Z Wikipedii

Województwo lubelskie

Herb	Flaga
Siedziba wojewody Siedziba sejmiku	Lublin
Urząd Wojewódzki	Lublin, ul. Spokojna 4
Wojewoda	Genowefa Tokarska
Urząd Marszałkowski	Lublin, ul. Spokojna 4
Marszałek	Krzysztof Grabczuk
Powierzchnia	25 122,50 km²
Ludność	2 166 213 mieszk. (31 grudnia 2007)
Gęstość zaludnienia	86,2 mieszk./km²
Urbanizacja	46,6%
Tablica rejestracyjna	L
TERYT: 06	Kod ISO: PL-LU
zobacz: szczegółowy podział administracyjny powiaty grodzkie 4 ziemskie 20 gminy miejskie 20 miejsko-wiejskie 21 wiejskie 172
Lubelski Urząd Wojewódzki ul. Spokojna 4 20-914 Lublin tel.: (0-81) 532-45-43, fax 532-85-40
Oficjalna strona województwa lubelskiego

Województwo lubelskie - jedno z 16 województw; jednostka podziału administracyjnego Polski. Obejmuje krainy historyczne: Małopolskę (Lubelszczyznę), Podlasie Południowe i ziemię chełmską która jest częścią Rusi Czerwonej.

Utworzone w 1999 r. z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

• lubelskiego, zwanego dziś potocznie "starym" lub "małym" (w całości)
• zamojskiego (w całości)
• chełmskiego (w całości)
• bialskopodlaskiego (oprócz gmin powiatu łosickiego)
• tarnobrzeskiego (tylko gminy powiatów janowskiego i kraśnickiego)
• siedleckiego (tylko gminy powiatu łukowskiego oraz gmina Kłoczew z powiatu ryckiego)

Spis treści 1 Marszałkowie województwa 2 Wojewodowie 3 Wicewojewoda 4 Samorząd województwa 5 Geografia 5.1 Położenie fizycznogeograficzne 5.2 Położenie administracyjne 5.3 Podział administracyjny 5.4 Miasta 5.5 Zasoby surowców mineralnych 5.6 Demografia 6 Historia 6.1 Województwo lubelskie w latach 1474-1795 6.2 Województwo lubelskie w latach 1816-1837 6.3 Województwo lubelskie w okresie II RP 6.4 Województwo lubelskie w latach 1946-1950 6.5 Województwo lubelskie w latach 1950-1975 6.6 Województwo lubelskie w latach 1975-1998 6.7 Województwo lubelskie od 1999 po dzień dzisiejszy. 6.8 Ludność w latach 7 Przemysł 8 Gospodarka 9 Środowisko i jego ochrona 10 Nauka i oświata 11 Zabytki i atrakcje turystyczne 12 Zobacz też

[edytuj] Marszałkowie województwa

Stanowisko Marszałka Województwa Lubelskiego zostało ustanowione w 1998 r. w ramach reformy administracyjnej. Kadencja trwa 4 lata. Obecnie trwa III Kadencja.

[edytuj] Wojewodowie

Nr	Wojewoda	Okres urzędowania		Premier
		od	do
1	Krzysztof Michalski	01.01.1999	18.02.2000	Jerzy Buzek
2	Waldemar Dudziak	28.02.2000	22.10.2001
3	Andrzej Kurowski	22.10.2001	07.12.2005	Leszek Miller i Marek Belka
4	Wojciech Żukowski	07.12.2005	29.11.2007	Kazimierz Marcinkiewicz
				Jarosław Kaczyński
5	Genowefa Tokarska	29.11.2007		Donald Tusk

[edytuj] Wicewojewoda

• Henryka Strojnowska od 10 stycznia 2008

[edytuj] Samorząd województwa

• Zarząd Województwa Lubelskiego:
  • Marszałek: Krzysztof Grabczuk
  • Wicemarszałkowie: Jacek Sobczak, Sławomir Sosnowski
  • Członkowie Zarządu: Arkadiusz Bratkowski, Marek Flasiński
• Sejmik Województwa Lubelskiego

