Z Wikipedii

Grand-Duché de Luxembourg Großherzogtum Luxemburg Grousherzogdem Lëtzebuerg Wielkie Księstwo Luksemburga
Flaga Luksemburga Herb Luksemburga
Dewiza: (luks.) Mir wëlle bleiwe wat mir sin (Chcemy pozostać tym, czym jesteśmy)
Hymn: Ons Hémécht
Język urzędowy	luksemburski, francuski, niemiecki
Stolica	Luksemburg
Ustrój polityczny	monarchia konstytucyjna
Głowa państwa	wielki książę Henryk
Szef rządu	premier Jean-Claude Juncker
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	166. na świecie 2 586 km² 0%
Liczba ludności (2006)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	168. na świecie 474 413 183,45 osób/km²
Niepodległość	od Holandii 11 maja 1867
Jednostka monetarna	1 euro = 100 eurocentów (EUR, €) 1 frank luksemburski = 100 centymów (LUF) (do 31.12.2001 r.)
Strefa czasowa	UTC +1 - zima UTC +2 - lato
Kod ISO 3166	LU
Domena internetowa	.lu
Kod samochodowy	L
Kod telefoniczny	+352

Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (Lëtzebuerg) to państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej.

• Całkowita granica lądowa: 359 km
• Długość wybrzeża: 0 km
• Długość granic z sąsiadującymi państwami: Belgia 148 km, Francja 73 km, Niemcy 138 km
• Najwyższy punkt: Kneiff 560 m n.p.m.
• Najniższy punkt: rzeka Mozela 133 m

Spis treści 1 Historia 2 Gospodarka 2.1 Przemysł 2.2 Rolnictwo 2.3 Turystyka 3 Ludność 4 Języki 5 Polityka 6 Podział administracyjny 7 Demografia 8 Galeria 9 Zobacz też 10 Linki zewnętrzne 11 Przypisy

[edytuj] Historia

Wraz z Burgundią jako wiano znalazł się z początkiem XVI wieku w rękach Habsburgów, najpierw austriackich, potem hiszpańskich. Włączony do Francji przez Napoleona. Według ustaleń kongresu wiedeńskiego w 1815 Wielkie Księstwo Luksemburga uzyskało niezależność i zostało związane ze Zjednoczonym Królestwem Niderlandów unią personalną. Mimo niepodległości stacjonowały w nim garnizony pruskie. W 1839 w efekcie ustaleń konferencji londyńskiej utraciło znaczną (zamieszkaną głównie przez Walonów) część terytorium na rzecz nowo utworzonej Belgii. Od 1842 w unii celnej ze Związkiem Niemieckim, po I wojnie światowej z Belgią. Kraj zyskał pełną niepodległość w 1867, w 1890 zerwano unię personalną z Holandią.

Zajęty przez III Rzeszę w 1940, stał się częścią tzw. Wielkich Niemiec. Działał tu jeden z najbardziej prężnych ruchów oporu. Jego dziełem był m.in. jedyny udany w okupowanej Europie strajk antynazistowski. Wyzwolony przez siły alianckie w grudniu 1944 i styczniu 1945.

Po wojnie najpierw w unii celnej (1944) Benelux (razem z Belgią i Holandią), potem od 25 marca 1957 w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej jako członek założyciel. Obecnie jedno z najbogatszych państw kontynentu skutecznie przyciągające kapitał zagraniczny (siedziby ponad 100 banków) i emigrantów z innych krajów np. Niemiec.

[edytuj] Gospodarka

Kraj bardzo wysoko rozwinięty o dominującej roli usług (70% produktu krajowego brutto), zwłaszcza sektora finansowego w gospodarce. Rozwój gospodarczy w integracji z Belgią (od 1921), krajami Beneluxu (1960), EWG (1958). Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosi 80,47 tysięcy dolarów amerykańskich (2006). Luksemburg jest jednym z głównych ośrodków finansowych świata. Siedziba 166 Banków, w tym Europejskiego Banku Inwestycyjnego Unii Europejskiej. Podatki stanowią 37% PKB Luksemburga. Luksemburg ma drugie, najwyższe na świecie po Liechtensteinie PKB per capita.

Od 1 listopada 2007 rynek pracy Luksemburga zostaje otwarty dla Polaków.^[1]

[edytuj] Przemysł

Rozwinięte hutnictwo żelaza (importowane rudy żelaza i złom), głównie w Esch-sur-Alzette i Differdange. Największa w świecie produkcja stali na 1 mieszkańca — 8,7 t (1991). Przemysł metalowy, maszynowy, chemiczny (tworzyw sztucznych, gumowych), spożywczy (głównie piwowarski), skórzany, cementowy. Ok. 60% energii elektrycznej dostarczają hydroelektrownie. Produkcja energii elektrycznej na 1 mieszkańca 3,6 tys. kWh (1990).

[edytuj] Rolnictwo

Podstawą intensywnego rolnictwa jest uprawa zbóż (pszenica, jęczmień), ziemniaków, buraków cukrowych i winorośli w dolinie rzeki Mozeli. Hodowla bydła, trzody chlewnej i drobiu. Produkcja żywności nie pokrywa zapotrzebowania krajowego.

