Z Wikipedii

Lilia bulwkowata
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	jednoliścienne
Rząd	liliowce
Rodzina	liliowate
Rodzaj	lilia
Gatunek	lilia bulwkowata
Nazwa systematyczna
Lilium bulbiferum L.
Status ochronny
Kategoria zagrożenia w Polsce (CzL) EX EW E [E] V [V] R Kategoria: rzadki
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Pokrój

Lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum L.) – gatunek rośliny z rodziny liliowatych. W Polsce w stanie naturalnym jest bardzo rzadka, rośnie na nielicznych stanowiskach na Podhalu i Orawie oraz w Sudetach. W Tatrach jej występowanie odkryto późno, bo dopiero w 1918 r. została opisana przez botaników, Górale znali ją oczywiście od dawna. Status gatunku w polskiej florze: kenofit.

Kwiaty

[edytuj] Morfologia

Łodyga

Pojedyncza, gruba i sztywna łodyga wyrasta w dobrych warunkach nawet do 100 cm wysokości, w stanie naturalnym zwykle nie przekracza 50 cm. Jest gęsto obrośnięta liśćmi, nakrapiana i owłosiona dołem.

Liście

Wyrastają skrętolegle na łodydze. Mają lancetowaty kształt, są całobrzegie, bezogonkowe, 3-7 nerwowe. Bardzo charakterystyczną cechą jest wyrastanie w kątach tych liści bulwek – rozmnóżek.

Kwiaty

Na wierzchołku łodygi wyrastają bardzo duże kwiaty o pomarańczowej barwie. Mogą osiągać średnicę 10 cm. Na jednej roślinie może być jeden lub kilka kwiatów tworzących baldach. Każdy kwiat składa się z 6 działek, wewnątrz posiadających ciemniejsze cętki, 6 pręcików i 1 słupek. Zdarzają się łodygi bezkwiatowe.

Część podziemna

Wytwarza podziemne cebulki.

Owoc

Torebka.

[edytuj] Biologia i ekologia

• Bylina. Kwitnie od czerwca do lipca, zapylana jest przez owady. Kwiaty nie pachną, ale zwabiają owady swoim dużym, barwnym kwiatem. Jesienią cześć nadziemna obumiera, ale pod ziemią przetrwają jej cebulki, z których na wiosnę wyrastają nowe pędy. Za pomocą rozmnóżek lilia może się rozmnażać wegetatywnie. Bulwki te dojrzewają we wrześniu, odpadają od rośliny i zimują w ziemi. Na wiosnę wyrastają z nich nowe rośliny. Od tych bulwek pochodzi nazwa rośliny.
• Siedlisko: rośnie na brzegach łąk i pastwisk, miedzach śródpolnych, ugorach, przy drogach i na polanach śródleśnych. W Sudetach występuje głównie w murawach bliźniczkowych i ciepłolubnych. Geofit cebulkowy.
• Liczba chromosomów 2n= 24.
• Roślina trująca.

[edytuj] Zmienność

Wyróżnia sie dwa podgatunki:

• Lilium bulbiferum subsp. bulbiferum - podgatunek nominalny, wytwarzający bulwki, rośnie głównie dziko
• Lilium bulbiferum subsp. crocceum - nie wytwarza bulwek, często hodowany w ogródkach

[edytuj] Zagrożenia i ochrona

Roślina objęta w Polsce od 2004 ścisłą ochroną gatunkową. Największym zagrożeniem dla tego gatunku jest jej zbieranie przez amatorów pięknych roślin. Posiada bowiem jedne z największych kwiatów wśród naszych krajowych, dziko rosnących roślin. Zagrożona jest także zmianą tradycyjnych sposobów użytkowania łąk kośnych, na których występuje.

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)^[1] w grupie gatunków rzadkich (kategoria zagrożenia R).

[edytuj] Zastosowanie

Jest uprawiana, jako roślina ozdobna w licznych odmianach. W uprawie, gdzie zapewnione ma optymalne warunki rozwoju osiąga większe rozmiary i piękniejsze kwiaty, niż w warunkach naturalnych. W uprawie nie rozmnaża się jej przez nasiona, lecz wegetatywnie przez cebulki.

[edytuj] Ciekawostki

• Lilia jest jednym z ulubionych motywów sztuki ludowej na Podhalu i Orawie.
• Lilia jest również częstym motywem w heraldyce i harcerstwie.
• Lilie nazywa się czasami smolinosami (przy wąchaniu barwią nos obficie wytwarzanym pyłkiem).

Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

[edytuj] Bibliografia