Krzyż pokutny
Z Wikipedii
Krzyże pokutne to monolityczne, proste i surowe kamienne formy w kształcie krzyża wznoszone przez zabójców w miejscu, w którym dokonało się morderstwo. Zwyczaj ten przywędrował do Polski z zachodu, a panował w niej prawdopodobnie od XIII w. do poł. XIX w. Na przestrzeni wieków krzyże zmieniały swój wygląd oraz formę. Obszar ich występowania sięga od północy Włoch po Skandynawię. W Europie występuje ok. 7000 krzyży, w tym. ok. 4000 w Niemczech. Niektóre źródła podają informacje o rzekomych trzech tysiącach zaginionych krzyży. Na terenie samej Polski znajduje się ok. 600 krzyży, w większości średniowiecznych, choć zdarzają się także XVII-wieczne.
Morderca, oprócz wzniesienia krzyża, był również zobowiązany pokryć koszty pogrzebu i przewodu sądowego. Winien również łożyć na utrzymanie rodziny zabitego. Był zobowiązany wobec Kościoła, np. musiał zakupić świece. Następnie powinien odbyć boso pieszą pielgrzymkę do świętego miejsca. Wystawienie krzyża stanowiło ostatni punkt pokuty. Krzyż był jej wyrazem zadośćuczynienia. Stawiano go ku pamięci, uwadze i przestrodze potomnych. Miał również skłaniać przechodnich do modlitwy za dusze: zabójcy i ofiary. Przy krzyżu następowało pojednanie zabójcy z rodziną ofiary.
Do XIV w. krzyże były proste i pozbawione rytów. Te z wyżłobionymi narzędziami, przy pomocy których dokonano zabójstwa, zaczęły pojawiać się w XV-XVI. Można znaleźć krzyże z rzeźbami kuszy, noży, mieczy, sztyletów, wideł, toporów, włóczni, sierpów, rewolwerów. Zdarzały się też krzyże z atrybutem zawodu ofiary, np. młotem i obcęgami. Napisy informujące o czasie, miejscu, sprawcy, ofierze, powodzie i narzędziu mordu zaczęły się pojawiać wraz z upowszechnieniem pisma. Alternatywę krzyży stanowiły kapliczki pokutne z wnęką na ołtarzyk, figurę lub obraz.
Krzyże wykonywane były z miejscowego surowca. Mógł to być więc piaskowiec, zlepieniec, granit, bazalt. Spotyka się również krzyże z aureolą pełną lub połowiczną. Występują także krzyże wbudowane w mur. Rozróżnia się wiele typów krzyży: św. Antoniego, trójlistne, barokowe, maltańskie, podwójne, greckie, łacińskie.
W Świdnicy istnieje siedziba jedynego polskiego bractwa krzyżowego.
 Krzyż pokutny na Łazku w Brennej |
 Krzyż pokutny w Mysłakowicach podawany także jako Czarne |
 Przykościelny krzyż pokutny (dziedziniec kościoła w Ochli) |
 Krzyż pokutny wmurowany w ścianę cerkwi prawosławnej w Jeleniej Górze |
 Jedyny w Polsce dwuramienny krzyż pokutny w Rydułtowach |
 Największy na Pomorzu krzyż pokutny, znajdujący się Stargardzie Szczecińskim |
 Krzyż pokutny w Cieszynie |
 Krzyż pokutny w Okrzeszynie |
 w Żerkowicach (XIV-XVI w.), (jest to replika krzyży) - powiat lwówecki. |
 Krzyż pokutny w Kotli |
 Krzyże pokutne w Sobkowicach |
 stojący obok murów kościelnych w Wojsławiu |
 Lwówek Śląski |
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Kamienne Krzyże czy Baby?
- Krzyże pojednania - strona o kamiennych zabytkach średniowiecznego prawa
- Zabytki jurysdykcji karnej na Śląsku
- Krzyże pokutne w Marczycach
| Gorzów: wystawa z okazji 450-lecia Poczty Polskiej |
|
"Poczta jeniecka - jedyne okno na świat" - to tytuł wystawy, którą od piątku będzie można obejrzeć w Gorzowie. Ekspozycję z okazji jubileuszu 450-lecia Poczty Polskiej przygotowała tamtejsza poczta główna - poinformowała Anna Wlaźlak z Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Gorzowie Wlkp.
|
| Tragedia w szpitalu - chory na schizofrenię zamordował 73-latkę |
|
Policja i prokuratura wyjaśniają okoliczności zabójstwa 73-letniej pacjentki w szpitalu w Grajewie (Podlaskie) przez chorego na schizofrenię innego pacjenta - poinformował rzecznik podlaskiej policji Jacek Dobrzyński,
|
| "Referendum byłoby najuczciwsze" |
|
Prezydent uznał, że najuczciwszą metodą rozwiązania problemu służby zdrowia będzie zapytanie obywateli, czy chcą prywatyzacji - powiedział sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Michał Kamiński.
|
| "Dorn to wyliniały wezyr, zostało mu kiszenie" |
|
Jeżeli my jesteśmy eunuchami, to trzymając się tej stylistyki, mogę jedynie powiedzieć, że Ludwik Dorn to wyliniały, co gorsza zgorzkniały wezyr, któremu pozostało kiszenie ogórków - powiedział w Kontrwywiadzie RMF FM Joachim Brudziński.
|
| Konkurs CNN i Onet.pl - głosuj i wybieraj! |
|
Trwa konkurs CNN i Onet.pl związany z akcją promocyjną naszego kraju w amerykańskiej telewizji. W ramach akcji "Oko na Polskę" zachęcamy Was do wysyłania filmów związanych z tematyka wybraną przez CNN. Dziś głosujecie - wybieracie najlepsze filmy związane z tematem: "Polska pasja do (szybkich) samochodów"
|