Marmur
Z Wikipedii
Marmur (z gr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów definiuje jako marmur wyłącznie skały węglanowe przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 st. C, wysokie ciśnienie), skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) nazywając wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu "wapień krystaliczny" używa się w przypadku skał metamorficznych jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej poddanej metamorfizmowi.
Od starożytności stosowany jako cenny materiał budowlany, rzeźbiarski oraz architektoniczny. Znane marmury wydobywa się w Carrarze we Włoszech i na chorwackiej wyspie Brač. Marmury wydobywa się przy użyciu różnych urządzeń tnących, nie stosuje się materiałów wybuchowych, gdyż prowadzą one do spękania skał i drastycznej redukcji bloczności złoża, co uniemożliwia wydobycie bloków na tyle dużych by pociąć je na płyty okładzinowe lub przeznaczyć na rzeźby. Marmury spękane i odpady z produkcji pełnowartościowego marmuru wykorzystuje się do produkcji lastriko lub grysu marmurowego. Marmury zbudowane z dolomitu są podstawą wytwarzania tabletek magnezu.
W Polsce marmur wydobywany jest wyłącznie w Sudetach, przede wszystkim w masywie Śnieżnika, gdzie występuje w dwóch odmianach kolorystycznych, jako "Biała Marianna" (na górze Krzyżnik) i "Zielona Marianna". Innym złożem marmuru jest złoże marmuru szarego z odcieniem niebieskawym w Sławniowicach. Eksploatuje się także dolomity przeobrażone (nazywane przez większość geologów marmurem lub dolomitem krystalicznym) w Rędzinach.
W Polsce istnieje również pojęcie "marmur techniczny", który odnosi się wg polskiej normy i niektórych publikacji technicznych również do węglanowych skał osadowych, które przyjmują poler (pod wpływem polerowania ich powierzchnia staje się silnie błyszcząca). Jest to nazwa naukowo nieprawidłowa, ale silnie zakorzeniona w polskim kamieniarstwie. Tego typu "marmury" wydobywane są licznie w Górach Świętokrzyskich. W okresie przedwojennym niektórzy właściciele kopalń wapienia nadawali im handlową nazwę "marmurów kieleckich" – w celu podniesienia ich rangi. Kolejne tzw. "wolne" interpretacje doprowadziły do pojawienia się określeń: "marmur dębnicki", "marmur chęciński" itp. Należy jednak pamiętać, że marmur i wapień należą do zupełnie odmiennych grup skał pod względem ich pochodzenia. Jest to szczególnie istotne przy tłumaczeniu tekstów na języki obce.
[edytuj] Bibliografia
- Michał Stelmach, 2007 Geologia Polski. Wydawnictwo Geologiczne
- Anna Maliszewska, 1991: Słownik petrograficzny. Wydawnictwa Geologiczne.
- Piotr Roniewicz (red), 1999: Przewodnik do ćwiczeń z geologii dynamicznej. Polska Agencja Ekologiczna.
[edytuj] Zobacz też
| DJ MARKET COMMENT: European Stocks Led Lower By Fiancials |
|
European stocks dropped in early action on Friday, with financials leading a retreat as the market continued to reel from data showing U.S. existing-home sales fell to a 10-year low while Citigroup warned the British economy was about to enter a recession.
|
| PwC wycenił Paradise Group na 79,0 mln zł na zlecenie Alma Market |
|
PricewaterhouseCoopers Polska oceniła wartość rynkową spółki Paradise Group na 79,0 mln zł, poinformowała Alma Market, która zleciła wycenę. Walne zgromadzenie Alma Market ma dziś podjąć uchwały określające wysokość kapitału zakładowego i liczbę akcji serii F, jaka zostanie skierowana do udziałowców Paradise Group w zamian za 100% udziałów w tej spółce.
|
| DJ Japan Stock Futures End Dn; Dlr/Yen Drop, US Mkt Concerns |
|
Japan stock index futures finished lower Friday as selling accelerated in the afternoon on the dollar's weakening against the yen and on concerns over the next Wall Street session later in the global day.
|
| Wzrost cen ropy w Nowym Jorku |
|
Ceny ropy na giełdzie w Nowym Jorku rosły rano z powodu obaw o możliwe zakłócenia dostaw z Iranu i Nigerii.
|
| Koniec sesji może być na plusie |
|
Zdecydowane pogorszenie klimatu inwestycyjnego, czego konsekwencją była wczorajsza przecena na Wall Street (S&P500 -2,31 proc.; Nasdaq Composite -1,97 proc.), kontynuowana następnie dziś na czołowych azjatyckich parkietach (Nikkei -1,94 proc.), stawia polskich inwestorów pod ścianą.
|