Z Wikipedii

Ludy tubylcze - pojęcie nie posiadające uniwersalnej, powszechnie przyjętej definicji, mogące odnosić się do każdej grupy etnicznej zamieszkującej region geograficzny, z którym grupa ta posiada najwcześniejszy historycznie związek.

Spis treści 1 Definicja 2 Liczebność i charakterystyka 3 Prawa ludów tubylczych 4 Linki zewnętrzne 4.1 Instytucje 4.2 Studia tubylcze

[edytuj] Definicja

Różne organizacje międzynarodowe, w tym Organizacja Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowa Organizacja Pracy i Bank Światowy, wypracowały własne, bardziej szczegółowe i szeroko akceptowane, sposoby rozumienia tego pojęcia.

Opierając się na powyższych ustaleniach, można stwierdzić, iż pojęcie ludy tubylcze obejmuje grupy kulturowe (i ich potomków), które cechuje kontynuacja kulturowa oraz związek z określonym regionem (lub częściami regionu) i które w przeszłości zamieszkiwały - lub do chwili obecnej zamieszkują - dany region:

• przed jego późniejszÄ… kolonizacjÄ… lub aneksjÄ…; lub
• razem z innymi grupami kulturowymi w okresie tworzenia na jego terenie paÅ„stwowoÅ›ci; lub
• niezależnie lub w sposób w znaczym stopniu izolowany od wpÅ‚ywów organizmów i wÅ‚adz paÅ„stwowych.

Ponadto, grupę taką winna charakteryzować przynajmniej częściowa odrębność językowa, kulturowa i społeczna (organizacyjna), odróżniająca ją od grup sąsiadujących i dominującej kultury państwowej. Uwzględnianym zwykle kryterium dodatkowym jest także samoidentyfikacja grupy jako grupy tubylczej oraz uznawanie jej za taką przez inne grupy.

Terminami pokrewnymi, stosowanymi w określonych regionach lub kontekstach, są: ludy rdzenne, autochtoni (z greckiego z tej ziemi), Aborygeni, Pierwsze Narody, Czwarty Świat i inne. Ze względu na ich organiczony zasięg - lub pejoratywne czasem konotacje - preferowane jest zwykle, m.in. w ramach systemu ONZ, pojęcie ludy tubylcze (ang. Indigenous peoples).

[edytuj] Liczebność i charakterystyka

Statystyki dotyczące ilości i liczebności ludów tubylczych różnią się w zależności od przyjętych kryteriów szczegółowych, dokładności badań i rodzaju źródeł danych (np. rządowych lub pozarządowych). W systemie ONZ przyjmuje się, iż pojęcie to mogło na początku XXI w. obejmować ponad 350 milionów ludzi[1] z ponad 70 krajów świata i min. 5000 odrębnych grup etnicznych (czyli blisko 6% ludności świata).

Wśród ludów tubylczych są takie, które w znacznym stopniu podlegały procesom kolonizacji lub ekspansji innych społeczeństw (np. Majowie z Ameryki Środkowej czy Jorubowie z Afryki Zachodniej), ale i takie, które nadal żyją w stosunkowo dużej izolacji od wpływów zewnętrznych (np. Jarawa z Andamanów czy Janomami z Amazonii).

Poszczególne grupy tubylcze mogą różnić się znacznie liczebnością (i liczyć od kilkudziesięciu osób do kilkuset tysięcy i więcej), a w ostatnich dziesięcioleciach liczebność wielu z nich spadała (nierzadko dramatycznie) i ich istnienie w różnych częściach świata bywa nadal zagrożone (a niektóre giną lub ostatnio wyginęły). Sytuacja wielu innych grup jest jednak obecnie ustabilizowana (i - przynajmniej do pewnego stopnia unormowana prawnie), a niektóre ludy tubylcze dynamicznie się rozwijają (choć - na skutek trwających migracji, przymusowych przesiedleń, nacisku innych grup i zmian społeczno-ekonomicznych - nie zawsze na swoich "tradycyjnych" terytoriach).

Charakterystyczną cechą większości ludów tubylczych - choć występującą dziś w zróżnicowanym stopniu - jest ich historyczną zależność od gospodarki opartej na samowystarczalności (subsystencji) - bywa to hodowla, ekstensywne rolnictwo, myślistwo, rybołówstwo lub zbieractwo. Typowe jest też życie w społecznościach niezurbanizowanych (lub zurbanizowanych tylko częściowo), przywiązanie do tradycyjnych terytoriów (chociaż część ludów tubylczych to nomadzi) i form organizacji społecznej (plemię, klan).

[edytuj] Prawa ludów tubylczych

Ludy tubylcze zamieszkują wszystkie strefy klimatyczne i kontynenty. Niezależnie od tego napotykają na podobne problemy, związane ze swoim statusem, kontaktami z państwami i innymi grupami etnicznymi oraz zmianami w środowisku. Problemy te dotyczą, między innymi, zachowania ich kultur, języków i religii, praw własności do ziemi, wody i bogactw naturalnych na ich tradycyjnych terytoriach, formalnego uznania lub praktycznej realizacji ich praw do autonomii i samorządu, niszczenia środowiska i starych struktur społecznych, ubóstwa, niedostatecznej oświaty i opieki zdrowotnej, dyskryminacji oraz innych naruszeń ich praw podstawowych, ekonomicznych i kulturalnych.

