Lit (pierwiastek)
Z Wikipedii
|
||||||||||||||||||||||||||||
| Dane ogólne | ||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa, symbol, l.a.* | Lit, Li, 3 | |||||||||||||||||||||||||||
| Własności metaliczne | metal alkaliczny | |||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | 1 (IA), 2, s | |||||||||||||||||||||||||||
| Gęstość, twardość | 535 kg/m³, 0,6 | |||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd |  |
|||||||||||||||||||||||||||
| Kolor | srebrzystobiały | |||||||||||||||||||||||||||
| Własności atomowe | ||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomowa | 6,941 u | |||||||||||||||||||||||||||
| Promień atomowy (obl.) | 145 (167) pm | |||||||||||||||||||||||||||
| Promień kowalencyjny | 134 pm | |||||||||||||||||||||||||||
| Promień van der Waalsa | 182 pm | |||||||||||||||||||||||||||
| Konfiguracja elektronowa | [He]2s¹ | |||||||||||||||||||||||||||
| e- na poziom energetyczny | 2, 1 | |||||||||||||||||||||||||||
| Stopień utlenienia | 1 | |||||||||||||||||||||||||||
| Własności kwasowe tlenków | silnie alkaliczne | |||||||||||||||||||||||||||
| Struktura krystaliczna | regularna przestrzennie centrowana |
|||||||||||||||||||||||||||
| Własności fizyczne | ||||||||||||||||||||||||||||
| Stan skupienia | stały | |||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura topnienia | 453,69 K (180,54 °C) | |||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura wrzenia | 1615 K (1342°C) | |||||||||||||||||||||||||||
| Objętość molowa | 13,02×10-6 m³/mol | |||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło parowania | 145,92 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło topnienia | 3 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
| Ciśnienie pary nasyconej | 1,63×10-8 Pa (453 K) | |||||||||||||||||||||||||||
| Prędkość dźwięku | 6000 m/s (293,15 K) | |||||||||||||||||||||||||||
| Pozostałe dane | ||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroujemność | 0,98 (Pauling) 0,97 (Allred) |
|||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło właściwe | 3582 J/(kg*K) | |||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność właściwa | 10,8×106 S/m | |||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność cieplna | 84,7 W/(m*K) | |||||||||||||||||||||||||||
| I Potencjał jonizacyjny | 520,2 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
| II Potencjał jonizacyjny | 7298,1 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
| III Potencjał jonizacyjny | 11815,0 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||
| Najbardziej stabilne izotopy* | ||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, |
||||||||||||||||||||||||||||
| *Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu |
||||||||||||||||||||||||||||
Lit (Li, łac. lithium - skała) – pierwiastek chemiczny, metal należący do grupy litowców w układzie okresowym. Stabilne izotopy litu to 6Li oraz 7Li. Jest najlżejszym metalem i ciałem stałym. Rozpoczyna grupę - litowce.
Spis treści |
[edytuj] Wystepowanie
Lit występuje tylko w postaci związanej; w górnych warstwach Ziemi występuje w ilości 0,0018%. Minerały, w których występuje to: ambligonit, lepidolit, tryfilin i spodumen.
[edytuj] Odkrycie
Lit został odkryty w 1817 roku przez Johana Augusta Arfvedsona.
[edytuj] Charakterystyka
Związki litu to m.in. nadtlenek litu, węglan litu, wodorotlenek litu, wodorek litu, glinowodorek litu, azotek litu. Sole litu są w większości bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie, charakteryzują się też stosunkowo dobrą rozpuszczalnością w rozpuszczalnikach organicznych.
Lit jest metalem aktywnym, jednak jest znacznie mniej reaktywny od pozostałych litowców. Lit na powietrzu ulega pasywacji i bez dostępu wilgoci nie traci połysku, z wodą reaguje wyraźnie dopiero w temperaturze wrzenia. Z gęstością 0,535 g/cm³ jest najlżejszym ze wszystkich metali i pływa po powierzchni nafty oraz innych rozpuszczalników węglowodorowych. Aby uniemożliwiać kontakt z wilgocią z powietrza, przechowuje się go w słoikach wypełnionych całkowicie naftą, bądź gazem obojętnym takim jak argon
Lit, pod względem właściwości chemicznych przypomina wapniowce - tworzy trudno rozpuszczalny węglan, fosforan oraz fluorek. Wodorotlenek litu jest słabszą zasadą niż wodorotlenek sodu.
Kationy Li+ należą do V grupy kationów i barwią płomień na intensywny kolor wiśniowo-czerwony.
[edytuj] Zastosowanie
Lit jest stosowany do produkcji akumulatorów litowo-jonowych o dużej długowieczności i krótkim czasie ładowania oraz baterii litowych. Mydło litowe stosuje się w produkcji smarów. Związki metaloorganiczne litu zastępują obecnie tetraetyloołów i są stosowane jako środek przeciwstukowy. W stopach (np z glinem) stosowany w lotnictwie. Ciekły lit jest stosowany jako chłodziwo w reaktorach jądrowych. Deuterek litu jest istotnym składnikiem broni termonuklearnej.
