Mamutowiec olbrzymi - Google

Mamutowiec olbrzymi

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Mamutowiec olbrzymi
Systematyka
Domena jÄ…drowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
RzÄ…d cyprysowce
Rodzina cyprysowate
Rodzaj mamutowiec
Gatunek mamutowiec olbrzymi
Nazwa systematyczna
Sequoiadendron giganteum (Lindl.) J.Buchh.
pub. 1939
Galeria zdjęć i grafik
Pień mamutowca olbrzymiego
Pień mamutowca olbrzymiego
Gałązka z szyszką
Gałązka z szyszką

Mamutowiec olbrzymi, sekwojadendron, mamutowe drzewo, welingtonia, sekwoja olbrzymia (Sequoiadendron giganteum) - jedno z najpotężniejszych drzew iglastych na świecie, odkryte w 1833, przez 20 lat nie miało swej nazwy. Osiąga wiek 2000-3500 lat. Współczesne drzewa dorastają do 95 m wysokości i 10 m średnicy (w Parku Narodowym Sekwoi w Kalifornii, tamże znane są pnie drzew ściętych w XIX wieku, o średnicy 12 m i szacowanej wysokości 135 m), będąc jednym z najwyższych drzew świata, obok sekwoji wiecznie zielonej. Do Europy pierwsze mamutowce sprowadzono w 1853 (do Wielkiej Brytanii), jest często uprawiany jako drzewo ozdobne w parkach, wymaga klimatu łagodnego, morskiego, wrażliwy na mróz. W Polsce przemarza, dlatego większość okazów rośnie w zachodniej części kraju, gdzie klimat jest cieplejszy.

Spis treści

[edytuj] Geneza nazwy drzewa:

Mamutowiec olbrzymi odkryty w 1833, przez 20 lat nie miał swej nazwy. Pierwsza nazwa została przypisana drzewu latem 1853r. przez W. Lobba. W ciągu następnych dwóch tygodni gatunek został opisany przez botanika J. Lindleya jako Wellingtonia gigantea, na cześć Arthura Wellesleya, księcia Wellington (w rzeczywistości nazwa była błędna - pod nazwą Wellingtonia opisywano rośliny z rodziny Sabiaceae). W 1854r. J. Decaisne określił gatunek jako Sequoia gigantea, nazwa, która została zaakceptowana przez brytyjskich botaników i wyparła Wellingtonie. Sequoia gigantea również była błędnym terminem, użytym już wcześniej przez Endlichera do opisania właśnie sekwoji. Trzyletnie badania (1852-1855) A. Kellogg z California Academy of Sciences zaowocowały w maju 1855r. publikacją, że jest to Taxodium giganteum Kellogg and Behr. Dopiero w 1939 roku Amerykanin J. T. Buchholz opisał gatunek Sequoiadendron. Było to szeroko krytykowane przez starą gwardię botaników kalifornijskich, jednak przedstawione podstawowe różnice pomiędzy szyszkami gatunków Sequoia i Sequoiadendron spowodowały ogólną akceptację nazwy.

[edytuj] Charakterystyka:

Gałęzie: u starszych okazów wyrastają dopiero na dużej wysokości nad ziemią, z wiekiem rosną nieregularnie. Gałęzie horyzontalne lub lekko opadające, ze wzniesionymi końcówkami. Korona w młodości stożkowata, u starszych drzew wąska i zaokrąglona.

Gałązki mamutowca olbrzymiego
Gałązki mamutowca olbrzymiego

Pień: u nasady uderzająco zgrubiały, dalej stopniowo zwężający się. Kora cynamonowoczerwona, uderzająco miękka i gruba (do 50cm) u starych drzew głęboko bruzdowana i spękana, włóknista, łuszcząca się płatami. Młode pędy bardzo sztywne i mocne, zielonkawoszare.

Drewno: zróżnicowane na biel i twardziel. Biel wąski, biały, twardziel jasnoczerwona lub czerwonobrązowa; drewno włókniste, średnio twarde i średnio ciężkie, odznaczające się dobrymi właściwościami mechanicznymi, bardzo trwałe, trudne do obróbki.

Igły: ciemnozielone lub niebieskawozielone, niekiedy błyszczące po roztarciu wydzielają zapach. Ułożone spiralnie lub w trzech podłużnych szeregach. Mają (ok. 5-10 mm dł.) czyli są krótkie, łuskowate, zaostrzone, na wierzchu płaskie, a pod spodem podłużnie bruzdkowane w dolnych częściach pędów przylegają do gałęzi, a w strefie wierzchołkowej wyraźnie odstają.

