Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy prowincji Kanady. Zobacz też: jezioro Manitoba.

Manitoba

Flaga Manitoby Godło Manitoby
Dewiza: Gloriosus et Liber (Wspaniały i silny)
Język urzędowy	angielski, francuski
Stolica	Winnipeg
Największe miasto	Winnipeg
Premier	Gary Doer
Gubernator porucznik	John Harvard
Reprezentacja w parlamencie  - przedst. w Izbie Gmin  - przedst. w Senacie	14 6
Powierzchnia CaÅ‚kowita  â€¢ Ziemia  â€¢ Woda	2006 647 797 km² 647 797 km² 14,5%
Ludność  â€¢ CaÅ‚kowita (2001)  â€¢ GÄ™stość	1 150 000 1,78 os./km²
Akces po Konfederacji	rok - 1870 (jako piÄ…ta)
Strefa czasowa	UTC -6
Informacja pocztowa  â€¢ Kod telefoniczny  â€¢ ISO 3166-2  â€¢ Skrót pocztowy  â€¢ Pierwsza litera kodu	204 CA-MB MB R
Strona internetowa	www.gov.mb.ca
Oficjalne symbole prowincjonalne

Manitoba – prowincja Kanady leżąca w środkowej Kanadzie. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.

Nazwa Manitoba pochodzi od zniekształconych słów w języku odżibwe – manito-bah lub języku kri – manito-wapow, znaczących "cieśnina duchów". Odnosi się do przewężeń na jeziorze Manitoba, gdzie wartko przepływający nurt wśród głazów wydawał dudniące dźwięki. Według indiańskich wierzeń miały to być odgłosy magicznego bębna Manitou – ducha Algonkinów.

[edytuj] Struktura polityczna

[edytuj] Gubernator porucznik

Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji Premiera Manitoby. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.

[edytuj] Zgromadzenie legislacyjne

Parlament Manitoby Legislative Assambly of Manitoba składa się współcześnie w 57 deputowanych Members of Legislative Assambly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 57 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia posiadająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem Manitoby. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

W 37 kadencji parlamentu miejsca w parlamencie podzielone były następująco:

Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 32

Konserwatywna Partia Manitoby – 23

Liberalna Partia Manitoby – 1

Zobacz więcej w artykule głównym: Zgromadzenie Legislacyjne Manitoby.

[edytuj] RzÄ…d

• Ministry of Aboriginal and Northern Affairs - Ministerstwo do spraw Indian i spraw północy
• Ministry of Advanced Education and Training - Ministerstwo szkolnictwa wyższego
• Ministry of Agriculture, Food and Rural Initiatives - Ministerstwo rolnictwa, gospodarki żywnoÅ›ciowej i rozwoju terenów wiejskich
• Ministry of Conservation - Ministerstwo ochrony Å›rodowiska
• Ministry of Culture, Heritage & Tourism - Ministerstwo kultury, spuÅ›cizny kulturowej i turystyki
• Ministry of Energy, Science and Technology - Ministerstwo Energetyki, nauki i technologii
• Ministry of Education, Citizenship and Youth - Ministerstwo edukacji, obywatelstwa i spraw mÅ‚odzieży
• Ministry of Family Services & Housing - Ministerstwo do mÅ‚odzieży i spraw mieszkaniowych
• Ministry of Finance - Ministerstwo finansów
• Ministry of Industry, Economic Development & Mines - Ministerstwo przemysÅ‚u, rozwoju gospodarczego i górnictwa
• Ministry of Health - Ministerstwo zdrowia
• Ministry of Healthy Living - Ministerstwo zdrowego życia
• Ministry of Intergovernmental Affairs - Ministerstwa do kontaktów miÄ™dzyrzÄ…dowych
• Ministry of Justice and Attorney General - Ministerstwo sprawiedliwoÅ›ci i prokurator generalny
• Ministry of Labour and Immigration - Ministerstwo pracy i emigracji
• Ministry of Transportation & Government Services - Ministerstwo transporty i usÅ‚ug wewnÄ…trz rzÄ…dowych
• Ministry of Water Stewardship - Ministerstwo nadzoru wód Å›ródlÄ…dowych

[edytuj] Premier

Premier Manitoby jest szefem rządu prowincjonalnego w Manitobie. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakiś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

[edytuj] Podział administracyjny

Manitoba podzielona jest na 8 regionów, które dzielą się na drobniejsze jednostki samorządowe: miasta, wsie oraz obszary wiejskie.

Zobacz: lista jednostek samorzÄ…dowych Manitoby.

