Mauthausen-Gusen - Google

Mauthausen-Gusen

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Jeden z baraków w Mauthausen z kamieniami zostawionymi przez odwiedzających to miejsce żydów dla pamięci wymordowanych.
Jeden z baraków w Mauthausen z kamieniami zostawionymi przez odwiedzających to miejsce żydów dla pamięci wymordowanych.
Więźniowie obozu Mauthausen-Gusen bezpośrednio po jego wyzwoleniu
Więźniowie obozu Mauthausen-Gusen bezpośrednio po jego wyzwoleniu
Ciała usuwane przez niemieckich cywilów w celu spalenia w krematorium w obozie Mauthausen-Gusen po jego wyzwoleniu
Ciała usuwane przez niemieckich cywilów w celu spalenia w krematorium w obozie Mauthausen-Gusen po jego wyzwoleniu
WyglÄ…d obozu dzisiaj
WyglÄ…d obozu dzisiaj

Konzentrationslager Mauthausen (od lata 1940 pod nazwą KL Mauthausen-Gusen) – niemiecki obóz koncentracyjny usytuowany w miasteczku Mauthausen, ok. 20 km od Linzu w Austrii. Został założony po wcieleniu (Anschluss) Austrii do Niemiec. Istniał w latach 1938-1945.

Spis treści

[edytuj] Historia Obozu

KL Mauthausen został założony w sierpniu 1938 r. w pobliżu największego austriackiego kamieniołomu grafitu (Wiener Graben). Obóz był wzorowany na modelowym KL Dachau i służył aż do końca 1940 r. za miejsce kaźni przede wszystkim niemieckich i austriackich socjalistów, komunistów, homoseksualistów i potencjalnej lub faktycznej opozycji względem nazizmu. Był to pierwszy obóz założony poza międzywojennymi granicami Niemiec.

Komendantem był z początku Albert Sauer, a już od 17 lutego 1939 i do końca wojny Franz Ziereis.

W grudniu 1939 zapadła decyzja o założeniu obozu w Gusen, przy zakładach zbrojeniowych. Latem 1940 r. oba obozy zostały połączone wspólną administracją i kierownictwem.

W ciągu II wojny światowej wiele podobozów przynależało do KL Mauthausen-Gusen. Więźniowie byli w nich wykorzystywani do pracy niewolniczej na rzecz niemieckiego przemysłu zbrojeniowego (np. Messerschmitt GmbH, Regensburg). W 1945 r. KL liczył 56 podobozów. Niektóre z nich słynęły z wyjątkowo wyczerpującej pracy, na przykład "Bergkristall-Bau" (Gusen II), polegający na tworzeniu podziemnych fabryk zbrojeniowych.

We wrześniu 1944 r. otwarto w Mauthausen obóz kobiecy, do którego przysłano wiele kobiet z Ravensbrück, Bergen-Belsen, Gross Rosen i z Buchenwaldu.

Wiosną 1945 r. w Mauthausen przebywało wielu więźniów ewakuowanych z Auschwitz-Birkenau (marsze śmierci). Pod koniec kwietnia 1945, przy zbliżającym się froncie, część SS-manów opuściła obóz. 5 maja 1945 dokładnie o godzinie 17:00 na teren obozu wkroczyła armia amerykańska. Był to ostatni wyzwolony duży obóz koncentracyjny. Więźniowie i wyzwoliciele dokonali samosądu na złapanych strażnikach SS, których ciała zostały spalone w grobach masowych na oczach lokalnej ludności, przymuszonej niezależnie od wieku do oglądania spalania.

[edytuj] Więźniowie i ofiary

KL Mauthausen-Gusen należał do najcięższych obozów III Rzeszy. Według zeznań świadków (dla porównania) ludzie, którzy przyjeżdżali do tego obozu z Oświęcimia Auschwitz-Birkenau umierali w niedługim czasie, a ci którym udawało się przeżyć zgodnie twierdzili, że byliby gotowi wracać do Oświęcimia na kolanach. Warunki w obozie zaczęły się poprawiać w 1943 m. in. dzięki cofnięciu limitu na rozmiar i ilość paczek żywnościowych oraz niepowodzeniom Niemiec na frontach II wojny światowej, nadal jednak były gorsze niż w Oświęcimiu, także w latach poprzedzających.

