Z Wikipedii

Lelio Socyn (właściwie: Lelio Francesco Maria Sozzini lub Lelio Socinus, ur. 29 stycznia 1525 w Sienie, zm. 4 maja 1562 w Zurychu), włoski działacz reformacyjny i teolog antytrynitariański. Jego bratankiem był Faust Socyn- wybitny teolog braci polskich.

[edytuj] Biografia

[edytuj] Nauka i podróże

Lelio Socyn urodził się w bogatej i wpływowej rodzinie bankierów i prawników. Jego ojciec Mariano Sozzini był wolnomyślicielem, krytykującym "bałwochwalstwo katolicyzmu" i korespondującym z reformatorami luterańskimi m.in. z Melanchtonem. Lelio był szóstym synem Mariano i Camilli z domu Salvetti.

Lelio poznał język hebrajski, język grecki i język arabski, jednak studentem był miernym. Ojciec wysłał go do Wenecji, gdzie mieszkało wówczas wielu zwolenników "nowinek religijnych". Lelio zaczął głosić konieczność reformy Kościoła w duchu ewangelicznym. W 1547 przeniósł się do Chiavenny, gdzie poznał Camilla z Sycylii - mistyka, głoszącego doktrynę religijną, zbliżoną do teologii kwakrów. Następnie Lelio odbył liczne podróże (Francja, Niderlandy, Szwajcaria i Anglia), podczas których zapoznał się z europejską reformacją. W Wittenberdze przebywał rok (1550-1551), gdzie doskonalił znajomość hebrajskiego u Melanchtona i Forstera. Następnie odwiedził ośrodki reformacji w Pradze, Wiedniu i Krakowie. Po powrocie do Sieny w 1552 spotkał się ze swoim bratankiem Faustem Socynem, którego zainteresował ideami reformacji. W 1554 wrócił do Szwajcarii, gdzie osiedlił się w Zurychu. Najbliższym przyjacielem wśród reformatorów był dla Socyna Heinrich Bullinger.

[edytuj] Teolog antytrynitariański

Podczas pobytów w Genewie był serdecznie przyjmowany przez Kalwina, który jednak zauważył u Lelio Socyna nadmierną skłonność do spekulacji teologicznych, która mogła doprowadzić do wypaczeń. Socyn szczególnie zajmował się problemem zmartwychwstania ciała, predestynacji i sakramentów. Spotkanie z Bernardino Ochino w Zurychu, doprowadziło do radykalizacji poglądów Socyna.

Obawy Kalwina potwierdziły się w kwietniu 1554, kiedy Socyn zaczął podważać dogmat o Trójcy Świętej. W 1556 po śmierci ojca, który nic nie zapisał mu w testamencie, Lelio Socyn po raz pierwszy w życiu znalazł się w trudnościach finansowych. Z pomocą Kalwina w 1558 zaczął szukać wsparcia na dworach w Wiedniu i Krakowie, aby odzyskać rodzinny majątek. Te zabiegi nie zmieniły sytuacji Socyna we Włoszech, gdzie cała jego rodzina była podejrzewana przez Inkwizycję o herezję (jego brata Cornelio uwięziono z tego powodu). Socyn wrócił do Szwajcarii w 1559 i trzy lata później zmarł. Jego rękopisy i dokumenty przejął Faust Socyn i przypuszczalnie korzystał z nich (niekiedy mówi się nawet o plagiacie jednego rękopisu) przy tworzeniu własnych dzieł teologicznych.

Do dzisiaj zachowały się bardzo nieliczne dzieła Lelio Socyna:

• De sacramentis dissertatio (Rozprawa o sakramentach) (1560), 4 tomy
• De resurrectione (O zmartwychwstaniu) (fragment)