Kwas mrówkowy
Z Wikipedii
| Kwas mrówkowy | |||||
|
|
|||||
| Ogólne informacje | |||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | |||||
| kwas metanowy | |||||
| Wzór sumaryczny | CH2O2 | ||||
| Inne wzory | HCOOH | ||||
| SMILES | C(=O)O | ||||
| Masa molowa | 46.0254 g/mol | ||||
| Wygląd | bezbarwna, klarowna ciecz o ostrym drażniącym zapachu | ||||
| Identyfikacja | |||||
| Numer CAS | 64-18-6 | ||||
| Właściwości | |||||
| Gęstość i stan skupienia | 1.22 g/cm3 ; ciecz | ||||
| Rozpuszczalność w wodzie | dobrze się rozpuszcza, miesza się w każdym stosunku | ||||
| Temperatura topnienia | 8,3 °C (281,45 K; ±0.1°) | ||||
| Temperatura wrzenia | 100,5 °C (373,65 K; ±0.5°) | ||||
| Lepkość | 1.57 cP (26°C) | ||||
| Budowa | |||||
| Moment dipolowy | 1.41 D | ||||
| Niebezpieczeństwa | |||||
| Klasyfikacja UE | Treść oznaczeń: C - silnie żrący |
||||
| NFPA 704 | |||||
| Temperatura zapłonu | 69 °C (342,15 K) | ||||
| Temperatura samozapłonu | 601 °C (874,15 K) | ||||
| Zwroty ryzyka | R: 35 | ||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S: 23-26-45 | ||||
| Numer RTECS | LQ4900000 | ||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
|||||
Kwas mrówkowy (wg systematycznej nomenklatury IUPAC kwas metanowy), HCOOH - organiczny związek chemiczny, najprostszy kwas karboksylowy. Naturalnie występuje m.in. we włoskach parzących pokrzyw oraz w jadzie mrówek, a jego wniknięcie do skóry wywołuje silny ból. Sole kwasu mrówkowego to mrówczany (metaniany).
[edytuj] Właściwości
- Podstawowe właściwości fizykochemiczne
- Duża lotność, ciśnienie par 4.2 kPa (20°C)
- Palny (2HCOOH + O2 → 2CO2 + 2H2O)
- Związek silnie redukujący, żrący i powodujący korozję
- Powoduje podrażnienie skóry i śluzówki, w większych stężeniach poważne poparzenia
- Konserwant o silnych właściwościach grzybobójczych, przy wysokich stężeniach i niskim zakresie pH zakres jego działania obejmuje również bakterie
Ze względu na obecność atomu wodoru przy węglu karbonylowym (ugrupowanie aldehydowe), wykazuje własności redukujące (czym wyróżnia się spośród innych kwasów karboksylowych). Z tej przyczyny kwas mrówkowy daje pozytywny wynik w próbie Tollensa:
- HCOOH + Ag2O → CO2 + 2Ag + H2O
Kwas mrówkowy hamuje aktywność enzymów, zwłaszcza katalazy. Optimum skuteczności działania przypada na zakres pH 3 – 4 i niżej. Przy pH 6.0 zawiera zaledwie 0.56% czynnej, niezdysocjowanej formy kwasu mrówkowego. Posiada również właściwości leczące reumatyzm.
[edytuj] Zastosowanie
Ze względu na swoje właściwości grzybobójcze często wykorzystywany jako składnik preparatów grzybobójczych i zakwaszających. Często występuje w mieszaninach z innymi kwasami, bądź naniesiony na nośnik. Szerokie zastosowanie w syntezie organicznej. W pszczelarstwie jest stosowany do zwalczania roztocza Varroa destructor.
Kwas mrówkowy jest stosowany również jako konserwant. Jego numer jako dodatku do żywności to E 236.
[edytuj] Otrzymywanie
Kwas mrówkowy na skalę przemysłową otrzymuje się z metanolu i tlenkiem węgla. W obecności silnych zasad, np. metanolanu sodu, związki te dają mrówczan metylu. Reakcję prowadzi się typowo w fazie ciekłej, w temp. 80 °C, pod ciśnieniem 40 atm.
- CH3OH + CO → HCOOCH3
W drugim etapie otrzymany ester poddaje siÄ™ hydrolizie:
- HCOOCH3 + H2O → HCOOH + CH3OH
Znaczne ilości kwasu mrówkowego uzyskuje się także jako produkt uboczny podczas produkcji kwasu octowego. Kwas ten można również otrzymać w reakcji tlenku węgla z wodorotlenkiem sodu w temperaturze 120°C pod ciśnieniem 8 atm.
- NaOH + CO → HCOONa
Powstający wówczas mrówczan sodu przeprowadzany jest w kwas mrówkowy poprzez zakwaszenie mieszaniny poreakcyjnej kwasem siarkowym.
- HCOONa + H2SO4 → HCOOH + NaHSO4
Kwas mrówkowy powstaje również podczas utlenienia aldehydu mrówkowego (metanalu).
E200 • E201 • E202 • E203 • E210 • E211 • E212 • E213 • E214 • E215 • E216 • E217 • E218 • E219 • E220 • E221 • E222 • E223 • E224 • E225 • E226 • E227 • E228 • E230 • E231 • E232 • E233 • E234 • E235 • E236 • E237 • E238 • E239 • E240 • E242 • E249 • E250 • E251 • E252 • E260 • E261 • E262 • E263 • E264 • E270 • E280 • E281 • E282 • E283 • E284 • E285 • E290 • E296 • E297 •
| Odnalazł się zaginiony dwulatek |
|
Odnalazł się dwulatek, który zgubił się w polu tytoniu w miejscowości Zegartowice (Świętokrzyskie) poinformował PAP rzecznik świętokrzyskiej policji komisarz Krzysztof Skorek.
|
| Dwuletnie dziecko zaginęło na polu tytoniu |
|
Dwuletniego chłopca, który zaginął w miejscowości Zegartowice (Świętokrzyskie), poszukują strażacy, policjanci i rodzina.
|
| "Postępowanie przeciw Palikotowi jest zasadne" |
|
Według prokuratora krajowego Marka Staszaka, wszczęcie przez prokuraturę postępowania w sprawie znieważenia prezydenta przez Janusza Palikota było zasadne. - Nie podobała mi się wypowiedź Palikota - mówił Staszak w radiu TOK FM.
|
| Nowe alarmy przeciwpowodziowe |
|
W związku z przemieszczaniem się fali wezbraniowej na Sanie pomiędzy Przemyślem a ujściem rzeki do Wisły oraz w związku ze spadkiem wód na Wisłoce i Wisłoku ogłoszono alarmy powodziowe dla sześciu nowych powiatów, a odwołano dla pięciu.
|
| Tusk: jestem dumny z was i waszej służby |
|
Z udziałem premiera Donalda Tuska, wicepremiera, szef MSWiA Grzegorza Schetyny, rozpoczęły się obchody święta Policji w Warszawie, które odbywają się na Pl.Piłsudskiego.
|