Z Wikipedii

Mahmud II - sułtan turecki z dynastii osmańskiej. Urodził się w 1785 r. Panował w latach 1808 - 1839. Syn sułtana Abdulhamida I.

Mahmud II objął tron po detronizacji brata, konserwatywnego sułtana Mustafy IV. Był władcą energicznym i odważnym, kontynuował dzieło reformy państwa i imperium zapoczątkowane przez Selima III. W 1826 r. Mahmud II zlikwidował formację janczarów, co znacznie ułatwiło późniejsze reformy ustrojowe. Społeczność janczarów, konserwatywna i niegodząca się na żadne zmiany, była nieraz zagrożeniem dla sułtanów, zwłaszcza tych podążających za ideami modernizacji Turcji. Następnie sułtan zniósł stworzony jeszcze w średniowieczu system timarów - lenn wojskowych - i związanych z nim formacji rycerstwa feudalnego - spahis. Zlikwidował cła wewnętrzne i wprowadził wolność działalności gospodarczej. Sułtan zorganizował centralną administrację na wzór europejski. Dywan (radę sułtańską) i tradycyjne urzędy zastąpił Radą Państwa i ministerstwami. Rozpoczął też modernizację prawa tureckiego na wzór europejskich kodeksów. Za jego panowania powstały w Turcji pierwsze świeckie szkoły.

Symbolem zmian i dążenia do europeizacji Turcji było wyprowadzenie się z pałacu Topkapi nad Bosforem. Mahmud II przywdział też strój europejski i nakazał czynić to swoim poddanym.

Animacja przedstawiająca powstawanie tradycyjnej tugry. Mahmud chan syn Abdülhamida zawsze zwycięski.

Jednocześnie panowanie Mahmuda II upłynęło pod znakiem kryzysu imperium tureckiego w południowo-wschodniej Europie i częściowo na Wschodzie. W 1815 r. pod naciskiem Rosjan sułtan musiał przyznać autonomię Serbii. W 1821 r. wybuchło powstanie w Grecji. Ingerencja mocarstw europejskich w sprawy greckie zakończyła się powstaniem niepodległego państwa greckiego (pokój w Adrianopolu w 1829 r.). W 1830 r. Francuzi zajęli podlegającą dotąd sułtanowi Algierię. W 1831 r. Rosjanie przymusili pokonanych Turków do uznania autonomii Mołdawii i Wołoszczyzny.

Tymczasem w 1832 r. pasza Egiptu, formalny wasal sułtana, Muhammad Ali, wkroczył do Syrii i Azji Mniejszej. W bitwie pod Konyą pokonał wojska sułtańskie. W 1833 r. na żądanie mocarstw europejskich (Wielkiej Brytanii, Austrii i Francji) Mahmud II zawarł w Kutahya pokój z Mohammedem Alim. Na jego mocy pasza egipski otrzymał w dożywotnie władanie Cylicję, Syrię, Jordanię i Palestynę.

W 1833 r. Rosjanie zmusili sułtana do zawarcia z nimi układu w Hűnkâr Iskelesi. Stanowił on, że prawosławni mieszkańcy Imperium Osmańskiego zostaną objęci protektoratem cesarza rosyjskiego. Dawało to Rosji możliwość mieszania się w wewnętrzne sprawy Turcji.

W 1839 r. Mahmud II bez powodzenia próbował odzyskać ziemie utracone na rzecz władcy Egiptu. Zmarł w czasie walk z Egipcjanami.

Poprzednik Mustafa IV

sułtan Imperium osmańskiego 1808-1839

Następca Abdulmecid I

Nobel z medycyny za odkrycie śmiercionośnych wirusów

Niemiec i dwóch Francuzów, Herald zur Hausen, Barre-Sinoussi i Luc Montagnier laureatami nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii. Karolinska Instytut przyznał tegoroczną nagrodę za odkrycie dwóch wirusów. Jej wysokość wynosi 10 mln koron szwedzkich, czyli ok. 1,4 miliona euro.

Polka niewolnicÄ… swego rodaka we WÅ‚oszech

29-letni Polak został aresztowany w Apulii na południu Włoch pod zarzutem więzienia młodszej od siebie o rok rodaczki, którą traktował jak niewolnicę.

Nagroda Nobla w medycynie i fizjologii 1998-2008

14 Amerykanów, 10 Europejczyków i dwóch Australijczyków uhonorowanych zostało, wartą 10 mln szwedzkich koron Nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii od 1998 roku.

Premier odreagował kryzys w nocnym klubie

Ekstrawagancki premier Włoch, Silvio Berlusconi, odreagowuje pukającą do drzwi Europy dekoniunkturę gospodarczą w klubach nocnych. - Kiedy śpię trzy godziny, mam potem jeszcze energię, by kochać się przez trzy następne - wyznał 72-letni szef rządu bawiąc się w znanym rzymskim lokalu, do którego przyjechał prosto z paryskiego miniszczytu poświęconego właśnie kryzysowi finansów.

"Prof. Wolszczan jak Kopernik i na Nobla zasługuje"

Odkrywca pierwszych planet spoza Układu Słonecznego, prof. Aleksander Wolszczan trafił do grona głównych kandydatów do tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, która zostanie przyznana już w najbliższy wtorek. - Odkrycie prof. Wolszczana ma znaczenie przełomowe, wpisuje się w ciąg bardzo ważnych odkryć astronomicznych, można je porównać do odkrycia Mikołaja Kopernika - mówił na antenie TVN24 prof. Andrzej Strobel, zastępca Dyrektora do spraw Dydaktycznych UMK.