmach fabularnych.

Jest jedną z ulubionych aktorek Andrzeja Wajdy. Poza „Człowiekiem z marmuru", kontynuowała współpracę z reżyserem w jego kolejnych dziełach, jak np.: Człowiek z żelaza, Dyrygent czy Bez znieczulenia.

Jest laureatką wielu nagród przyznawanych w Polsce, jak i na świecie. Za rolę w filmie Przesłuchanie otrzymała Złotą Palmę na festiwalu w Cannes, a za rolę w filmie Zwolnieni z życia Waldemara Krzystka - Nagrodę Srebrnej Muszli w San Sebastian. Za rolę w filmie niemiecko-francuskim Laputa Helmy Sanders-Brahms została nagrodzona na Festiwalu w Montrealu. Zagrała ponad dziesięć ról w filmach produkowanych w Europie, w tym, ostatnio, w obrazie Roberta Glińskiego pt. Wróżby Kumaka. Jednym z jej najnowszych wcieleń jest również postać Jadwigi Stańczakowej w najnowszym filmie Andrzeja Barańskiego pt. Parę osób, mały czas.

Gra, śpiewa, reżyseruje, pisze felietony, wydała 6 płyt i 5 książek. Wielokrotnie nagradzana jako najpopularniejsza i najbardziej ceniona aktorka w kraju. W ankietach przeprowadzanych w polskiej prasie na koniec XX wieku, została wybrana przez widzów największą polską aktorką stulecia.[potrzebne źródło]

W 2000 roku odbyła jedną z największych tras teatralnych w historii polskiego teatru / Sto twarzy Krystyny Jandy - tourne zorganizowane i sponsorowane przez Radio ZET/.48 spektakli w 8 największych miastach Polski w 2 miesiące.

W 2005 roku podjęła też – jako jedna z pierwszych – wyzwanie stworzenia własnego, prywatnego teatru w Warszawie, Teatru Polonia.[1] Jest również fundatorką i Prezesem Zarządu Fundacji Krystyny Jandy na Rzecz Kultury.[2]

W maju 2006 roku otrzymała nagrodę "Medaille Charlemagne pour des Medias Europeens" (Medal Karola Wielkiego Europejska nagroda mediów) za wybitny dorobek aktorski, zaangażowanie w europejskie porozumienie między Wschodem i Zachodem oraz walkę o równouprawnienie kobiet.

W tym samym roku za rolę Tonki Babić w spektaklu Ucho, gardło, nóź (w jej własnej reżyserii) została nagrodzona prestiżowym Feliksem Warszawskim.

5 stycznia 2008 została wdową po Edwardzie Kłosińskim, którego poślubiła w 1981 roku. Jest matką trójki dzieci: córki Marii Seweryn oraz dwóch synów, Adama i Andrzeja Kłosińskich. Mieszka w podwarszawskim Milanówku. Pisuje felietony m.in. do magazynu "Pani".

[edytuj] Dorobek artystyczny

[edytuj] Wybrana filmografia

Gwiazda Krystyny Jandy w łódzkiej Alei Gwiazd
Gwiazda Krystyny Jandy w łódzkiej Alei Gwiazd

[edytuj] Wybrane spektakle

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Nagrody

  • 1978 – Nagroda im. Zbyszka Cybulskiego za najlepszy debiut
  • 1981 – Srebrny Asteroid za rolę w filmie Piotra Szulkina Golem, na XIX Międzynarodowym Festiwalu Filmów Fantastycznych w Trieście. Najlepsza rola kobieca na festiwalu.
  • 1989 – Nagroda Fundacji Kultury Polskiej za film Przesłuchanie
  • 1990 – Najlepsza główna rola kobieca na FPFF Gdynia za film Przesłuchanie
  • 1990 – Nagroda za najlepszą rolę żeńską na Festiwalu Filmowym w Cannes (rola w filmie Ryszarda Bugajskiego Przesłuchanie)
  • 1991 – Nagroda dla najlepszej aktorki festiwalu na I Belgradzkim Festiwalu Filmów Śródziemnomorskich za rolę w filmie Ryszarda Bugajskiego Przesłuchanie
  • 1992 – Srebrna Muszla na Festiwalu Filmowym w San Sebastian za rolę w filmie Waldemara Krzystka Zwolnieni z życia
  • 1993 – Złota Kaczka dla najlepszej aktorki
  • 1995 – Nagroda za debiut reżyserski na XX Festiwalu Filmowym w Gdyni za reżyserię filmu Pestka
  • 1998 – Nagroda Publiczności Telekamera dla najpopularniejszej aktorki
  • 1998 – SuperWiktor za całokształt twórczości
  • 2005 – Nagroda Główna Złote Lwy za najlepszą główną rolę kobiecą na FPFF Gdynia za Parę osób, mały czas
  • 2006 – Medal Karola Wielkiego za wybitny dorobek aktorski oraz postawę proeuropejską. Jest pierwszą kobietą uhonorowaną tym medalem.
  • 2007 - Złota Kaczka dla najlepszej aktorki pięćdziesięciolecia

Przypisy

  1. ↑ http://www.teatrpolonia.pl/
  2. ↑ http://www.teatrpolonia.pl/fundacja

[edytuj] Linki zewnętrzne


Unikalny cmentarz ugrofiński
Archeolodzy odkryli w okolicach miasta Suzdal w Rosji unikalne miejsce pochówku członków plemienia Ugrofinów, pochodzące z początków I tysiąclecia n.e. - donosi serwis internetowy icRussia.
Soczewki kontaktowe z elektroniką
Opracowano prototyp nowoczesnych soczewek kontaktowych, w których wnętrzu zatopiony jest układ elektroniczny oraz diody LED. Jest to przysłowiowy "kamień milowy" dla dziedziny nauki, która zajmuje się miniaturyzacją układów scalonych, donosi "LaserFocusWorld".
Groźny detoks
Pewna Brytyjka doznała uszkodzeń mózgu po poddaniu się tzw. diecie "detoks", która wymagała picia dużych ilości płynów.
Pod lodami Arktyki 90 mld baryłek ropy
90 mld baryłek ropy i ilość gazu równa całym znanym jego zasobom w Rosji - na tyle oceniają amerykańscy eksperci rządowi zasoby Arktyki. Ich szacunki opisał w czwartek "Financial Times".
Twoje piersi tego nie lubią!
Kobiety, które noszą źle dobrane biustonosze, niszczą sobie piersi - alarmują naukowcy.
Linki: Strona gwna