[edytuj] Geografia

[edytuj] Ukształtowanie powierzchni

Trzy piąte terenów Manitoby leży na Tarczy Kanadyjskie. Ten falisty teren, poprzecinany licznymi wąwozami, rzekami i usiany jeziorami jest niemal całkowicie porośnięty lasami, a na północy tundrą . Zawiera także większość złóż mineralnych znajdujących się w prowincji. Jedynym wyższym pasmem górskim są Baldy Mountains z najwyższym szczytem wznoszącym się 831 m n.p.m. Duża część południowej Manitoby jest terenem zalewowym i bagnistym. Pod uprawę nadaje się jej południowo-zachodnia część poniżej Jeziora Winnipeg w trójkącie pomiędzy nim a granicami z Saskatchewan i USA.

[edytuj] Wody śródlądowe

Udział wód śródlądowych w powierzchni Manitoby jest bardzo wysoki i sięga 9%. Obok tysięcy małych jezior rozsianych na całej jej powierzchni dominuje olbrzymie jezioro Winnipeg, które swoją wielkością dorównuje mniejszym z Wielkich Jezior.

[edytuj] Klimat

Ze względu na rozciągłość równoleżnikową Manitoby można wyróżnić w niej dwie strefy klimatyczne. W strefie południowej panuje klimat kontynentalny, z ciepłym latem o średniej temperaturze w czerwcu +18°C, a dla lipca +18°C. Mroźne zimy ze średnimi temperaturami stycznia -18°C i obfitymi opadami śniegu dochodzącymi do 140 cm.

W terenach północnych prowincji panuje klimat subarktyczny z krótkim, chłodnym latem – średnia temperatura czerwca +12°C i bardzo mroźną zimą ze średnimi temperaturami stycznia -27°C. W środkowych terenach panuje klimat pośredni.

[edytuj] Zasoby naturalne

Ponad 50% lądowej powierzchni Manitoby stanowią lasy. Drewno należy do podstawowych bogactw naturalnych Manitoby. W prowincji znajdują się także eksploatowane pokłady takich cennych minerałów jak: nikiel, cynk, miedź, srebro, złoto, kadm oraz skały wapienne używane do produkcji cementu. W Manitobie występują także pokłady ropy naftowej. Lasy Manitoby bogate są w zwierzynę łowną, a wody śródlądowe w ryby.

[edytuj] Gospodarka

Głównymi gałęziami gospodarki Manitoby są:

• rolnictwo, którego zasadniczymi produktami sÄ…: jÄ™czmieÅ„, żyto, kukurydza i sÅ‚onecznik, oraz hodowla zwierzÄ…t. CaÅ‚kowita produkcja rolnictwa w Manitobie przekracza 2,7 miliarda dolarów
• przemysÅ‚ wytwórczy – głównie drzewny, żywnoÅ›ciowy i lekki. CaÅ‚kowita produkcja przemysÅ‚owa wynosi prawie 10 miliardów dolarów.
• leÅ›nictwo – w leÅ›nictwie Manitoby zatrudnionych jest blisko 9 tysiÄ™cy osób produkujÄ…cych ponad 2,15 milionów metrów szeÅ›ciennych surowego drewna.
• przemysÅ‚ wydobywczy – głównie minerałów (82% udziaÅ‚u), generuje ponad miliard dolarów.
• rybołówstwo i Å‚owiectwo – współczeÅ›nie głównie sportowe, generuje 32 miliony dolarów dochodu.

[edytuj] Historia

Teren Manitoby od tysiącleci zamieszkany był przez liczne plemiona indiańskie. Pojawienie się Europejczyków po 1670, w związku z rozpoczęciem działalności Kompanii Zatoki Hudsona, wciągnęło Indian w system gospodarczy przez nią tworzony. Pierwsze osiedla powstały w tzw. Koncesji Selkirka w dolinie Rzeki Czerwonej. Z czasem z osiedleńców, głównie pochodzących ze Szkocji i frankofonów z Quebeku, powstała bardzo charakterystyczna, kresowa społeczność, w której najdynamiczniejszą grupą byli Metysi. Kultura ta łączyła w sobie pierwiastki szkockie, frankofońskie i indiańskie. Po 1867 r. wraz z włączeniem Manitoby, jako części Terytoriów Północno-Zachodnich, utworzono z części jej terenów nową prowincję. Było to skutkiem rebelii nad Rzeką Czerwoną. Obszar prowincji został następnie kilkakrotnie powiększony, osiągając ostateczny rozmiar w 1912.

Zobacz więcej w artykule głównym: historia Manitoby.

   

Zobacz galeriÄ™ multimediów na Wikimedia Commons:
Manitoba

p â€¢ d â€¢ e

Podział administracyjny Kanady

Alberta • Kolumbia Brytyjska • Manitoba • Nowa Fundlandia i Labrador • Nowa Szkocja • Nowy Brunszwik • Ontario • Quebec • Saskatchewan • Wyspa Księcia Edwarda

Terytoria Kanady: Jukon • Nunavut • Terytoria Północno-Zachodnie