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie fizycznogeograficzne

Terytorium województwa lubelskiego zajmuje części czterech jednostek najwyższego rzędu regionalizacji fizycznogeograficznej Europy. Większa jego część należy do megaregionu Pozaalpejskiej Europy Środkowej. Są to: makroregion Nizina Południowopodlaska, znajdujący się w granicach prowincji Niż Środkowoeuropejski oraz Wyżyna Lubelska i Roztocze – makroregiony prowincji Wyżyny Polskie. Polesie Zachodnie i Polesie Wołyńskie są makroregionami prowincji Polesie należącej do megaregionu Niżu Wschodnioeuropejskiego. Kotlina Sandomierska jest częścią Megaregionu Karpackiego.

Krainy geograficzne województwa lubelskiego należą do trzech pasów rzeźby powierzchni Polski:

• niziny staroglacjalne – zajmują północną połowę województwa
  • część północna i zachodnia pasa: Nizina Południowopodlaska,
  • w części wschodniej: Polesie Zachodnie;
• wyżyny wapienne i lessowe – stanowią środkowy i południowy pas województwa
  • część zachodnia i środkowa pasa: Wyżyna Lubelska,
  • część wschodnia: Wyżyna Wołyńska, Polesie Wołyńskie,
  • w części południowo-wschodniej: Roztocze;
• kotliny podkarpackie
  • Kotlina Sandomierska – nizina staroglacjalna, której część znajduje się na południowym skraju województwa.

Spośród wymienionych makroregionów największą powierzchnię województwa zajmują: Wyżyna Lubelska, Nizina Południowopodlaska i Polesie Zachodnie.

Wody powierzchniowe. Całe województwo znajduje się w dorzeczu Wisły. Rzeka główna i jej małe bezpośrednie dopływy odprowadzają wody z zachodniej części terytorium. Środkowa część województwa znajduje się w dorzeczu (drugiego stopnia) Wieprza, wschodnia – Bugu (Narwi). Największą rzeką w lubelskiej części dorzecza Bugu jest Krzna, której zlewnia zajmuje północno-wschodnią część województwa. Na Lubelszczyźnie po południowej stronie Roztocza największą rzeką jest Tanew. W południowej części Polesia Zachodniego znajduje się zespół jezior krasowych.

[edytuj] Położenie administracyjne

Województwo jest położone we wschodniej części Polski, między Wisłą a Bugiem (jedynie część powiatu puławskiego leży po zachodniej stronie Wisły). Graniczy z: Ukrainą i Białorusią, a także z województwami:

• podlaskim
• mazowieckim
• świętokrzyskim
• podkarpackim.

Siedzibą władz wojewódzkich jest Lublin.

Województwo lubelskie:

• zajmuje 8% powierzchni Polski, 3 miejsce w kraju pod względem powierzchni.

[edytuj] Podział administracyjny

• 4 powiaty grodzkie i 20 powiatów ziemskich, 213 gmin, 3645 sołectw i 4206 wsi.

Wieża Trynitarska i Archikatedra w Lublinie Góra Katedralna w Chełmie Ratusz w Zamościu Domy przy rynku w Białej Podlaskiej Pałac Czartoryskich w Puławach Helikopter przy rondzie w Świdniku

Dworzec kolejowy w Łukowie Kościół parafialny pw. WNMP w Kraśniku Zagroda sitarska w Biłgoraju Lubartów - centrum miasta Duża Synagoga w Łęcznej Ul. Lwowska w Tomaszowie Lub. Zabudowania Krasnegostawu Dworek Du Château w Hrubieszowie Pomnik Lotników w Dęblinie Pałac Potockich w Międzyrzecu Podlaskim Pałac Potockich w Radzyniu Podlaskim Fragment rynku we Frampolu - najmniejszym mieście województwa

