Lis rudy
Z Wikipedii
| Lis rudy | |||||||||||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||||||||||
| Systematyka | |||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarioty | ||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | zwierzęta | ||||||||||||||||||||||||||||
| Typ | strunowce | ||||||||||||||||||||||||||||
| Podtyp | kręgowce | ||||||||||||||||||||||||||||
| Gromada | ssaki | ||||||||||||||||||||||||||||
| Podgromada | ssaki żyworodne | ||||||||||||||||||||||||||||
| Szczep | łożyskowce | ||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | drapieżne | ||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | psowate | ||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | Vulpes | ||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | lis rudy | ||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | |||||||||||||||||||||||||||||
| Vulpes vulpes | |||||||||||||||||||||||||||||
| (Linnaeus, 1758) | |||||||||||||||||||||||||||||
| Status ochronny | |||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
 Systematyka w Wikispecies |
|||||||||||||||||||||||||||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||||||||||||||
 Występowanie |
|||||||||||||||||||||||||||||
Lis rudy, lis pospolity (Vulpes vulpes syn. V. fulva) - ssak łożyskowy z rodziny psowatych, rzędu drapieżnych. Występuje na półkuli północnej, w części Azji, w Europie, Ameryce Północnej i północnej Afryce. W XIX wieku został wprowadzony do Australii, gdzie jest obecnie jednym z największych szkodników.
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka ogólna
Największy z lisów z rodzaju Vulpes. Zwierzę dobrze znane, o wydłużonym ciele, wąskim pysku, spiczastych uszach i charakterystycznym długim i bardzo puszystym ogonie. Kończyny krótkie, lecz wytrzymałe, u niektórych podgatunków bardzo cienkie. Barwa futra zależna od zamieszkiwanego rejonu i podgatunku, np. u podgatunku skandynawskiego intensywnie rude, a u kaukaskiego srebrzystoszare.
[edytuj] Tryb życia
Aktywny po zmroku i w nocy, ale zachowania te mogą się zmieniać w zależności od sytuacji. W biegu może osiągać szybkość 40 km/h. W wysokiej trawie wyskakuje w górę, by móc się rozejrzeć. Żyje samotniczo lub w parach łączących się na całe życie lub tylko na czas rozrodu. Zajmuje rewir o wielkości od 1-10 km2. Swoje terytorium znakuje moczem i kałem. Czasem obserwuje się rodziny lisie zorganizowane haremowo, z samcem i kilkoma samicami, przy czym miot daje tylko samica α czyli dominująca; u pozostałych dochodzi do zahamowania rui.
[edytuj] Siedlisko
Zwierzę o wielkim zróżnicowaniu preferencji środowiskowych; żyje w tundrze, lasach liściastych i iglastych, na pustyniach i w górach. Spotykany na terenach rolniczych i na obrzeżach miast.
[edytuj] Rozród
Dojrzałość płciową osiągają lisy pod koniec 1 roku życia. Okres godowy przypada na styczeń-luty, ciąża trwa około 51-54 dni, w miocie najczęściej 4-6 młodych, które rodzą się wczesną wiosną ślepe i głuche, z ciemnym wełnistym futrem; samiec pomaga w wychowaniu przynosząc upolowane zwierzęta. Młode ssą do 8 tygodnia, samodzielność osiągają po 3-5 miesiącach.
[edytuj] Pokarm
Ich pokarm stanowią małe ssaki, ptaki, owady, padlina, owoce.
[edytuj] Status
Lis należy do gatunków znakomicie znoszących presję ze strony człowieka. Nawet populacje prześladowane ze względu na futro lub przenoszoną wściekliznę szybko się odradzają. Nie jest zagrożony wyginięciem.
[edytuj] Wielkość
- długość ciała z głową, bez ogona
- 50-90 cm
- długość ogona
- 33-36 cm
- masa ciała
- 2,2-11 kg
[edytuj] Podgatunki lisa rudego (pospolitego*)
- Vulpes vulpes vulpes - o mocnej budowie, długim włosie, intensywnie rudej sierści i cienkich nogach (Skandynawia)
- V.v. crucigera - bardzo zmienny kolorystycznie (Europa Środkowa)
- V.v. silacea - średniej wielkości, jaskraworudy, o srebrzystoszarym ogonie (Półwysep Iberyjski)
- V.v. atlantica - stosunkowo mały (Algieria)
- V.v. montana - gęste, dość jasne futro (Alpy, Himalaje, Kaszmir, Turkiestan)
- V.v. caucasica - duża zmienność, futro srebrzystoszare (Kaukaz)
- V.v. alpherakyi - futro rudobrązowe lub szare (południowo-zachodnie wybrzeże M. Kaspijskiego)
- V.v. flavescens - futro szarożółte (Iran, Pakistan)
- V.v. tobolica - sierść długa, miękka, o dużej zmienności barwy (północno-zachodnia Syberia)
- V.v. fulva - duży, intensywnie rudoczerwony, stopy owłosione (Kanada, USA)
(*) wg Koenena (1952)
[edytuj] Ciekawostki
- Lis zajmuje ważne miejsce w kulturze europejskiej i kulturze rodowitych mieszkańców Ameryki Północnej; w obu tych regionach jest tradycyjnie symbolem przebiegłości.
- Na Litwie lisa, który miał ciemną pręgę wzdłuż grzbietu, i drugą pod kątem prostym na barkach, nazywano krzyżakiem. Odpowiednik tej nazwy jest też spotykany w innych językach (ang. cross fox).
| ASTD współorganizatorem Międzynarodowego Kongresu Kadry |
|
W dniach 24-27 listopada odbędzie się Międzynarodowy Kongres Kadry - VIII edycja Kongresu Kadry, po raz pierwszy w wydaniu międzynarodowym.
|
| Obrady WTO na razie bez przełomu |
|
W toczących się od poniedziałku rozmowach w Genewie na temat zniesienia barier w światowym handlu w ramach tzw. rundy z Dauhy do soboty nie udało się wypracować porozumienia.
|
| Absurdalne zapisy blokują unijne dotacje |
|
Bardzo dobry projekt może nie dostać dofinansowania, jeżeli np. przedsiębiorca wypełni wniosek... czarnym długopisem. Takie wątpliwe wymogi wymyślają urzędnicy - czytamy w "Rzeczpospolitej".
|
| KE zamroziła ponad 2 mld euro dla Bułgarii |
|
Komisja Europejska zamroziła znacznie więcej środków dla Bułgarii, niż ogłoszone w środę 825 mln euro z przedakcesjnych funduszy ISPA, PHARE i SAPARD - napisał bułgarski dziennk "Sega".
|
| Betacom: 35 proc. zysku na dywidendę? |
|
Zarząd Betacom zamierza wnioskować do Rady Nadzorczej i WZA o przeznaczenie na wypłatę dywidendy około 35 proc. zysku netto za rok obrotowy 2007/08. W kolejnych latach zarząd planuje rekomendować wypłatę dywidendy na poziomie 25-35 proc. zysku - poinformowała spółka w raporcie rocznym.
|