[edytuj] Znaczenie biologiczne litu
Lit jest prawdopodobnie ważnym mikroelementem. Pośrednio potwierdza to działanie farmakologiczne soli litu takich, jak węglan litu, które z powodzeniem są stosowane w psychiatrii jako normotymiki.
(Ac) aktyn · (Am) ameryk · (Sb) antymon · (Ar) argon · (As) arsen · (At) astat · (N) azot · (Ba) bar · (Bk) berkel · (Be) beryl · (Bi) bizmut · (Bh) bohr · (B) bor · (Br) brom · (Ce) cer · (Cs) cez · (Cl) chlor · (Cr) chrom · (Sn) cyna · (Zn) cynk · (Zr) cyrkon · (Ds) darmsztadt · (Db) dubn · (Dy) dysproz · (Es) einstein · (Er) erb · (Eu) europ · (Fm) ferm · (F) fluor · (P) fosfor · (Fr) frans · (Gd) gadolin · (Ga) gal · (Ge) german · (Al) glin · (Hf) hafn · (Hs) has · (He) hel · (Ho) holm · (In) ind · (Ir) iryd · (Yb) iterb · (Y) itr · (I) jod · (Cd) kadm · (Cf) kaliforn · (Cm) kiur · (Co) kobalt · (Kr) krypton · (Si) krzem · (Xe) ksenon · (La) lantan · (Li) lit · (Lr) lorens · (Lu) lutet · (Mg) magnez · (Mn) mangan · (Mt) meitner · (Md) mendelew · (Cu) miedź · (Mo) molibden · (Nd) neodym · (Ne) neon · (Np) neptun · (Ni) nikiel · (Nb) niob · (No) nobel · (Pb) ołów · (Os) osm · (Pd) pallad · (Pt) platyna · (Pu) pluton · (Po) polon · (K) potas · (Pr) prazeodym · (Pm) promet · (Pa) protaktyn · (Ra) rad · (Rn) radon · (Re) ren · (Rh) rod · (Rg) roentgen · (Hg) rtęć · (Rb) rubid · (Ru) ruten · (Rf) rutherford · (Sm) samar · (Sg) seaborg · (Se) selen · (S) siarka · (Sc) skand · (Na) sód · (Ag) srebro · (Sr) stront · (Tl) tal · (Ta) tantal · (Tc) technet · (Te) tellur · (Tb) terb · (O) tlen · (Th) tor · (Tm) tul · (Ti) tytan · (Uub) ununbium · (Uuh) ununhexium · (Uuo) ununoctium · (Uup) ununpentium · (Uuq) ununquadium · (Uut) ununtrium · (U) uran · (V) wanad · (Ca) wapń · (C) węgiel · (H) wodór · (W) wolfram · (Au) złoto · (Fe) żelazo
Pierwiastki niezsyntezowane: (Uus) ununseptium · (Uue) ununennium · (Ubn) unbinilium · (Ubu) unbiunium · (Ubb) unbibium · (Ubt) unbitrium · (Ubq) unbiquadium · (Ubp) unbipentium · (Ubh) unbihexium
| Albo dalajlama, albo Pekin |
 - Czas już, żeby strona francuska dokonała wyboru - ostrzega Nicolasa Sarkozy'ego chiński MSZ i żąda by Francuz odwołał planowane w Gdańsku spotkanie z Dalajlamą XIV.
|
| Pożar na bałtyckim promie |
 11 pasażerów trzeba było ewakuować z fińskiego promu, który zapalił się w pobliżu Wysp Alandzkich na Morzu Bałtyckim. W pożarze nikt nie ucierpiał.
|
| Indie szukają pakistańskiego wątku zamachów w Bombaju |
 Indyjska policja cały czas przesłuchuje jedynego złapanego terrorystę odpowiedzialnego o zamachy w Bombaju. Amerykańska CNN informuje tymczasem, że amerykański wywiad ostrzegał Indie, iż terroryści mogą zaatakować miasto od strony morza.
|
| Dyktator zobaczył niedźwiedzie i tygrysy |
 Przywódca Korei Północnej Kim Dzong Il odwiedził ogród zoologiczny w Phenianie, gdzie obejrzał tygrysy, niedźwiedzie i akwarium - poinformowały we wtorek media państwowe trzy miesiące po doniesieniach o przejściu przez Kima wylewu krwi do mózgu.
|
| Partia premiera nielegalna |
 Tajlandzki Sąd Konstytucyjny uznał, że rządząca Partia Władzy Ludu (PPP) jest winna oszustw wyborczych i tym samym jest nielegalna. Oznacza to koniec gabinetu Somchaia Wongsawata, przeciwko któremu od tygodnia protestuje opozycja.
|