Megali Idea
Z Wikipedii
Megali Idea (greka: Μεγάλη ΙδÎα "Wielka Idea") grecka ideologia narodowa postulujÄ…ca utworzenie wielkiej Grecji na terenach zamieszkiwanych przez Greków.
W greckim życiu politycznym pojawiła się w roku 1844 r., a jej zasady wyłożył na posiedzeniu parlamentu Joannis Kolettis. Przez resztę XIX wieku i do połowy XX wieku niezmiennie wpływała na politykę kolejnych rządów greckich, których celem było przyłączenie ziem zamieszkiwanych przez Greków, kosztem Imperium Osmańskiego. Grecja po pokoju z 1832 r. obejmowała zaledwie Półwysep Peloponeski i część Attyki z wyspą Eubeą. Poza jej obrębem znajdowały się: wyspy na Morzu Egejskim, Tessalia, Beocja, Epir, Macedonia, Tracja, Kreta. Obiektem aspiracji greckich były też tereny w Azji Mniejszej: Konstantynopol, Jonia, Pont oraz wyspa Cypr. Ideolodzy megali odwoływali się do ziem od starożytności zamieszkiwanych przez Greków. Wiek XIX zrodził wiele ruchów i idei, których źródłem był nacjonalizm określonej grupy etnicznej, a Megali Idea była jedną z nich.
Spis treści |
[edytuj] Wpływ Megali Idea do 1922 roku
Megali Idea skonsolidowała Greków wokół najważniejszego celu, czyli przyłączenia do kraju ziem pozostających pod władzą Imperium Osmańskiego. Młode państwo zyskało w Europie wielką sympatię jako kolebka cywilizacji europejskiej, dzięki czemu miało za sobą poparcie mocarstw w zmaganiach z Turkami. Konfrontacyjna polityka doprowadziła do sporów terytorialnych ze słabnącym sułtanatem. Grecji sprzyjały też wojny prawosławnej Rosji z Turcją. Dzięki temu w 1864 przyłączone zostały Wyspy Jońskie, a w 1881 Tessalia i Epir. Gdy w 1896 wybuchło powstanie na Krecie zostało ono szybko stłumione. Doprowadziło to do wojny z Grecją w 1897, którą sułtan wygrał, ale zmuszony przez Wielką Brytanię i Francję musiał uznać autonomię wyspy. W wyniku wojen bałkańskich kosztem imperium Grecy zyskali Macedonię, a kosztem Bułgarii wschodnią Trację. W czasie I wojny światowej nie toczyły się działania wojenne pomiędzy Grecją a Turcją. Przegrana bloku Państw Centralnych, w tym Imperium Osmańskiego rozbudziła nadzieję Greków na aneksję będących częścią Turcji kontynentalnej : Jonii, Pontu oraz Konstantynopola (Stambułu), który w planach ideologów Wielkiej Idei miał być stolicą odrodzonego cesarstwa bizantyjskiego. Próba realizacji tej koncepcji w drodze militarnej poprzez desant armii greckiej w Smyrnie (Izmirze) (1919) i ofensywę przeciw Turcji (p. Wojna grecko-turecka) zakończyła się sromotną klęską Grecji i deportacją 1,5 mln. Greków z Azji Mniejszej.
[edytuj] Idea Megali na Cyprze
W 1955 Grecy cypryjscy dążyli do przyłączenia wyspy do Grecji, rozpoczęli politykę nieposłuszeństwa wobec Wielkiej Brytanii. Greckie kroki doprowadziły walk na wyspie, napięcia stosunków miedzy Grecją i Turcją i pogromu stambulskiego. W 1974 rząd Grecji [1] zainspirował zamach stanu na Cyprze skierowany przeciw Makariosowi III z intencją włączenia wyspy w skład Grecji. Wywołało to interwencję wojskową Turcji, okupację wojskową północnej części wyspy, utworzenie tzw. Tureckiej Republiki Cypru Północnego. Konsekwencją nieudanej aneksji Cypru był upadek dyktatury wojskowej w Grecji i trwający do dziś faktyczny podział Cypru.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- T.G. Tatsios, The Megali Idea and the Greek-Turkish war of 1897; the impact of the Cretan problem on Greek irredentism 1866-1897, N.Y. 1984.
| Sejm: debata nt. bezpieczeństwa energetycznego |
|
Poseł PO Andrzej Czerwiński podkreślił, że w sprawach bezpieczeństwa energetycznego prezydent, premier i rząd muszą, wraz z przywódcami unijnymi, mówić wspólnym głosem. Czerwiński przedstawił w Sejmie stanowisko Platformy Obywatelskiej w sprawie kryzysu gazowego.
|
| Zamieszanie wokół lustracji kandydatki PSL |
|
Oświadczenie lustracyjne złożone w imieniu kandydującej w ostatnich wyborach do parlamentu z listy PSL Krystyny Piaseckiej sporządziła i podpisała inna osoba - ustaliło Oddziałowe Biuro Lustracyjne IPN w Katowicach.
|
| UPR krytykuje nowelizacjÄ™ kodeksu pracy |
|
Unia Polityki Realnej krytykuje nowelizację kodeksu pracy, zmuszającą wszystkich pracodawców do wyznaczania pracownika odpowiedzialnego za ochronę przeciwpożarową w firmie.
|
| CBOS: Polacy generalnie zadowoleni z życia |
|
Systematycznie wzrasta poziom zadowolenia Polaków ze swego życia, a głównym źródłem satysfakcji pozostają od lat sprawy osobiste - wynika z sondażu CBOS.
|
| Skopiowano dokumenty ws. gen. Sikorskiego |
|
Dwaj prokuratorzy katowickiego IPN badający okoliczności śmierci gen. Władysława Sikorskiego i pomagająca im archiwistka kończą pięciodniową pracę w brytyjskich archiwach.
|