Makakowate
Z Wikipedii
| Makakowate | |
.jpg) Pawian płaszczowy |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Szczep | łożyskowce |
| Rząd | naczelne |
| Podrząd | Haplorrhini |
| Nadrodzina | makakokształtne |
| Rodzina | makakowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Cercopithecidae | |
| Gray, 1821 | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Makakowate (Cercopithecidae) - jedyna rodzina wąskonosych, makakokształtnych małp Starego Świata określana czasem jako małpy ogoniaste w odróżnieniu od małp bezogoniastych, do których zaliczane są człekokształtne. Obejmuje kilkadziesiąt gatunków zamieszkujących Afrykę, Azję oraz Gibraltar, m.in. makaki, mangaby, koczkodany, gerezy, hulmany i langury. Prowadzą głównie nadrzewny, a niektóre naziemny tryb życia. Po ziemi poruszają się na czterech kończynach.
Spis treści |
[edytuj] Zasięg występowania i biotop
Zasięg występowania makakowatych obejmuje tereny od Gibraltaru na południu Europy, przez Afrykę północno-zachodnią, po Afrykę subsaharyjską oraz na wschód - przez Azję Środkową po Azję Południowo-Wschodnią i Japonię.
Najstarsze ślady kopalne pochodzą z oligocenu Egiptu. W zapisie kopalnym stwierdzono ich obecność w Europie.
[edytuj] Charakterystyka
Są to małpy średniej wielkości lub duże - najmniejsze koczkodany ważą ok. 1,5 kg, a największe samce mandryla mogą osiągnąć nawet do 50 kg masy ciała. Długość ciała waha się w przedziale od 30 do 75 cm. Część twarzowa czaszki jest dłuższa niż u człekokształtnych. Dłonie i stopy są nieowłosione, wszystkie palce zakończone płaskimi paznokciami. Kciuk i paluch są przeciwstawne - z wyjątkiem Colobus spp., u których kciuk jest zredukowany.
| Wzór zębowy | I | C | P | M | |
|---|---|---|---|---|---|
| 32 | = | 2 | 1 | 2 | 3 |
| 2 | 1 | 2 | 3 | ||
Na pośladkach występują nagnioty pośladkowe. Ogon obecny, czasem długi, u Macaca spp. krótki lub zredukowany, ale u żadnego z makakowatych nie jest chwytny. Sierść brązowa, zielonkawa lub o barwie mieszanej, u niektórych kontrastowa. U wielu gatunków jest wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy przejawiający się w rozmiarach ciała (samice są mniejsze i lżejsze od samców), ubarwieniu lub uzębieniu (u samców występują charakterystyczne, długie kły).
Makakowate są aktywne w ciągu dnia. Żyją w grupach rodzinnych lub większych stadach. Silnie rozwinięte mięśnie twarzy makakowatych są wykorzystywane do eksponowania stanów emocjonalnych (mimika), odgrywają dużą rolę w komunikacji wewnątrzgatunkowej.
[edytuj] Systematyka
W rodzinie Cercopithecidae wydzielono dwie podrodziny różniące się wyraźnie morfologią i ekologią. Cercopithecinae są wszystkożerne, mają torby policzkowe i żołądek o prostej budowie. Colobinae są liściożerne, nie występują u nich torby policzkowe, mają natomiast dwukomorowy żołądek o złożonej budowie. Ich kciuk jest uwsteczniony.
Przypisy
- ↑ Gatunek opisany w 2005 roku
[edytuj] Bibliografia
- Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
- Myers, P.: Cercopithecidae (en). (On-line), Animal Diversity Web, 2000. [dostęp 18 maja 2008].
- Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (en). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 18 maja 2008].
- Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
|
|||||||||||
| PE: świetna Polonia, dramat Olszara, hat-trick Sobczaka |
|
We wtorwek, 7 października, rozegrano trzy mecze piłkarskiego Pucharu Ekstraklasy. Najbardziej zacięte spotkanie obejrzeli kibice w Chorzowie, gdzie Ruch wygrał z Odrą Wodzisław 3:2. Trzy bramki w tym meczu strzelił Marcin Sobczak, a sędzia pokazał dwie czerwona kartki. Prawdziwe "wejście smoka" miał w spotkaniu Piasta Gliwice ze Śląskiem Wrocław Sebastian Olszar. Napastnik gospodarzy strzelił dwa gole, trzeciego wypracował, by wreszcie skończyć mecz na noszach. Nadal znakomicie spisuje się...
|
| "Gladiatorzy" zatrzymali Goeppingen |
|
Piłkarze ręczni SC Magdeburg meczem z Frisch Auf Goeppingen zainaugurowali ósmą kolejkę zmagań w Bundeslidze.
|
| Tusk o PZPN: ci ludzie mają silnych protektorów |
|
Premier Donald Tusk przyznał we wtorek, że w sprawie PZPN nie udało się wszystkiego osiągnąć, ale nie sądzi, aby obecne rozwiązanie było kompromitujące. Dodał, że minister sportu Mirosław Drzewiecki zachowa stanowisko.
|
| PE: Polonia podtrzymała świetną passę |
|
Znakomicie radzi sobie w tym sezonie Polonia Warszawa. "Czarne Koszule", beniaminek Ekstraklasy, przewodzą ligowej tabeli, a na dodatek nie przegrywają spotkań i nie tracą bramek.
|
| Cech: cieszę się, że mecz z Polską rozstrzygnie się na boisku |
|
Petr Cech, bramkarz Chelsea Londyn i reprezentacji Czech, jest zadowolony z faktu, że mecz eliminacji MŚ 2010 dojdzie do skutku.
|