Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy ruchu społecznego. Zobacz też: masa krytyczna − pojęcie stosowane w fizyce.

Masa Krytyczna w Białymstoku, 28 kwietnia 2006, ul. Lipowa, widok z kościoła św. Rocha

Masa Krytyczna 29 maja 2005 w Radomiu

Masa Krytyczna 31 lipca 2008 w Szczecinie. Pl. Lotników przy pomniku Colloniego

Masa Krytyczna – nieformalny ruch społeczny, polegający na organizowaniu spotkań maksymalnie licznej grupy rowerzystów i ich wspólnym przejeździe przez miasto. Spotkania te odbywają się pod hasłem "My nie blokujemy ruchu, my jesteśmy ruchem" ^[1] i mają na celu zwrócenie uwagi władz i ogółu społeczeństwa na zwykle ignorowanych rowerzystów^[2].

Informowanie o spotkaniach polega zazwyczaj na powielaniu i rozprowadzaniu na terenie miasta niewielkich ulotek oraz ew. prowadzeniu strony internetowej. Rzadko zdarza się, aby masa odbywała się w inny dzień niż ostatni piątek miesiąca. Jest to od dawna ustalony, niejako "kultowy" termin masy, wspólny dla wielu miast.

Przejazd bardzo licznej grupy rowerzystów przez miasto powoduje zazwyczaj spowolnienie ruchu samochodowego, bądź nawet jego czasowe wstrzymanie i przejęcie na moment jezdni pod "władanie" rowerzystów. W teorii, blokowanie ruchu samochodów, ma wystąpić niejako naturalnie przez odwrócenie zwykłych proporcji pojazdów na drodze (dużo rowerów, mało samochodów), bez naruszania jakichkolwiek przepisów drogowych. W praktyce jednak dochodzi z reguły do łamania przepisów przez uczestników ruchu, co jest najbardziej kontrowersyjnym i często krytykowanym przez oponentów elementem tych przejazdów.

Masa Krytyczna została zapoczątkowana w 1992 roku w San Francisco, gdzie odbywa się do dzisiaj, w każdy ostatni piątek miesiąca. Idea ta została przeniesiona następnie do innych miast w USA, a następnie do Europy, Australii i kilku miast w Azji. Obecnie Masa Krytyczna odbywa się w kilkuset miastach na całym świecie. Największe comiesięczne imprezy odbywają się wciąż w San Francisco (ok. 2000 ludzi), Nowym Jorku (ok. 5000 ludzi) i Londynie (1500 osób).

Nazwa Masa Krytyczna jest używana także dla innych, mniej regularnych rowerowych przejazdów. Przykładem może być Budapeszt, w którym impreza odbywa się dwa razy w roku - na Europejski Dzień Bez Samochodu i Dzień Ziemi. W ostatnim przejeździe 20 kwietnia 2008 roku w budapeszteńskiej Masie brało udział ok. 80 tys. rowerzystów.^[3]

W Polsce największe spotkania i przejazdy miały miejsce:

• w postaci dorocznego przejazdu rowerzystów w Gdańsku – 4000 osób w czerwcu 2004 r.,
• w postaci comiesięcznej imprezy w Warszawie – 2366^[4] osób 30 maja 2008 r.

Do grona polskich miast w których odbywa się Masa Krytyczna regularnie dołączają kolejne, zachęcone sukcesem tego typu przejazdów - m.in.^[5]:

• Warszawa - od V 1998 r.
• Szczecin - od III 2003 r.
• Wrocław - od IV lub V 2003 r.
• Radom - od V 2003 r.
• Katowice - od IX 2003 r.
• Białystok - od IX 2003 r.
• Bydgoszcz - od I 2004 r.
• Sanok - od IV 2004 r.
• Legionowo - od VIII 2004 r.
• Otwock - od X 2004 r.
• Przemyśl - od X 2004 r.
• Częstochowa - od VIII 2004 r.
• Łódź - od 2003 (wcześniej w mniejszych zespołach)
• Stargard - bd.
• Poznań - od IX 2004 r.
• Kraków - od V 2005 r.
• Brzeg_(miasto) - od X 2008 r.

[edytuj] Zobacz też

Zobacz kategorię na Wikimedia Commons:
Masa Krytyczna

• miasta dla rowerów
• Warszawska Masa Krytyczna
• Szczecińska Masa Krytyczna

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona ogólnopolska
• Strona światowa
• Michał Pawełczyk, Masa krytyczna - rowerowa anarchia? w magazynie Histmag