Szyszki: kwiaty rozdzielnopłciowe - jednopienne. Kwiaty męskie owalne lub okrągłe, 4-8 mm długie, zbudowane z 12-20 sporofili, rosną zawsze pojedynczo na końcach pędów. Szyszki żeńskie występują pojedynczo albo po dwie na grubszych końcach, podłużne, kuliste, zdrewniałe, wielkości do 8 cm,zbudowane z 25-45 łusek, w stanie dojrzałym ciemnobrunatne. Tarczki na łuskach szyszkowych z wyraźnym ciernistym wyrostkiem. Osiągają pełną wielkość w końcu pierwszego roku, dojrzewają w końcu drugiego roku i często przez szereg lat są zamknięte na gałęziach, często pozostają na drzewie do 20 lat.

Nasiona: silnie spłaszczone i wąsko dwubocznie oskrzydlone (3—6 mm średnicy); zwykle po 5 nasion na każdej łusce nasiennej. Siewka 3—5 liścieni.

Okres kwitnienia: od marca do kwietnia.

[edytuj] Występowanie:

General Sherman Tree
General Sherman Tree

Występują dziko tylko na obszarach położonych pomiędzy 1500-2500 m n.p.m. na zachodnich stokach gór Sierra Nevada w Kalifornii. Większość drzew obecnie znajduje się w parkach narodowych. W Europie szeroko rozpowszechniony jako drzewo ozdobne i parkowe. W Polsce można zobaczyć okazy w Arboretum w Wojsławicach, w Brwicach (wys. ok. 27 m) i w Glinnej, gdzie rósł przeszło stuletni mamutowiec (najstarszy i najwyższy 38m w Polsce)usechł jednak w wieku 111 lat w 1987 z powodu mrozu poniżej 30 stopni. Obecne mają ok. 20 lat, ale rosną błyskawicznie.

[edytuj] Ciekawostki:

Największy obecnie osobnik tego gatunku, drzewo o nazwie "General Sherman Tree", rośnie na terenie leżącego w górach Sierra Nevada, Narodowego Parku Sekwoi. Drzewo to przy wysokości 84 m. i średnicy pnia 8 m. waży około 1200 ton. Miąższość drewna tego drzewa odpowiada mniej więcej masie drewna ze świerków rosnących na powierzchni pół hektara.

[edytuj] Bibliografia:


Wicepremier o koalicyjnych targach: "Newsweek" prowokuje
Media wyraźnie nie mogą się doczekać sensacji więc wymyślają ją same - pisze o doniesieniach "Newsweeka" na blogu w portalu Onet.pl, Waldemar Pawlak.
Żołnierz z Nanghar Khel o kolegach: są dobrymi ludźmi
- Wiem, że są dobrymi żołnierzami i dobrymi ludźmi - powiedział w TVN24 o swoich kolegach oskarżonych o ostrzelanie wioski Nanghar Khel, Damian Ligocki, pierwszy żołnierz, który postanowił wystąpić przed kamerami.
Polska przedstawi założenia polityki wschodniej
Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski zapowiedział w TVN 24, że w najbliższych tygodniach należy się spodziewać "skonsultowanej z sojusznikami i partnerami" uszczegółowionej propozycji Polski w sprawie polityki wschodniej UE.
Rutkowski mógł pomagać porywaczom Olewnika
– Detektyw Krzysztof Rutkowski mógÅ‚ współpracować z porywaczami mojego syna – podejrzewa WÅ‚odzimierz Olewnik, ojciec porwanego i zamordowanego Krzysztofa. Oskarżenia pod adresem Rutkowskiego – także o wyÅ‚udzenie od nich znacznej sumy pieniÄ™dzy – rodzina Olewników ujawniÅ‚a już w kwietniu. "Wprost" dotarÅ‚ do informacji wskazujÄ…cych, że także w wypadku innych gÅ‚oÅ›nych porwaÅ„ Krzysztof Rutkowski mógÅ‚ pomagać gangsterom.
PSL chce więcej stanowisk
Piechociński za Grabarczyka i więcej foteli wiceministrów - to, jak dowiedział się "Newsweek", pomysł PSL na letnią rekonstrukcję gabinetu Donalda Tuska.
Linki: Strona g³ówna