Linia sukcesji prezydenckiej (USA) - Google

Linia sukcesji prezydenckiej (USA)

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Stany Zjednoczone
Godło USA

Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych


Linia sukcesji prezydenckiej w Stanach Zjednoczonych to zasady kolejności przejmowania władzy prezydenta w chwili gdy urzędujący prezydent traci zdolność do jej sprawowania na skutek choroby, śmierci, rezygnacji lub impeachmentu.

Spis treści

[edytuj] Sukcesja prezydencka w historii

[edytuj] Przed uchwaleniem XXV Poprawki do Konstytucji

Kiedy w kwietniu 1841 roku, po zaledwie miesięcznych rządach, zmarł prezydent William Henry Harrison, jego następcą, do czasu wygaśnięcia mandatu został wiceprezydent John Tyler. Do czasu uchwalenia XXV Poprawki do Konstytucji sprawa sukcesji nie była regulowana formalnym przepisem, tylko odbywała się na mocy prawa zwyczajowego. Do tego czasu za drugą osobę w kolejce do przejęcia prezydentury uznawano prezydenta pro tempore senatu USA. W roku 1868 sprawujący tę funkcję Benjamin Wade mógł objąć urząd prezydenta na wypadek usunięcia z urzędu prezydenta Andrew Johnsona, jako że Johnson nie posiadał w swoim gabinecie wiceprezydenta. Do tego jednak nie doszło.

W historii USA nie było przypadku, aby ktoś poza wiceprezydentem obejmował prezydenturę po opróżnieniu tego urzędu. Znany jest jednak przypadek Davida Rice Atchisona (przewodniczącego pro tempore Senatu USA), który przez jeden dzień z 4 marca na 5 marca 1849 był nieformalnym p.o. prezydenta USA. Zdarzył się także jeden przypadek (Gerald Ford), że urząd prezydenta objął wiceprezydent, który nie został wybrany lecz powołany (w myśl XXV Poprawki).

[edytuj] XXV Poprawka do Konstytucji

W roku 1967 uchwalono XXV Poprawkę do Konstytucji, która usankcjonowała prawnie procedurę sukcesji urzędu prezydenta USA. Pierwszy w kolejności jest wiceprezydent. Następnymi są spiker Izby Reprezentantów, przewodniczący pro tempore Senatu i członkowie Gabinetu w kolejności tworzenia ich departamentów - od Sekretarza Stanu do sekretarza bezpieczeństwa krajowego.

Z Konstytucji USA wynika, że warunkiem objęcia władzy prezydenta jest posiadanie amerykańskiego obywatelstwa od chwili narodzin, wiek co najmniej 35 lat oraz bycie stałym mieszkańcem Stanów Zjednoczonych od co najmniej 14 lat, stąd z linii sukcesji są automatycznie wyłączane osoby nie spełniające tych warunków (Konstytucja zabrania także kandydowania na urząd prezydenta, osobie która nie była obywatelem Stanów w chwili uchwalenia Konstytucji). Z linii sukcesji wyłącza się także byłych prezydentów USA, który pełnili urząd przez dwie kadencje, rozumianej w myśl XXII Poprawki do Konstytucji.

Motywacją dla XXV poprawki była narastająca atmosfera zimonowojenna i ryzyko ataku nuklearnego, w wyniku którego mógłby zginąć nie tylko prezydent ale także wiceprezydent i inne osoby piastujące najwyższe stanowiska w państwie. Stąd także ustanowiono osobę, członka Gabinetu, "wyznaczoną do przeżycia".

[edytuj] Obecna linia sukcesji prezydenckiej

# Nazwisko Urząd
1 Dick Cheney Wiceprezydent
2 Nancy Pelosi Spiker Izby Reprezentantów USA
3 Robert Byrd Przewodniczący pro tempore Senatu
4 Condoleezza Rice Sekretarz Stanu
5 Henry Paulson Sekretarz Skarbu
6 Robert Gates Sekretarz Obrony
7 Michael Mukasey Prokurator Generalny
8 Dirk Kempthorne Sekretarz Zasobów Wewnętrznych
9 Ed Schafer Sekretarz Rolnictwa
Carlos Gutierrez
w chwili urodzenia nie był obywatelem USA
Sekretarz Handlu
Elaine Chao
w chwili urodzenia nie była obywatelem USA
Sekretarz Pracy
10 Michael Leavitt Sekretarz Zdrowia i Opieki Społecznej
11 Steve Preston Sekretarz Urbanizacji
12 Mary Peters Sekretarz Transportu
13 Samuel Bodman Sekretarz Energii
14 Margaret Spellings Sekretarz Edukacji
15 James Peake Sekretarz Spraw Weteranów
16 Michael Chertoff Sekretarz Bezpieczeństwa Krajowego

[edytuj] Notki

Sekretarze Carlos Gutierrez i Elaine Chao są wyłączeni z sukcesji, ponieważ nie są obywatelami USA od urodzenia.

Decyzją Senatu z 2005 roku Sekretarz Bezpieczeństwa Krajowego nie był włączony w poczet stanowisk przewidzianych w linii sukcesji. Jednak 9 marca 2006 roku weszło w życie nowe prawo, sytuujące go na ostatnim miejscu ze względu na fakt, iż ten departament utworzono najpóźniej. Istnieją jednak koncepcje, aby, z racji znaczenia resortu, umieścić go wyżej - między Prokuratorem Generalnym a Sekretarzem Zasobów Wewnętrznych.

[edytuj] Galeria

[edytuj] Zobacz też


4000 GB w zsypie
Serwer, z którego nielegalnie można było pobrać 4000 gigabajtów nielegalnych gier, filmów, muzyki i programów zabezpieczyli policjanci z KWP. Administratorowi i właścicielowi serwera grozi do pięciu lat więzienia.
Społecznościowy antywirus?
Czy możliwe jest wykorzystanie potencjału społeczności internetowych, lub użytkowników sieci do ochrony komputera przed zagrożeniami płynącymi z sieci? Producent oprogramowania antywirusowego, Panda Security, właśnie takie rozwiązania planuje wprowadzić w swoich najnowszych produktach.
Mozilla aktualizuje Thunderbird'a
W ostatnią środę Mozilla udostępniła na swoich serwerach najnowszą wersję programu pocztowego Thunderbird 2.0.0.16, wzbogaconą o dziewięć zasadniczych poprawek.
Internetowy tablet z Firefoksem
Michael Arrington planuje stworzyć stylowy tablet, który służyć ma wyłącznie do surfowania w internecie.
Wielofunkcyjna stacja dokująca
Stacje dokujące i huby USB to urządzenia przygotowane z myślą o osobach, którym ciągle brakuje gniazd przyłączeniowych.
Linki: Strona gwna