Z Wikipedii

Grób Mariana Brandysa i jego żony na Cmentarzu leśnym w Laskach

Marian Brandys (ur. 25 stycznia 1912 w Wiesbaden, zm. 20 listopada 1998 w Warszawie) – prozaik, reportażysta.

Ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Uczestnik kampanii wrześniowej, brał udział w walkach w rejonie Woli Gułowskiej, stanowiących ostatni etap bitwy pod Kockiem, jako porucznik rezerwy w oddziale wchodzącym w skład Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie". W latach 1939-1945 jeniec oflagów m.in. oflagu II-C Woldenberg. Po wyzwoleniu z oflagu, w ostatnich miesiącach wojny był, razem z Edmundem Osmańczykiem, korespondentem frontowym w Berlinie. Po wojnie pracował jako dziennikarz (m.in. reporter i publicysta tygodnika "Świat"). Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz Polskiego PEN Clubu. Pod koniec lat 70. XX wieku związał się z opozycją demokratyczną. W 1976 był jednym z sygnatariuszy protestu przeciwko planowanym zmianom w Konstytucji PRL tzw. "Memoriału 101". Mąż aktorki Haliny Mikołajskiej-Brandys, obydwoje pochowani na cmentarzu w Laskach. Brat Kazimierza Brandysa.

W latach 50. i początku lat 60. publikował głównie reportaże, wydane w zbiorach m.in: "Spotkania włoskie", "O królach i kapuście". Pisał również książki i opowiadania dla dzieci i młodzieży m.in: "Śladami Stasia i Nel" oraz "Z Panem Biegankiem w Abisynii", będące relacją z podróży reporterskiej do Egiptu, Sudanu i Abisynii. W swoich książkach o tematyce historycznej, skupił się na historii Polski epoki rozbiorów, głównie czasach napoleońskich oraz Królestwa Kongresowego. Specjalizował się w biografiach ciekawych postaci tego okresu m.in. Marii Walewskiej w "Kłopotach z Panią Walewską", Stanisława Poniatowskiego - bratanka króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w "Nieznanym księciu Poniatowskim", Józefa Sułkowskiego - adiutanta Napoleona w "Oficerze największych nadziei", Jana Kozietulskiego w "Kozietulski i inni", generała Józefa Zajączka w "Generale Arbuzie". W swoich książkach i esejach ważne wydarzenia historyczne przedstawiał przez pryzmat losów jednostek, ich postaw i życiowych wyborów. Jego głównym dziełem jest pięciotomowy "Koniec świata szwoleżerów", opisujący ciąg dalszy losów bohaterów wojen napoleońskich z "Kozietulskiego i innych": Wincentego Krasińskiego, Tomasza Łubieńskiego, Walentego Zwierkowskiego i ich różne postawy w czasach Królestwa Kongresowego i powstania listopadowego.

Jego książki cieszyły się ogromnym zainteresowaniem czytelników, osiągając wielotysięczne nakłady. Zostały przetłumaczone na kilka języków obcych m.in.: niemiecki, rosyjski, francuski.

[edytuj] Twórczość dla młodzieży

• Dom odzyskanego dzieciństwa (1953; opowiadania)
• Wyprawa do Arteku (1953)
• Honorowy łobuz (1957; 7 opowiadań dla młodzieży; ilustracje Bohdan Butenko):
  • Chłopiec z pociągu (opowiadanie zainspirowało film Ludzie z pociągu)
  • Navigare necesse est
  • Experyment naukowy (film Tarpany; Brandys zdaje się popularyzować poglądy Łysenki o "dziedziczeniu cech nabytych")
  • Śmierć Don Juana (opowiadanie weszło później do tomu zbiorowego Kredą na tablicy)
  • Wiewiórczak
  • Honorowy łobuz
  • W Nałęczowie (o Bolesławie Prusie)
• Podróże Gulliwera (adaptacja powieści Jonathana Swifta)
• Śladami Stasia i Nel (1961)
• Z panem Biegankiem w Abisynii (1962; ciąg dalszy Śladami Stasia i Nel)
• Najdziwniejsze z miast (1972; o Warszawie)

[edytuj] Twórczość dla dorosłych

• Spotkania włoskie (1949)
• Początek opowieści (1952; o budowie Nowej Huty)
• O królach i kapuście (1954)
• Wyprawa do oflagu (1955)
• Nieznany książę Poniatowski (1960)
• Oficer największych nadziei (1964; esej historyczny o Sułkowskim)
• Kozietulski i inni (1967)
• Kłopoty z Panią Walewską (1969)
• Koniec świata szwoleżerów: (1972-1979)
  • t.1 Czcigodni weterani
  • t.2 Niespokojne lata
  • t.3 Rewolucya w Warszawie
  • t.4 Zmęczeni bohaterowie
  • t.5 Nieboska komedia. Ogień i popiół
• Z dwóch stron drzwi (1982; wydawnictwo II obiegu)
• Strażnik królewskiego grobu (1984)
• Generał Arbuz (1988)
• Moje przygody z historią (1990)
• Moje przygody z wojskiem (1993)
• Jasienica i inni (1995)
• Dziennik 1972 (1996)
• Dziennik 1976-77 (1996)
• Dziennik 1978 (1997)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Marian Brandys - Wspomnienie

Tajemniczy szum z kosmosu

Bardzo głośny, nieznany dotąd kosmiczny szum, odkrył zespół z NASA Goddard Space Flight Center, kierowany przez doktora Alana Koguta. Od teraz nasłuchiwanie wszechświata staje się jeszcze trudniejszym zadaniem, twierdzą naukowcy.

W Strefie Gazy giną cudzoziemcy

Ze Strefy Gazy od początku konfliktu cały czas uciekają cudzoziemcy. Pochodzącą z Ukrainy Olverę al-Dżarę i jej dwuletnie dziecko zabiła izraelska bomba. Tymczasem w nocy Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję, żądającą natychmiastowego wstrzymania działań zbrojnych w Strefie Gazy i całkowitego wycofania z rejonu sił izraelskich. Stany Zjednoczone wstrzymały się od głosu.

Giną pakistańscy liderzy Al-Kaidy

Dowodzący operacjami Al-Kaidy w Pakistanie Usama Al-Kini i jego prawa ręka, Szejk Ahmed Salim Swedan, prawdopodobnie są martwi - donosi jeden z amerykańskich oficjeli z frontu wojny z terroryzmem. Z enigmatycznej informacji wynika tyle, że mężczyźni zginęli na pograniczu z Afganistanem.

Jest już porozumienie, ale gaz wciąż nie płynie

Późnym wieczorem w czwartek nadeszła pierwsza dobra wiadomość w sprawie konfliktu gazowego: czeskie przewodnictwo UE podało, że jest porozumienie z Rosją o rozmieszczeniu misji unijnych obserwatorów na trasie rurociągów na Zachód, co daje nadzieję na wznowienie dostaw. O rychłym wznowieniu dostaw mówi też premier Włoch.

Zamieszki na ulicach Oslo

Krwawe echa konfliktu w strefie Gazy dosięgnęły Norwegii. Około tysiąca propalestyńskich demonstrantów zaatakowało w czwartek w Oslo uczestników proizraelskiej manifestacji, paląc flagi i rzucając koktajlami Mołotowa. Policja interweniowała przy użyciu gazu łzawiącego.