Kościół pw. św. Ludwika we Włodawie Bazylika Mniejsza w Parczewie Kościół w Opolu Lubelskim Pomnik Polski Walczącej w Bełżycach Dworzec kolejowy w Terespolu Cerkiew unicka w Szczebrzeszynie Cementownia w Rejowcu Fabr. Park zdrojowy w Nałęczowie Rynek w Kazimierzu Dolnym Centrum Kocka Pałacyk w Tarnogrodzie Kościół na wodzie w Zwierzyńcu Baszta w Krasnobrodzie Ośrodek Izydory w Stoczku Łukowskim Most na Wiśle w Annopolu Główna ulica w Piaskach

Województwo lubelskie składa się z 24 powiatów - 20 ziemskich i 4 grodzkich:

ziemskie:

• powiat bialski
• powiat biłgorajski
• powiat chełmski
• powiat hrubieszowski
• powiat janowski
• powiat krasnostawski
• powiat kraśnicki
• powiat lubartowski
• powiat lubelski
• powiat łęczyński
• powiat łukowski
• powiat opolski
• powiat parczewski
• powiat puławski
• powiat radzyński
• powiat rycki
• powiat świdnicki
• powiat tomaszowski
• powiat włodawski
• powiat zamojski

grodzkie:

• Biała Podlaska
• Chełm
• Lublin
• Zamość

[edytuj] Miasta

W województwie lubelskim jest 41 miast, w tym 4 miasta na prawach powiatów. Miasta zostały uszeregowane wedługliczby mieszkańców (faktycznego miejsca zamieszkania). Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 31 grudnia 2007:

Podkreślone zostały siedziby powiatów ziemskich a wytłuszczone siedziby powiatów grodzkich.

1. Lublin – 351.806 (147,45 km²)
2. Chełm – 67.782 (35,28 km²)
3. Zamość – 66.375 (30,34 km²)
4. Biała Podlaska – 57.783 (49,40 km²)
5. Puławy – 49.386 (50,49 km²)
6. Świdnik – 40.092 (20,35 km²)
7. Kraśnik – 35.731 (25,29 km²)
8. Łuków – 30.497 (35,75 km²)
9. Biłgoraj – 27.267 (21,10 km²)
10. Lubartów – 22.803 (13,91 km²)
11. Łęczna – 21.281 (19,00 km²)
12. Tomaszów Lubelski – 20.034 (13,29 km²)
13. Krasnystaw - 19.285 (42,13 km²)
14. Hrubieszów - 18.479 (33,03 km²)
15. Dęblin - 17.774 (38,33 km²)
16. Międzyrzec Podlaski - 17.104 (20,03 km²)
17. Radzyń Podlaski - 16.058 (19,31 km²)
18. Włodawa - 13.546 (17,97 km²)
19. Piaski - 12.641 (12,43 km²)
20. Janów Lubelski - 11.958 (14,80 km²)
21. Parczew - 10.185 (8,05 km²)
22. Poniatowa - 9.722 (15,26 km²)
23. Ryki - 9.716 (27,22 km²)
24. Opole Lubelskie - 8.779 (15,12 km²)
25. Bełżyce - 7.001 (23,46 km²)
26. Terespol - 5.998 (10,11 km²)
27. Bychawa - 5.284 (6,69 km²)
28. Szczebrzeszyn - 5.253 (29,12 km²)
29. Rejowiec Fabryczny - 4.482 (14,28 km²)
30. Nałęczów - 4.184 (13,82 km²)
31. Kazimierz Dolny - 3.524 (30,44 km²)
32. Kock - 3.474 (16,78 km²)
33. Tarnogród - 3.366 (10,69 km²)
34. Zwierzyniec - 3.313 (4,82 km²)
35. Krasnobród - 3.068 (6,99 km²)
36. Stoczek Łukowski - 2.709 (9,15 km²)
37. Annopol - 2.652 (7,73 km²)
38. Józefów - 2.421 (5,00 km²)
39. Ostrów Lubelski - 2.259 (29,77 km²)
40. Tyszowce - 2.161 (18,52 km²)
41. Frampol - 1.423 (4,67 km²)

