Z Wikipedii

Plejady
Plejady
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Byk
Typ	otwarta, II,3, r[1]
Rektascensja	03h 47m 00s
Deklinacja	+24° 07' 00
Odległość	~440 ly (~135 ps)
Jasność obserwowana	1,4m
Rozmiary kÄ…towe	100'[2]
Charakterystyka fizyczna
Szacowany wiek	100 mln lat[3]
Liczba gwiazd	~500

Plejady (w katalogu Messiera M45 lub Messier 45; inne nazwy: Baby, Kurczęta, Kokoszki, Siedem Sióstr, Subaru, Kościół Masoński) – są najbardziej znaną gromadą otwartą na niebie. Swoją popularność zawdzięczają głównie temu, że można je swobodnie podziwiać nawet nieuzbrojonym okiem. Gromada ta znajduje się w gwiazdozbiorze Byka i jest odległa od nas o około 400 lat świetlnych (126 parseków). Ta młoda gromada – mająca około 100 mln lat – jest otoczona piękną, niebieską mgławicą, która widoczna jest na zdjęciach wykonanych odpowiednią techniką.

Pomimo tego, że Plejady widać gołym okiem, lepszy efekt wizualny osiągniemy używając zwykłej lornetki. Plejady mają charakterystyczny kształt, który przypomina znacznie pomniejszoną Małą Niedźwiedzicę. Zawiera ona kilkaset gwiazd, spośród których 10 najjaśniejszych ma indywidualne nazwy. Są to: Taygeta, Maja, Asterope, Sterope II, Merope, Plejone, Alcyone, Atlas, Calaneo i Electra. Większość spośród nich to błękitne olbrzymy typu widmowego B. Ich jasność wynosi od 3,0 do 5,9^m.

Nazwa tej gromady nawiązuje do greckiego mitu o Plejadach, choć wiele innych prastarych kultur na całym świecie poświęcało im szczególną uwagę.

Spis treści 1 Lokalizacja Plejad na niebie 2 Dane astronomiczne 3 Mitologia 4 Zobacz też 5 Przypisy 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Lokalizacja Plejad na niebie

Gromada M45 jest najlepiej widoczna na polskim niebie od października do marca. Najlepsze warunki do obserwacji są w grudniu około godziny 23.00.

Plejady znajdujÄ… siÄ™ w gwiazdozbiorze Byka.

Nie powinno być problemów z ich odnalezieniem na zimowym niebie, jednakże spotyka się kilka reguł pozwalających znaleźć M45. Oto dwie z nich:

• Aby znaleźć Plejady zacznij od Bellatrix (gamma Oriona, prawy górny róg Oriona). Wskaż tÄ™ gwiazdÄ™ kciukiem prawej rÄ™ki, a palcem wskazujÄ…cym wskaż gwiazdÄ™ Aldebaran. Teraz trzymajÄ…c tÄ™ odlegÅ‚ość przesuÅ„ rÄ™kÄ™ na północny zachód, tak aby na Aldebaran wskazywaÅ‚ twój kciuk. Teraz palec wskazujÄ…cy pokazuje Plejady.
• PrzeciÄ…gnij liniÄ™ Å‚Ä…czÄ…cÄ… 3 gwiazdy Oriona przez gwiazdÄ™ Aldebaran. JeÅ›li bÄ™dziesz podążać dalej za tÄ… liniÄ… w kierunku północnego zachodu, to trafisz na rozmytÄ… mgieÅ‚kÄ™. BÄ™dÄ… to wÅ‚aÅ›nie Plejady.

[edytuj] Dane astronomiczne

Plejady są gromadą otwartą typu II,3, r^[1]. Oto ich krótka charakterystyka:

• wiek – okoÅ‚o 100 milionów lat^[3]; sÄ… to głównie mÅ‚ode, gorÄ…ce gwiazdy, mÅ‚odsze od naszego SÅ‚oÅ„ca mniej wiÄ™cej 50 razy;
• odlegÅ‚ość od Ziemi – okoÅ‚o 400 lat Å›wietlnych, różne źródÅ‚a podajÄ… od 380 do 541 lat Å›wietlnych;
• liczność – gromada obejmuje okoÅ‚o 500 gwiazd;
• wielkość – okoÅ‚o 12 lat Å›wietlnych; na niebie widoczne w kwadracie o wymiarach 60' x 60'^[2];
• jasność – widzialna z Ziemi jasność to okoÅ‚o 1,4^m; w rzeczywistoÅ›ci najjaÅ›niejsze gwiazdy należące do M45 sÄ… jaÅ›niejsze od SÅ‚oÅ„ca od 40 do 100 razy;
• rektascensja (ra) – 03h 47m 00s;
• deklinacja (dec) – +24st 07m 00s;