[edytuj] Turystyka

Duże znaczenie ma turystyka. Luksemburg w 1991 odwiedziło ok. 860 tys. turystów zagranicznych. Głównie ośrodki turystyczne: miasto Luksemburg, Vianden oraz dolina rzeki Mozeli i Ardeny.

[edytuj] Ludność

Luksemburczycy w kraju stanowią 73% ludności, ponadto: Portugalczycy (6%), Włosi (5%), Francuzi (3,4%), Belgowie, Niemcy. 95% społeczeństwa jest wyznania rzymskokatolickiego.Bardzo wolny wzrost liczby ludności (364 tys. — 1980, 382 tys. — 1990), spowodowany małym przyrostem naturalnym - ok. 2‰ rocznie. średnia gęstość zaludnienia to 151 mieszkańców na km². W miastach mieszka 86% ludności (2000). Głównie miasta (poza stolicą): Esch-sur-Alzette, Differdange. W usługach pracuje ok. 67% ludności zawodowo czynnej, w przemyśle i budownictwie — 29%, pozostała część w — rolnictwie. Poziom bezrobocia jest niski 1,6% (2000) — jeden z najniższych w Europie.

[edytuj] Języki

W Luksemburgu w użyciu są trzy języki. Język luksemburski jest językiem, którego większość Luksemburczyków uczy się od wczesnego dzieciństwa w domu. W szkołach podstawowych naucza się przede wszystkim po luksembursku, w szkołach średnich zaś po niemiecku lub francusku. Wszyscy Luksemburczycy znają luksemburski i niemiecki na poziomie języka ojczystego, większość zna także w mniejszym lub większym stopniu francuski. Gazety drukują artykuły przede wszystkim po niemiecku, czasem jednak także po francusku i luksembursku. Luksemburskie kanały telewizje nadają prawie wyłącznie po luksembursku, chociaż dostępne są także kanały zagranicze po francusku i niemiecku. Według licznych badań, 75% Luksemburczyków mówi na co dzień po luksembursku, również młodzież pisze do siebie wiadomości tekstowe w tym języku, odbywaja się w nim także obrady parlamentu, chociaż wszystkie ustawy spisywane są po francusku. Do uzyskania obywatelstwa niezbędne jest zdanie państwowego egzaminu z języka luksemburskiego. Dodatkowo 13% mieszkańców (głównie portugalskich imigrantów) zna język portugalski, powszechna jest znajomość języka angielskiego. Język luksemburski został wystandaryzowany dopiero w latach siedemdziesiątych i od tamtej pory przeżywa renesans, także wśród młodego pokolenia, gdyż wcześniej był przede wszystkim mówionym dialektem niemieckiego, używanym tylko w sferze prywatnej.

[edytuj] Polityka

Według konstytucji uchwalonej w 1868 (zmiany 1919, 1948, 1956) dziedziczna monarchia konstytucyjna (wielkie księstwo). Głową państwa jest wielki książę, który powołuje rząd (z premierem na czele) odpowiedzialny przed 1-izbowym parlamentem. Władza ustawodawcza należy do wielkiego księcia i Izby Deputowanych (60 członków o kadencji 5-letniej) wybieranej w 4 okręgach w głosowaniu powszechnym i proporcjonalnym. Organem doradczym wielkiego księcia jest powoływana przez niego (dożywotnio) Rada Stanu (21 członków). Luksemburg należy do Beneluxu.

Zobacz też: Ustrój polityczny Luksemburga

[edytuj] Podział administracyjny

Luksemburg jest podzielony na 3 dystrykty, te zaś na 12 kantonów:

[edytuj] Demografia

[edytuj] Galeria

[edytuj] Zobacz też

• Luksemburg
• hymn narodowy, godło Luksemburga, flaga Luksemburga
• Władcy Luksemburga, Wielcy Książęta Luksemburga, Luksemburgowie
• Ustrój polityczny Luksemburgu

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Luksemburg - artykuł po polsku
• Polska mapa Luksemburga (format PDF)

Przypisy

Segment pism dla rodziców zanotował wzrost sprzedaży

Wszystkie miesięczniki dla rodziców zanotowały w lutym br. wyższą sprzedaż ogółem w porównaniu z lutym ub.r. – wynika z danych Związku Kontroli Dystrybucji Prasy.

Zawitkowski nowym naczelnym "Dziewczyny"

Robert Zawitkowski będzie redaktorem naczelnym miesięcznika młodzieżowego "Dziewczyna" (Axel Springer Polska).

Minister skarbu chce kuratora dla Polskiego Radia

Minister skarbu państwa Aleksander Grad zwrócił się do sądu o ustanowienie kuratora Polskiego Radia. Chce w ten sposób przeciwdziałać paraliżowi we władzach spółki.

TVN24 wyrusza na Euro 2008 helikopterem

Komentatorami rozgrywek Euro 2008 w TVN24 będą Jan Tomaszewski i Olaf Lubaszenko. Do obsługi mistrzostw Europy w piłce nożnej stacja wykorzysta też śmigłowiec Błękitny 24, który poleci do Austrii.

Polsat News ruszy 1 czerwca i z brytyjską koncesją

Kanał informacyjny Polsatu wystartuje 1 czerwca br. i będzie nadawał z brytyjską koncesją – dowiedział się "Presserwis".

Linki: Strona g��wna