Max Stirner - Google

Max Stirner

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Johann Kaspar Schmidt

Urodzony 25 października 1806
Bayreuth
Zmarł 25 czerwca 1856
Berlin
Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Max Stirner (25 października 1806 - 25 czerwca 1856) – główny teoretyk anarchoindywidualizmu, autor książki Jedyny i jego własność (wyd. pol. tłum. Joanna i Adam Gajlewiczowie, Warszawa: PWN 1995, s. 458 (BKF).

[edytuj] Życie i twórczość

Stirner wł. Johann Kaspar Schmidt urodził się 25 października 1806 roku, jako jedyne dziecko luterańskiej rodziny mieszkającej w Bayreuth. Stirner to przezwisko, utworzone od dużego czoła i wykorzystane przez Schmidta jako pseudonim literacki. Jego ojciec zmarł gdy Stirner miał 6 miesięcy i chłopak był wychowywany przez matkę, a następnie przez ciotkę, która zajęła się nim, gdy matka ponownie wyszła za mąż i wyjechała z Bayreuth do Chełmna, gdzie mieszkał do 12 roku życia. Stirner skończył studia bez żadnego tytułu, tylko z wyróżnieniem naukowym na uniwersytetach w Berlinie, Erlangen i Königsberg. W Berlinie uczęszczał na trzy wykłady Hegla: filozofia religii, historii filozofii i filozofia subiektywnego ducha (która dotyczyła struktur poznawczych i procesów indywidualnego umysłu).

Pod koniec studiów Stirner dużo czasu poświęcał sprawom rodzinnym, gdyż matka zdradzała objawy choroby psychicznej. W 1832 roku wrócił wraz z matką do Berlina, gdzie szukał pracy jako nauczyciel (w 1837 matkę Stirnera przyjęto do szpitala psychiatrycznego, gdzie po 3 latach zmarła). W końcu znalazł pracę w prywatnej szkole jako nauczyciel łaciny. W tym czasie poślubił Agnes Butz (1815-1838), córkę pana domu Edgara Bauer'a. W sierpniu 1838 roku Agnes zmarła podczas porodu.

W latach 1839-1844 Stirner mieszkał w Berlinie. Otrzymał pracę w prywatnej szkole dla dziewcząt i spędził pięć lat ucząc historii i literatury. Poza nauczaniem, Stirner zaczął uczęszczać do kawiarenek, w których spotykali się intelektualiści w Berlinie. Bywał w czytelni imienia Willibald Alexisa, popołudnia spędzał w Cafe Stehely, a od 1841 był regularnym gościem w winiarni Hippel przy ulicy Friedrichstrasse. Było to miejsce spotkań wolnomyślicielskiego kółka młodoheglistów, skupionych wokół Bruno Bauera. Do grupy należała także Marie Dähnhard, która została drugą żoną Stirnera (jej dedykowany jest Jedyny i jego własność). W tym środowisku pomimo niewielkiej siły przebicia, Stirner zyskał szacunek dla swoich poglądów - wrogości do religii, nietolerancji umiarkowania i zdolności do rzucania zagorzałymi argumentami. Przez krótki czas pojawiali się u Hippla Marks i Engels, a rysunek Engelsa jest jedynym istniejącym portretem Stirnera.

W okresie berlińskim Stirner zaczął publikować. Jego teksty ukazywały się w lokalnych gazetach wychodzących w Berlinie: Rheinische Zeitung i Leipziger Allgemeine Zeitung. Napisał recenzję Trąba Sądu Ostatecznego (1842) na temat ataku Bruno Bauera na Hegla i artykuł o pedagogice Fałszywe zasady naszej edukacji (1842). Pisma te szkicowały pogląd na jego późniejszą pracę. W tym okresie Stirner wspominał już, że pracuje nad książką, ale niewielu jego znajomych brało to poważnie. Jedyny i jego własność ukazał się w 1844 w Lipsku, wydany w nakładzie 1000 egzemplarzy.

Reakcję, jaką wywołała książka, można opisać jako krytyczny sukces. Książka przyciągnęła uwagę takich osób jak Bettina von Arnim, the doyenne of the Berlin literati i Kuno Fischer, wywołała też oddźwięk u lewicowych heglistów takich jak: Bruno Bauer, Ludwig Feuerbach, Moses Hess i Arnold Ruge, którzy polemizowali ze Stirnerem. Mimo to Jedyny i jego własność nie był sukcesem finansowym ani literackim. Stirner, który przestał nauczać zanim książka została wydana, a wcześniej zmarnował majątek swojej żony, musiał prosić o pożyczkę na łamach Vossische Zeitung. Marie Dähnhardt zostawiła go pod koniec 1846 roku. Wiele lat później biograf Stirnera John Henry Mackay odnalazł ją w angielskiej społeczności rzymskokatolickiej. Odmówiła spotkania osobiście, ale napisała do niego opisując Stirnera jako chytrego człowieka, którego ani nie szanowała, ani nie kochała, a ich związek jako tylko wspólne życie, ale nie małżeństwo.

Od 1847 Stirner prowadził spokojne życie, coraz bardziej determinowane przez biedę. Był zupełnie odcięty od ówczesnych wydarzeń (np. kompletnie zignorował rewolucję w 1848). Kontynuował pisarstwo z przerwami, tłumaczył na niemiecki książki ekonomiczne Jean-Baptiste Saya i Adam Smitha, oraz pisał dla Oesterreichischen des Journal Lloyd. Głównym problemem Stirnera było w tym okresie unikanie wierzycieli, zmieniał często miejsce pobytu. Nie udało mu się jednak uniknąć dwukrotnego pobytu za długi w więzieniu w 1853 i 1854.

W maju 1856 znalazł się w Berlinie, nadal w będąc w kłopotach finansowych. Ukąszony przez owada zapadł w gorączkę i po osłabieniu zmarł 25 czerwca.

[edytuj] Linki zewnętrzne:



Obniżyli cenę za przejazd A1 i nieźle na tym wyszli
Od kiedy minister infrastruktury zmniejszył opłaty za przejazd 25-kilometrowym odcinkiem A1, kierowcy dużo chętniej z niej korzystają. Ruch jest tylko nieznacznie mniejszy niż wtedy, gdy przejazd był bezpłatny - czytamy w trójmiejskim dodatku do "Gazety Wyborczej".
Fiskus ostrzega przed oszustami
Przed próbą wyłudzenia poufnych danych przez telefon ostrzegają szczecińskie urzędy skarbowe. Do urzędów zgłaszają się podatnicy, którzy otrzymali telefoniczne wezwanie, a nawet groźby surowej kary za rzekome niezłożenie zeznania.
Cena benzyny wkrótce znacznie powyżej 5 zł za litr?
Baryłka ropy naftowej według banków Goldman Sachs i UBS może kosztować niedługo 150 dolarów, a litr benzyny w Polsce ponad 5 zł - donosi "Rzeczpospolita" w sobotnim wydaniu.
Czy Wrocław wygra wyścig o prestiżowy instytut?
Wrocław ma poważne szanse na siedzibę Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT), a polski rząd powinien lobbować na jego rzecz - uważa ekspert Uniwersytetu Warszawskiego Jarosław Pietras.
Budowa drugiej linii metra - to będzie horror
Zamknięte dla aut ulice i mosty oraz bezwzględny priorytet dla komunikacji. Tak ma wyglądać Warszawa w latach 2009 - 2012, w czasie budowy drugiej linii metra - przewiduje "Życie Warszawy".
Linki: Strona gwna