Z Wikipedii

Kwas szczawiowy
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
kwas etanodiowy
Inne nazwy	Kwas szczawiowy, (ang, Oxalic acid)
Wzór sumaryczny	C2H2O4
Inne wzory	C2H2O4 (bezwodny) C2H2O4·2H2O (dihydrat) HOOC-COOH
SMILES	OC(=O)C(O)=O
Masa molowa	(bezwodny) 90,03 g/mol (dihydrat) 126,07 g/mol
Wygląd	białe kryształy
Identyfikacja
Numer CAS	144-62-7 (bezwodny) 6153-56-6 (dihydrat)
Właściwości Gęstość i stan skupienia bezwodny: 1,90 g/cm3; ciało stałe dihydrat: 1,653 g/cm3 ; ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie 14,3 g/100 cm3 Temperatura topnienia 189,5 °C (462,65 K; połączona z rozkładem) Kwasowość (pKa) pK1 = 1,23 pK2 = 4,19
Budowa Układ krystalograficzny rombowy (bezwodny) jednoskośny (dihydrat)
Niebezpieczeństwa
MSDS	Zewnętrzne dane MSDS
Klasyfikacja UE	Treść oznaczeń: Xn - szkodliwy
Zwroty ryzyka	R: 21/22
Zwroty bezpieczeństwa	S: 24/25
Numer RTECS	RO2450000
Podobne zwiÄ…zki
Pochodne	chlorek oksalilu
Podobne związki	kwas malonowy kwas bursztynowy kwas ftalowy kwas fumarowy kwas maleinowy kwas tereftalowy kwas jabłkowy kwas winowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Kwas szczawiowy (nazwa systematyczna: kwas etanodiowy, HOOC-COOH) - organiczny związek chemiczny, najprostszy możliwy kwas dikarboksylowy.

Po raz pierwszy został otrzymany już w 1776 r. przez Karla Wilhelma Scheele'go. Jest to zatem jeden z najwcześniej poznanych kwasów organicznych.

[edytuj] Właściwości

Rozpuszcza siÄ™ zarówno w wodzie jak i rozpuszczalnikach organicznych (etanol, eter dietylowy). Z roztworu wodnego krystalizuje w postaci dihydratu (COOH)₂·2H₂O

Kwas szczawiowy jest jednym z najsilniejszych kwasów karboksylowych - jego stała dysocjacji K_a1 wynosi 0,035, a K_a2 - 0,000053. Jest to spowodowane wzajemnym efektem indukcyjnym dwóch grup karboksylowych. Tworzy sole i estry jedno- i dwupodstawione - szczawiany.

Wobec utleniaczy (np. nadmanganianu potasu) ma właściwości redukujące.

[edytuj] Otrzymywanie i występowanie

Otrzymuje się go poprzez ogrzewanie mrówczanu sodu do ok. 400 °C, w wyniku czego powstaje szczawian sodu, który następnie przeprowadza się w kwas szczawiowy za pomocą rozcieńczonego kwasu siarkowego. Inne metody to przepuszczenie dwutlenku węgla nad sodem lub potasem metalicznym w temp. 360°C, a także utlenienie glikolu etylowego lub utlenianie wielu innych związków organicznych (np. cukrów) kwasem azotowym. Kwas szczawiowy można także otrzymać w reakcji acetylenu z nadmanganianem potasu

Światowa produkcja kwasu szczawiowego i jego estrów wynosi ok. 140.000 ton rocznie.

W przyrodzie występuje w niewielkich ilościach w moczu, w większych w postaci soli w wakuolach niektórych roślin, m.in. szczawiu, rabarbaru, szpinaku i buraków, również w herbacie i kakao. Europejczycy przyjmują z pożywieniem średnio 70-80 mg kwasu szczawiowego dziennie, wegetarianie ok. 400-600 mg.

[edytuj] Szkodliwość

W dużych stężeniach kwas szczawiowy działa drażniąco na skórę i błony śluzowe, ale nawet w ilościach spotykanych w żywności może być szkodliwy - z jonami wapnia tworzy trudno rozpuszczalny szczawian wapnia, który osadza się w postaci kamieni w nerkach. Dlatego częste spożywanie dużych ilości warzyw zawierających ten kwas może być przyczyną kamicy nerkowej, a także niedomiaru wapnia w organizmie.

[edytuj] Zastosowanie

• Kwas szczawiowy jest stosowany do usuwania rdzy.
• W elektrotechnice jest Å›rodkiem pomocniczym przy elektrolitycznej oksydacji glinu (Eloxal).
• W analizie miareczkowej jest substancjÄ… wzorcowÄ… do nastawiania miana roztworów utleniajÄ…cych.
• W pszczelarstwie jest stosowany do zwalczania roztocza Varroa destructor.

[edytuj] Zobacz też

• chlorek oksalilu

Saakaszwili: Rosjanie kpią sobie ze świata

Rosjanie faktycznie opuszczają niektóre gruzińskie miasta - przyznaje prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili - ale dodaje, że jednocześnie rosyjskie wojska nasilają działania w innych regionach jego kraju. - Rosjanie kpią sobie ze świata - mówi Saakaszwili.

USA dadzÄ… nam rabat na patrioty?

Jest szansa na 10-proc. rabat przy zakupie rakiet typu Patriot - informuje "Rzeczpospolita". Dotychczas USA oferowały je nam za miliard dolarów, teraz cena może być znacznie niższa.

McCain na tak, Obama sceptyczny

Kandydat Republikanów John McCain i Demokratów Barack Obama nie mówią jednym głosem w sprawie tarczy antyrakietowej. Różnicy zdań między nimi nie zmieniło nawet podpisanie w Warszawie umowy o instalacji tarczy w Polsce.

Rosja zrywa z NATO

Rosja zdecydowała się zamrozić wszelką współpracę wojskową z NATO i jego sojusznikami - poinformowało na swoich stronach internetowych norweskie ministerstwo obrony.

Polonusi apelujÄ… do Busha

Prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA) Frank Spula zaapelował do prezydenta George'a W. Busha, aby Ameryka przyszła Polsce z pomocą w razie spełnienia przez Rosję pogróżek wobec Warszawy, związanych z tarczą antyrakietową.