Z Wikipedii

Współrzędne: 53°53' N 25°18' E53.8833333 25.3 (Lida)

Lida
Herb Lidy
Państwo	Białoruś
obwód	grodzieński
burmistrz	Andrej Pawlowitsch Chudyk
Położenie	53° 53' N 25° 18' E
Wysokość	142 m n.p.m.
Ludność (2004) • liczba ludnoÅ›ci	98 231
Nr kierunkowy	+375 (1561)
Kod pocztowy	231300
Położenie na mapie kraju Lida
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Zamek w Lidzie

Ulica Sowiecka

Lida (biał. Ліда, lit. Lyda) – miasto na terenach dzisiejszej Białorusi, niegdyś w granicach I i II Rzeczypospolitej. Miasto powiatowe. W BSSR i Białorusi centrum rejonu lidzkiego. Przemysł maszynowy, obuwniczy, chemiczny, spożywczy; węzeł kolejowy.

Obecnie Lidę zamieszkuje ok. 100 tys. mieszkańców, 40% stanowią Białorusini, 35% – Polacy, a 20% – Rosjanie.

[edytuj] Demografia

[edytuj] Historia

Miasto zostało założone w 1323 r. przez wielkiego księcia litewskiego Giedymina. Lida była stolicą księstwa lidzkiego, którym władał książę Giedymin a po jego śmierci syn Olgierd i jego synowie Jagiełło i Witold. Zamek był potężną twierdzą wielokrotnie szturmowaną przez Krzyżaków – tylko raz zdobyty w 1384 r. Inne ataki były bezskuteczne aż do 1655 r. gdy zamek zajęli kozacy Zołotareńki. Zamek uległ zagładzie gdy został spalony przez Szwedów w czasie wojny północnej (1702 i 1710 r.). Zamek gościł dwukrotnie wygnanych z Ordy Tatarskiej chanów: Tochtamysza (1396-99), Hadżi I Gireja (1434-43).

W wiekach XIV-XVI Lida była jednym z pięciu największych miast Księstwa Litewskiego. W 1590 r. uzyskała prawa miejskie. Przed 1939 rokiem w mieście stacjonował 77. Pułk Piechoty i 5. Pułk Lotniczy.

[edytuj] Zabytki

• Zamek w Lidzie z 1323 roku zbudowany przez litewskiego ksiÄ™cia Giedymina na planie czworoboku z dwiema wieżami w stylu gotyckim.
• KoÅ›ciół katolicki w Lidzie, barokowy, wybudowany w 1770 r. – nieprzerwanie czynny. Bogate wyposażenie wnÄ™trza. W bocznym oÅ‚tarzu cudowny obraz MB z DzieciÄ…tkiem.
• KoÅ›ciół Pijarów (obecnie cerkiew prawosÅ‚awna), klasycystyczny, w ksztaÅ‚cie rotundy. Zbudowany w latach 1797-1825. Spalony w 1842 r. W 1863 r. w ramach represji po powstaniu styczniowym zamieniony na cerkiew prawosÅ‚awnÄ…. W 1922 r. wróciÅ‚ do pijarów. ZostaÅ‚ zamkniÄ™ty w 1958 r. – byÅ‚a w nim hala sportowa, planetarium, muzeum – w 1991 r. kino. W 1995 r. zostaÅ‚ przekazany prawosÅ‚awnym. Obok dzwonnica.
• Klasztor Pijarów z kolegium pijarskim – zamkniÄ™ty w 1843 r. W okresie miÄ™dzywojennym szkoÅ‚a handlowa. W pobliżu dzwonnica.
• Cmentarz katolicki w Lidzie (Stary cmentarz) z 1797 r. przy ul. Engelsa.
• koszary 77 puÅ‚ku piechoty, pomiÄ™dzy ulicami ks. Skorupki i KoszarowÄ….
• Browar z 1876 roku

Do 1940 r., w Lidzie mieściła się jedna z największych w Europie żydowskich szkół rabinicznych.

Także w Lidzie działa organizacja TKPZL. Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lidzkiej. Organizacja zajmuje się poszerzaniem kultury polskiej.

W Lidzie urodzili się między innymi skrzypek i kompozytor Konstanty Górski oraz aktorka Pola Raksa.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Lidzianie XX wieku
• Adam Boniecki Genealogia elit polsko-litewskich, powiat Lidzki
• CzesÅ‚aw Malewski Wykaz alfabetyczny z 1844 r. majÄ…tków pow. lidzkiego, CzesÅ‚aw Malewski
• KoÅ›ciół greko-katolicki w Lidzie i Ziemi Lidzkiej
• Nekropolie lidzkie
• Lida - miasto z bogatÄ… przeszÅ‚oÅ›ciÄ… (pdf)

p â€¢ d â€¢ e

Stolice rejonów obwodu grodzieńskiego

Brzostowica Wielka • Grodno • Iwje • Korelicze • Lida • Mosty • Nowogródek • Ostrowiec • Oszmiana • Słonim • Smorgonie • Szczuczyn • Świsłocz • Wołkowysk • Woronów • Zdzięcioł • Zelwa