Główne gwiazdy wchodzące w skład Plejad:

Nazwa	Oznaczenie	Jasność widzialna	Typ	Oznaczenie katalogowe
Alcyone	eta (25) Tauri	2.86	B7e III	vdB 23
Atlas	27 Tauri	3.62	B8 III	Ced 190
Electra	17 Tauri	3.70	B6e III	vdB 20
Maia	20 Tauri	3.86	B7 III	NGC 1432
Merope	23 Tauri	4.17	B6 IV	NGC 1435, IC 349
Taygeta	19 Tauri	4.29	B6 V	Ced 19e
Pleione	BU (28) Tauri	5.09 (zm.)	B8e p	Ced 19p
Celaeno	16 Tauri	5.44	B7 IV	Ced 19c
Asterope	22 Tauri	5.64/6.41	B8e V/B9 V
Sterope II	21 Tauri	5.65	B8 V	Ced 19h

Cała gromada jest otoczona bardzo słabo widzialną mgławicą refleksyjną, pozostałością po "gwiezdnym żłobku", który wyprodukował te gwiazdy. Mgławicę tę najlepiej widać na zdjęciach wykonanych techniką długiego naświetlania (jak to powyżej). XIX-wieczny niemiecki obserwator Heinrich Louis d'Arrest zaobserwował, że mgławica otulająca Plejady jest niewidoczna (lub ledwie dostrzegalna) w wielkich teleskopach, podczas gdy można ją zaobserwować w szukaczach tychże teleskopów.

[edytuj] Mitologia

Mityczne Plejady były córkami tytana Atlasa. Na wieść o śmierci swoich sióstr, Hiad, popełniły samobójstwo, a dobry Dzeus przeniósł je na niebo jako siedem pięknych gwiazd. Już w starożytności plejadą zaczęto określać grupę wybitnych twórców. W mitologii słowiańskiej Plejady nazywane były na cześć boga Wołosa Wołosożarami założyciela pierwszej wielkiej loży.

[edytuj] Zobacz też

• Subaru - JapoÅ„ska firma motoryzacyjna

[edytuj] Przypisy

1. ↑ ^{1,0 1,1} Według Kennetha Glyn Jonesa. Götz and Sky Catalog 2000 podaje I,3, r, n.
2. ↑ ^{2,0 2,1} 100' to szacunkowa średnica (SEDS podaje 110'), obejmująca również sąsiednie mgławice refleksyjne i obłoki ciemnego pyłu. Często rozmiary Plejad podaje się również jako w przybliżeniu kwadrat o bokach 60' x 60', obejmujący same gwiazdy.
3. ↑ ^{3,0 3,1} Najnowsze dane pochodzące z 1993, G. Meynet, J.-C. Mermilliod, A. Maeder, Astron. Astrophys. Suppl. Ser. 98, 477-504. Wcześniej mówiono o 60-80 milionach lat (np. 78 mln według the Sky Catalog 2000).

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Pleiade Associates (en)
• M45 w SEDS.org (de) (en) (fr) (it)

... | Poprzedni obiekt | Plejady | Następny obiekt | ...

14 milionów ludzi przymiera głodem

Organizacje humanitarne alarmują, że kilkanaście milionów osób we Wschodniej Afryce przymiera głodem. To efekt suszy najgorszej od trzech lat, a także rosnących cen paliw i - w efekcie - żywności.

Brama Brandenburska nie dla Obamy

Barack Obama zaczyna swoją podróż po Europie od wizyty w Niemczech. Spotka się z tamtejszymi politykami, a wieczorem wygłosi przemówienie. Nie zrobi tego jednak pod Bramą Brandenburską - to efekt sprzeciwu kanclerz Angeli Merkel.

Kolejny wyciek w elektrowni atomowej

To już drugi wyciek w elektrowni atomowej Tricastin niedaleko francuskiego La Bollene w ostatnich kilkunastu dniach. Tym razem blisko stu pracowników zostało skażonych przez radioaktywny pył. Poprzednio razem do pobliskich rzek wydostało się 30 metrów sześciennych cieczy zawierającej uran.

Aktywne życie w ukryciu

Jak na ukrywającego się zbrodniarza wojennego, Radovan Karadżić prowadził w Belgradzie bardzo aktywne życie: publikował, wykładał, miał kochankę i ulubiony lokal, gdzie opowiadał o rzekomej rodzinie w Ameryce.

WÅ‚osi za Traktatem

Za - 286. Przeciw - 0. Włoski Senat uchwalił w środę ustawę o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego. Traktat Reformujący czeka jeszcze głosowanie w Izbie Deputowanych.

Linki: Strona g³ówna