Z początku jego więźniami byli prawie wyłącznie niemieccy i austriaccy socjaliści, komuniści, antyfaszyści i homoseksualiści.

Począwszy od wiosny 1940 r. miał miejsce duży napływ więźniów z Polski, głównie ludzie ze środowisk inteligenckich. Śmiertelność wśród więźniów wzrastała, co spowodowało zainstalowanie krematoriów już w styczniu 1941 r. W lutym 1942 r. przeprowadzono pierwsze zagazowanie więźniów, były to próby na jeńcach sowieckich.

W drugiej połowie 1941 r. miał miejsce napływ dużej liczby jeńców sowieckich. Wśród wielu narodowości były również duże grupy Węgrów i Holendrów.

KL Mauthausen był również jednym z miejsc zagłady austriackich Żydów.

Więźniowie pracowali w morderczych warunkach w kamieniołomie lub w okolicznych fabrykach, głównie zakładach zbrojeniowych. Szczególnie trudne były roboty przy konstrukcji fabryk podziemnych. Śmierć więźniów wynikała również z systemu terroru wewnątrzobozowego, złych warunków bytowych, chorób i epidemii, a także eksperymentów medycznych i pseudomedycznych. Regularnie zdarzały się również masowe egzekucje, przez rozstrzelanie bądź zagazowanie, również w specjalnych ciężarówkach.

Szczególnie ostatnie miesiące przed wyzwoleniem były dla więźniów wyjątkowo dotkliwe, co wiązało się z trudnościami Niemiec w kwestiach zaopatrzeniowych.

Przez obóz przeszło 335 000 więźniów, z czego – wedle bardzo zróżnicowanych szacunków – zmarło od 71 000 do 122 000.

Więźniowie tworzyli w ramach obozu ruch oporu.

[edytuj] Znani więźniowie

Do więźniów Mauthausen-Gusen należeli między innymi:

[edytuj] Dzieje powojenne

Jeszcze w 1945 r. Sowieci zaczęli demontaż części konstrukcji obozowych, w szczególności podziemne elementy Gusen, które sukcesywnie wysyłali do Związku Radzieckiego. Tunele zostały wysadzone. W latach 1961-1965 powstało Muzeum KL Gusen z inicjatywy b. więźniów.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Bibliografia

Wykaz bibliografii dla serii artykułów o niemieckich obozach w latach 1933-1945 został umieszczony na osobnej stronie.

[edytuj] Linki zewnętrzne


Rzecznik Praw Dziecka złożył ślubowanie
Nowy Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak złożył ślubowanie przed Sejmem, co oznacza, że może już rozpocząć urzędowanie. Michalak ślubował m.in., że przy wykonywaniu obowiązków RPD dochowa wierności Konstytucji RP.
Napieralski nie wyklucza spotkania z Chlebowskim
Lider SLD Grzegorz Napieralski nie wykluczył, że jeszcze przed zaplanowanym na dzisiejszy wieczór głosowaniem nad wetem prezydenckim do ustawy medialnej może spotkać się z przewodniczącym klubu PO Zbigniewem Chlebowskim.
Ziobro: to PO powinna przeprosić Polaków
Zbigniew Ziobro zaprzecza, jakoby uciekł z Warszawy w trakcie środowego posiedzenia sejmowej komisji regulaminowej. Dyskutowano na niej o uchyleniu posłowi PiS immunitetu.
Alarmy powodziowe na Podkarpaciu, Podhale liczy straty
W związku z intensywnymi opadami i wezbraniem rzek na Podkarpaciu, alarmy powodziowe ogłoszono w powiatach: bieszczadzkim, leskim, brzozowskim, jasielskim, sanockim, przemyskim i rzeszowskim. Kilka domów w Sanoku jest ewakuowanych, w Krośnie rozdawane są worki z piaskiem - podaje RMF FM.
Polskie wojsko rusza z kampaniÄ…... reklamowÄ…
Rusza pierwsza w historii wielka akcja reklamowa polskiej armii. Wojsko nie kusi zarobkami, lecz prestiżem - pisze dziennik "Polska".
Linki: Strona g³ówna