[edytuj] Zasoby surowców mineralnych

• Węgiel kamienny w okolicach Łęcznej, Puchaczowa, Bogdanki, obecnie wydobywany w jednej kopalni – KWK Bogdanka
• Niewielkie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego m.in. w okolicach Lublina (Minkowice, Ciecierzyn, okolice Abramowa) oraz w pobliżu Zamościa – obecnie wyeksploatowane.
• Wapienie – tereny Roztocza Zachodniego i Środkowego
• Opoki i margle na obszarze na zachód od Chełma (m.in. kopalnie odkrywkowe w Rejowcu), a także nad brzegami Wisły – kamieniołomy obecnie zamknięte.

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.²⁹:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	2 166 213	100	1 116 223	51,5	1 049 990	48,5
powierzchnia	25 122,49 km²
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	86,2		44,4		41,8

[edytuj] Historia

Obecne ziemie woj. lubelskiego należały w I Rzeczypospolitej do województw: lubelskiego, ruskiego (ziemia chełmska) i bełskiego. Część powiatu radzyńskiego, powiat bialski oraz powiat włodawski należał do województwa brzeskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

[edytuj] Województwo lubelskie w latach 1474-1795

[edytuj] Województwo lubelskie w latach 1816-1837

Stworzone w 1816 (poprzednik: Departament lubelski, następca w 1837: Gubernia lubelska.

[edytuj] Województwo lubelskie w okresie II RP

[edytuj] Województwo lubelskie w latach 1946-1950

• Stolica: Lublin
• Powiaty: m. Lublin, bialski, biłgorajski, chełmski, hrubieszowski, kraśnicki, janowski, krasnostawski, lubartowski, lubelski, łukowski, puławski, radzyński, siedlecki, tomaszowski, węgrowski, włodawski, zamojski.
• Główne miasta: Biała Podlaska, Biłgoraj, Chełm, Dęblin, Hrubieszów, Krasnystaw, Kraśnik, Lubartów, Łuków, Włodawa, Puławy, Siedlce, Zamość.

[edytuj] Województwo lubelskie w latach 1950-1975

• Powiaty: m. Lublin, bełżycki, bialski, biłgorajski, bychawski, chełmski, hrubieszowski, kraśnicki, janowski, krasnostawski, lubartowski, lubelski, łukowski, puławski, radzyński, tomaszowski, włodawski, zamojski.
• Główne miasta: Biała Podlaska, Świdnik,Biłgoraj, Chełm, Dęblin, Hrubieszów, Kraśnik, Lubartów, Łuków, Włodawa, Puławy, Zamość.

[edytuj] Województwo lubelskie w latach 1975-1998

Województwo lubelskie

Stolica	Lublin
Liczba ludności	1 027 300
Tablica rejestracyjna	LU, LL, LB

• Lublin - 355 500
• Puławy - 50 971
• Świdnik - 43 454
• Kraśnik - 35 500
• Lubartów - 23 579
• Łęczna - 21 689
• Dęblin - 17 890
• Poniatowa - 10 012
• Ryki - 9 734
• Opole Lubelskie - 8 900
• Bychawa - 5 480

[edytuj] Województwo lubelskie od 1999 po dzień dzisiejszy.

W 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej powstało nowe województwo rządowo-samorządowe z obszaru województw lubelskiego, chełmskiego, zamojskiego oraz części bialskopodlaskiego, siedleckiego i tarnobrzeskiego.

Województwo lubelskie w latach 1946-1950

Województwo lubelskie w latach 1950-1975

[edytuj] Ludność w latach

• 1975 – 885 000
• 1980 – 935 200
• 1985 – 985 400
• 1990 – 1 016 400
• 1995 – 1 026 700
• 1998 – 1 027 300

[edytuj] Przemysł

Najważniejsze zakłady przemysłowe województwa to:

• Zakłady Azotowe Puławy S.A. - Puławy
• Elektrociepłownia Lublin-Wrotków
• Zamojska Korporacja Energetyczna SA – Zamość
• Lubelski Węgiel – KWK Bogdanka
• PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. - operator kolejowy – Zamość
• Black Red White - producent mebli – Biłgoraj (siedziba firmy), Zamość
• Cementownia Chełm
• Cukrownia "Krasnystaw" – Siennica Nadolna
• Ambra - producent win – Biłgoraj
• Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "PZL Świdnik" – Świdnik
• Fabryka Łożysk Tocznych – Kraśnik
• Stalprodukt Zamość – Zamość
• FAELBUD S.A. – Lublin
• Firma Cukiernicza "Solidarność" Sp. z o.o. – Lublin
• Lubella S.A. - producent makaronów i płatków śniadaniowych – Lublin
• Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Krasnystaw – Krasnystaw
• Zakłady Mięsne „Łmeat-Łuków” SA – Łuków
• "Mewa" - producent bielizny – Biłgoraj
• "Model" - producent opakowań z tektury – Biłgoraj
• "Pol-Skone" - producent okien i drzwi – Lublin (siedziba firmy), Biłgoraj
• Przetwórnia owoców "Ybbstaler" – Chełm
• "Sipma" - producent sprzętu rolniczego – Lublin
• Stella-Pack S.A. - producent i dystrybutor worków na śmieci oraz innych wyrobów dla gospodarstwa domowego Lubartów
• Eldorado S.A. – Lublin
• Tsubaki - Hoover Polska Sp. z o.o. – Kraśnik
• KOMAS Sp. z o.o. – Janów Lubelski
• Zakłady Meblarskie - "Meblotab" – Chełm
• Zakłady Obuwnicze "Escott" – Chełm
• Marsoft S.A. - Świdnik

Lubelszczyzna ma szansę stać się ważnym dla Unii Europejskiej regionem produkcji ekologicznej, zdrowej żywności.

[edytuj] Gospodarka

W 2006 r. Lubelszczyzna została przez Eurostat uznana za najbiedniejszy region Unii Europejskiej ze średnim dochodem na głowę mieszkańca 3538 euro (33% średniej unijnej). Dane pochodzą jednak z 2004 r.

[edytuj] Środowisko i jego ochrona

Na uwagę zasługują duże kompleksy leśne: Lasy Janowskie i Puszcza Solska tworzące zwarty ciąg w południowej części regionu, Lasy Sobiborskie, Włodawskie i Parczewskie na wschodzie oraz Lasy Kozłowieckie i Łukowskie na północ od Lublina. Mają tu granice zasięgów takie gatunki drzew jak np.: buk pospolity, jodła pospolita, dąb bezszypułkowy. Szczególnie cenny przyrodniczo, obok Roztoczańskiego Parku Narodowego jest obszar Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego - jedynego pojezierza w Polsce znajdującego się poza zasięgiem ostatniego zlodowacenia. W 2002 r. obszarowi temu UNESCO nadało status Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Polesie Zachodnie". W centralnej części tego rezerwatu znajduje się Poleski Park Narodowy. Docelowo będzie to jeden z nielicznych na świecie trójpaństwowych rezerwatów biosfery: polsko-ukraińsko-białoruski.

Na terenie województwa lubelskiego znajdują się dwa parki narodowe:

1. Poleski Park Narodowy
2. Roztoczański Park Narodowy

17 parków krajobrazowych:

1. Chełmski Park Krajobrazowy
2. Kazimierski Park Krajobrazowy
3. Kozłowiecki Park Krajobrazowy
4. Krasnobrodzki Park Krajobrazowy
5. Krzczonowski Park Krajobrazowy
6. Nadwieprzański Park Krajobrazowy
7. Park Krajobrazowy Lasy Janowskie
8. Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu
9. Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie
10. Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej
11. Poleski Park Krajobrazowy
12. Południoworoztoczański Park Krajobrazowy
13. Skierbieszowski Park Krajobrazowy
14. Sobiborski Park Krajobrazowy
15. Strzelecki Park Krajobrazowy
16. Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
17. Wrzelowiecki Park Krajobrazowy

[edytuj] Nauka i oświata

Uczelnie wyższe