Z Wikipedii

Lasy deszczowe nad rzeką Gambią w parku narodowym Niokolokoba

Wnętrze lasu deszczowego w Ekwadorze

Występowanie lasów równikowych

Wilgotny las równikowy (las strefy równikowej, las deszczowy, las tropikalny, popularnie zwany także dżunglą) — charakterystyczna, wiecznie zielona formacja leśna strefy międzyzwrotnikowej. Występuje na ubogich glebach laterytowych, w klimacie przez cały rok jednostajnie gorącym i wilgotnym. Na skutek szybkiego rozkładu materii organicznej roślinność jest gęsta i bujna. Lasy te cechuje brak sezonowej rytmiki w życiu roślin, ogromne bogactwo gatunkowe drzew (na 1 hektarze lasu tropikalnego występuje ok. 200 gatunków drzew, podczas gdy w lesie strefy umiarkowanej, dziesięciokrotnie mniej), wielowarstwowy układ drzewostanu oraz obfitość lian i epifitów. Drzewa mają proste, wysokie (do 80 m) pnie, dość pospolite jest zjawisko kauliflorii (kwiaty wyrastają bezpośrednio z pnia). Wnętrze lasu jest bardzo cieniste, wskutek czego słabo wykształca się warstwa krzewów i runa.

[edytuj] Występowanie

Biom ten występuje w strefie równikowej, w trzech głównych obszarach: dorzeczu Amazonki w (Ameryce Południowej), w dorzeczu Kongo w Afryce oraz na Archipelagu Malajskim. Poza tym występuje w dorzeczu Orinoko, na przesmyku Ameryki Środkowej, w dorzeczu górnego Nigru oraz nad Zambezi, częściowo na Madagaskarze, w północno-wschodniej Australii.

[edytuj] Warunki siedliskowe

Lasy deszczowe wykształcają się na obszarach o specyficznym klimacie, cechującym się obfitymi, całorocznymi opadami deszczu, silnym nasłonecznieniem, wysoką średnią roczną temperaturą powietrza, wysokimi dziennymi i niewielkimi rocznymi amplitudami temperatury. Nie ma zróżnicowania pór roku, dlatego rośliny nie zrzucają liści. Najniższa temperatura (przed wschodem słońca) wynosi ponad 20ºC, a najwyższa (po południu) – ponad 30ºC.

[edytuj] Piętra lasu

Lasy równikowe odznaczają się piętrowością roślinności.

• Piętro pojedynczych drzew sięgających 60-80 m. Przykładowe rośliny: puchowce ("Drzewa Giganty").
• Piętro korony lasu stanowią wiecznie zielone drzewa, osiągające wysokość 30-50 m. Powierzchnia koron drzew, tworzy zielony rozległy baldachim. Drzewa często oplątane są lianami. Piętro to jest doskonałym przystosowaniem dla owadów i małych zwierząt (pająków, gadów, ptaków). Charakterystyczne rośliny - epifity (rośliny samowystarczalne nie są pasożytami na przykład paprocie czy storczyki) glony, grzyby, hebanowce, mahoniowce, palmy, mchy, porosty.
• Piętro średnie - piętro lian, nagich pni i konarów stanowią niższe drzewa, zaś poniżej nich (8-15 m) występuje zwarta warstwa koron drzew. W tym piętrze występują epifity. Należą do nich storczyki, kaktusowate, ananasowate oraz niektóre figowce.
• Piętro najniższe - piętro zarośli i runa ponieważ gęste korony drzew ograniczają dostęp światła słonecznego (1-2%) do dolnych partii, zarośla i runo stanowią rośliny zielne, czasami w ogóle nie występuje. Na zacienionym dnie tropikalnego lasu spotyka się tylko drobne glony, mchy, porosty, krzewinki, delikatne grzyby, a czasami rośliny zielne, gdyż przeżyć mogą tam tylko skiofity (rośliny cieniolubne).

[edytuj] Fauna

Lasy deszczowe cechują się bogactwem gatunków zwierząt. Spośród ssaków występują tu np. małpy, także człekokształtne (na Madagaskarze małpiatki), hipopotamy, bawoły, okapi. Część zwierząt wykazuje przystosowanie do życia w gęstwinach leśnych, np. zmniejszenie rozmiaru ciała (słoń afrykański leśny).

[edytuj] Wykorzystanie przez ludzi

Tereny lasów równikowych zamieszkiwane są przez plemiona zajmujące się łowiectwem, zbieractwem, a także uprawą roli – przykładem są afrykańscy Pigmeje i Bantu, malajscy Semangowie, Papuasi z Nowej Gwinei, Indianie południowoamerykańscy i inni. Roślinność wilgotnych lasów równikowych dostarcza ludziom takich produktów jak cynamon, pieprz, goździki oraz szlachetne gatunki drewna: mahoń, heban, balsy i palisander. Z niektórych tropikalnych roślin uzyskuje się substancje wykorzystywane do produkcji leków.

[edytuj] Ochrona lasów równikowych

Lasy równikowe spośród wszystkich lasów są najbardziej zagrożone wycięciem.

[edytuj] Znaczenie lasów tropikalnych

Stabilizują klimat ziemski, regulują cykle wodne, są domem dla największej ilości gatunków fauny i flory na świecie, są nazywane zielonymi „płucami” Ziemi.

[edytuj] Zobacz też

   

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Wilgotny las równikowy

• przegląd zagadnień z zakresu geografii