Relacje między społecznościami tubylczymi i nietubylczymi na przestrzeni dziejów były złożone i zmienne - od wzajemnego poznawania, współpracy oraz wymiany handlowej i kulturowej po rywalizację, wrogość i otwarte konflikty. Relacje ludów tubylczych z innymi grupami - począwszy od fazy pierwszych kontaktów i odkryć geograficznych, przez całą gamę procesów historyczno-kulturowych w różnych regionach świata, aż po sytuację i problemy ludów tubylczych w świecie współczesnym - badają antropologia, socjologia i inne nauki społeczne.

Obecnie poszczególne państwa rozmaicie regulują status ludów tubylczych zamieszkujących na ich terytorium. Czasem są to konstytucyjne gwarancje autonomii o różnym zakresie, kiedy indziej - szczególne uregulowania prawne niższego rzędu. Niektóre rządy z różnych przyczyn zaprzeczają istnieniu ludów tubylczych na terytorium danego państwa i odmawiają formalnego potwierdzenia ich praw (co bywa powodem niepokojów wewnętrznych w tych krajach i przedmiotem troski społeczności międzynarodowej).

W ostatniej ćwiartce XX w. rosnące zainteresowanie środowisk prawniczych, politycznych i humanitarnych (w tym samych tubylczych grup i ich przedstawicieli oraz organizacji pozarządowych) zaczęły wzbudzać kwestie dotyczące praw indywidualnych tubylców i całych ludów tubylczych oraz ich statusu międzynarodowego. Od 1977 r. są one m.in. przedmiotem międzynarodowych konferencji oraz obrad i negocjacji w ramach systemu ONZ. Problematyka ludów tubylczych omawiana jest podczas dorocznych sesji powołanej w 1992 r. Grupy Roboczej ds. Ludów Tubylczych (WGIP, działającej w ramach Podkomisji ds. Promocji i Ochrony Praw Człowieka w Radzie Praw Człowieka) oraz stanowi przedmiot działalności powstałego w 2000 r. Stałego Forum ds. Ludów Tubylczych (PFII, ciała doradczego Rady Gospodarczej i Społecznej).

W latach 1995-2004 państwa członkowskie ONZ obchodziły pierwszą, a w latach 2005-2014 obchodzą drugą Dekadę Ludów Tubylczych. Podstawowe prawa i wolności ludów tubylczych ma gwarantować opracowywana w systemie ONZ przez specjalną podkomisję (i przyjęta w czerwcu 2006 r. w formie projektu przez Radę Praw Człowieka) Deklaracja praw ludów tubylczych [2].

Zobacz też: Naród, Mniejszość narodowa, Grupa etniczna, Protonaród, Diaspora, Społeczność, Wspólnota, Zbiorowość terytorialna.

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Instytucje

• Survival International
• Cultural Survival
• Rural poverty and indigenous peoples on Rural Poverty Portal, powered by IFAD)
• IFAD and indigenous peoples (International Fund for Agricultural Development, IFAD)
• UN Permanent Forum on Indigenous Issues (UN PFII)
• Working Group on Indigenous Populations (WGIP)
• Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR)- Indigenous peoples
• UNESCO Actions in favour of Indigenous Peoples
• International Work Group for Indigenous Affairs (IWGIA)
• Development Gateway Indigenous Issues Topic Page
• Human Rights Internet- Indigenous issues
• Unrepresented Nations and Peoples Organisation
• European Network for Indigenous Australian Rights (ENIAR)
• Indigenous Peoples' Center for Documentation, Research and Information (docip)
• Diplomacy Monitor - Indigenous Peoples
• IPS Inter Press Service

[edytuj] Studia tubylcze

• University of Burgundy (France) Indigenous Studies (Formation Peuples Autochtones)
• WWW Virtual Library- Indigenous studies resources
• Center for World Indigenous Studies (CWIS)
• African Pygmies studies
• A History of Aboriginal Treaties and Relations in Canada
• Articles on Theory of Property Rights and the Environment

Botnet do wynajęcia

Internetowi przestępcy, którzy nie posiadają wystarczających umiejętności, mogą wykupić usługę ułatwiającą ich działalność. W jej skład wchodzą: serwer z wbudowanym panelem umożliwiającym zarządzanie koniem trojańskim Zeus oraz narzędziami mogącymi służyć do infekowania komputerów i stworzenia własnego botnetu.

Adobe przetestuje nowego Flash Player'a

Serwis CNet News poinformował, że firma Adobe planuje w czwartek rozpoczęcie testów nowej wersji odtwarzacza Flash Player o nazwie kodowej Astro. Aplikacja oznaczona numerem 10 udostępni m.in.: lepsze wsparcie dla animacji 3D oraz sprzętowe wsparcie wideo.

Firmy nie chcą zmieniać XP na Vistę

General Motors to ostatni duży klient biznesowy, który rozważa odrzucenie systemu Windows Vista. Firma poczeka na Windows 7.

Kamizelka na notebooka

Built zaproponował wodoodporny plecak na notebooka, który wyglądem przypomina kamizelkę. Produkt wykonany jest z neoprenu, czyli kauczuku syntetycznego.

Nagrywaj, przegrywaj, zapisuj….

Nagrywarka DVD marki Funai oznaczona symbolem H4D-D4482DB została ona wzbogacona o 250 GB twardy dysk i kompletny zestaw cyfrowych łączy.

Linki: Strona g³ówna