Kwas mrówkowy - Google

Kwas mrówkowy

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Kwas mrówkowy
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
kwas metanowy
Wzór sumaryczny CH2O2
Inne wzory HCOOH
SMILES C(=O)O
Masa molowa 46.0254 g/mol
Wygląd bezbarwna, klarowna ciecz o ostrym drażniącym zapachu
Identyfikacja
Numer CAS 64-18-6
Właściwości
Gęstość i stan skupienia 1.22 g/cm3 ; ciecz
Rozpuszczalność w wodzie dobrze się rozpuszcza, miesza się w każdym stosunku
Temperatura topnienia 8,3 °C (281,45 K; ±0.1°)
Temperatura wrzenia 100,5 °C (373,65 K; ±0.5°)
Lepkość 1.57 cP (26°C)
Budowa
Moment dipolowy 1.41 D
Niebezpieczeństwa
Substancja silnie żrąca
Klasyfikacja UE Treść oznaczeń:
C - silnie żrący
NFPA 704

2
3
0
Temperatura zapłonu 69 °C (342,15 K)
Temperatura samozapłonu 601 °C (874,15 K)
Zwroty ryzyka R: 35
Zwroty bezpieczeństwa S: 23-26-45
Numer RTECS LQ4900000
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Kwas mrówkowy (wg systematycznej nomenklatury IUPAC kwas metanowy), HCOOH - organiczny związek chemiczny, najprostszy kwas karboksylowy. Naturalnie występuje m.in. we włoskach parzących pokrzyw oraz w jadzie mrówek, a jego wniknięcie do skóry wywołuje silny ból. Sole kwasu mrówkowego to mrówczany (metaniany).

[edytuj] Właściwości

Podstawowe wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizykochemiczne 
  • Duża lotność, ciÅ›nienie par 4.2 kPa (20°C)
  • Palny (2HCOOH + O2 → 2CO2 + 2H2O)
  • ZwiÄ…zek silnie redukujÄ…cy, żrÄ…cy i powodujÄ…cy korozjÄ™
  • Powoduje podrażnienie skóry i Å›luzówki, w wiÄ™kszych stężeniach poważne poparzenia
  • Konserwant o silnych wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciach grzybobójczych, przy wysokich stężeniach i niskim zakresie pH zakres jego dziaÅ‚ania obejmuje również bakterie

Ze względu na obecność atomu wodoru przy węglu karbonylowym (ugrupowanie aldehydowe), wykazuje własności redukujące (czym wyróżnia się spośród innych kwasów karboksylowych). Z tej przyczyny kwas mrówkowy daje pozytywny wynik w próbie Tollensa:

HCOOH + Ag2O → CO2 + 2Ag + H2O

Kwas mrówkowy hamuje aktywność enzymów, zwłaszcza katalazy. Optimum skuteczności działania przypada na zakres pH 3 – 4 i niżej. Przy pH 6.0 zawiera zaledwie 0.56% czynnej, niezdysocjowanej formy kwasu mrówkowego. Posiada również właściwości leczące reumatyzm.

[edytuj] Zastosowanie

Ze względu na swoje właściwości grzybobójcze często wykorzystywany jako składnik preparatów grzybobójczych i zakwaszających. Często występuje w mieszaninach z innymi kwasami, bądź naniesiony na nośnik. Szerokie zastosowanie w syntezie organicznej. W pszczelarstwie jest stosowany do zwalczania roztocza Varroa destructor.

Kwas mrówkowy jest stosowany również jako konserwant. Jego numer jako dodatku do żywności to E 236.

[edytuj] Otrzymywanie

Kwas mrówkowy na skalę przemysłową otrzymuje się z metanolu i tlenkiem węgla. W obecności silnych zasad, np. metanolanu sodu, związki te dają mrówczan metylu. Reakcję prowadzi się typowo w fazie ciekłej, w temp. 80 °C, pod ciśnieniem 40 atm.

CH3OH + CO → HCOOCH3

W drugim etapie otrzymany ester poddaje siÄ™ hydrolizie:

HCOOCH3 + H2O → HCOOH + CH3OH

Znaczne ilości kwasu mrówkowego uzyskuje się także jako produkt uboczny podczas produkcji kwasu octowego. Kwas ten można również otrzymać w reakcji tlenku węgla z wodorotlenkiem sodu w temperaturze 120°C pod ciśnieniem 8 atm.

NaOH + CO → HCOONa

Powstający wówczas mrówczan sodu przeprowadzany jest w kwas mrówkowy poprzez zakwaszenie mieszaniny poreakcyjnej kwasem siarkowym.

HCOONa + H2SO4 → HCOOH + NaHSO4

Kwas mrówkowy powstaje również podczas utlenienia aldehydu mrówkowego (metanalu).


Odnalazł się zaginiony dwulatek
Odnalazł się dwulatek, który zgubił się w polu tytoniu w miejscowości Zegartowice (Świętokrzyskie) poinformował PAP rzecznik świętokrzyskiej policji komisarz Krzysztof Skorek.
Dwuletnie dziecko zaginęło na polu tytoniu
Dwuletniego chłopca, który zaginął w miejscowości Zegartowice (Świętokrzyskie), poszukują strażacy, policjanci i rodzina.
"Postępowanie przeciw Palikotowi jest zasadne"
Według prokuratora krajowego Marka Staszaka, wszczęcie przez prokuraturę postępowania w sprawie znieważenia prezydenta przez Janusza Palikota było zasadne. - Nie podobała mi się wypowiedź Palikota - mówił Staszak w radiu TOK FM.
Nowe alarmy przeciwpowodziowe
W związku z przemieszczaniem się fali wezbraniowej na Sanie pomiędzy Przemyślem a ujściem rzeki do Wisły oraz w związku ze spadkiem wód na Wisłoce i Wisłoku ogłoszono alarmy powodziowe dla sześciu nowych powiatów, a odwołano dla pięciu.
Tusk: jestem dumny z was i waszej służby
Z udziałem premiera Donalda Tuska, wicepremiera, szef MSWiA Grzegorza Schetyny, rozpoczęły się obchody święta Policji w Warszawie, które odbywają się na Pl.Piłsudskiego.
Linki: Strona g³ówna