Metamfetamina
Z Wikipedii
| Metamfetamina | |||
|
|
|||
| Ogólne informacje | |||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | |||
| (+)-2-metyloamino-1-fenylopropan | |||
| Inne nazwy | Metyloamfetamina, Meth, Metaamfetamina | ||
| Wzór sumaryczny | C10H15N | ||
| Masa molowa | 149,233 g/mol | ||
| Identyfikacja | |||
| Numer CAS | 537-46-2 | ||
| Klasyfikacja | |||
| Wykaz środków odurzających | II-P | ||
| Stosowanie w ciąży | kategoria C | ||
| Farmakokinetyka | |||
| Biodostępność | 62,7% doustnie; 79% przez śluzówkę nosa; 90,3% palone; 99% doodbytniczo; 100% dożylnie | ||
| Okres półtrwania | 9-15 h | ||
| Metabolizm | Wątroba | ||
| Wydalanie | Nerki | ||
Metamfetamina - metyloamfetamina - (±)-N-metylo-2-amino-1-fenylopropan - stymulant oparty na szkielecie β-fenyloetyloaminy. Posiada dwa enancjomery, z których oba mają silne działanie narkotyczne, ale każdy z nich nieco inne.
Jest to jedna z najgroźniejszych substancji psychoaktywnych, silnie uzależniająca i w szybkim tempie siejąca spustoszenie w organizmie. W Polsce występuje rzadko, jednak jest to popularna substancja w Czechach i na Słowacji (pervitin). W USA jest równie popularna jak w Polsce zwykła amfetamina.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Metamfetamina została po raz pierwszy zsyntetyzowana w 1893 r. z efedryny przez japońskiego chemika Nagayoshi Nagai. W roku 1919, krystaliczna metamfetamina została zsyntetyzowana prze Akira Ogatę. Pokrewny związek chemiczny, amfetamina została zsyntetyzowana w Niemczech w roku 1887 przez Lazara Edeleanu.
Pierwsze zastosowanie metamfetaminy na szerszą skalę miało miejsce w czasie II wojny światowej, kiedy była stosowana jako środek pobudzający dla żołnierzy, od których wymagano aktywności bojowej przez długi czas (lotnicy, czołgiści).
W latach 50. XX wieku metamfetamina była stosowana jako lek, między innymi w leczeniu otyłości. W latach 60. rozpoczęło się stosowanie jej jako narkotyku. Znaczny wzrost stosowania metamfetaminy w USA miał miejsce od lat 80.
[edytuj] Właściwości fizykochemiczne
Metamfetamina podobnie jak amfetamina jest higroskopijną (wchłaniającą wilgoć) cieczą tworzącą azeotrop z wodą o odczynie zasadowym. Ciemnieje na powietrzu pochłaniając dwutlenek węgla. Posiada charakterystyczny, dość intensywny, zapach.
Z powodu tych właściwości, dla celów komercyjnych przeprowadza się ją w chlorowodorek (±)-metamfetaminy. W laboratoriach stosuje się właściwie tylko chlorowodorek, gdyż sole kwasów wielozasadowych metamfetaminy są lepkimi cieczami o niskich temperaturach topnienia łatwo ulegających przechłodzeniu. Bezwodny chlorowodorek mieszaniny obu enancjomerów tak jak i (+)-metamfetaminy jest higroskopijnym białym proszkiem o gorzkim smaku. Chlorowodorek (+)-metamfetaminy łatwo krystalizuje poprzez wytrącanie chlorowodorem w bezwodnym eterze dietylowym z wolnej zasady (+)-metamfetaminy tworząc piękne kryształy.
Uliczna metamfetamina może być bezbarwna, żółta, pomarańczowa lub brązowa. Często jest też lepka, o konsystencji miodu (ze względu na swoją higroskopijność i trudność w krystalizacji) i przypomina brudny, mokry śnieg, skąd pochodzi jej uliczna nazwa.
[edytuj] Właściwości psychotropowe
Działanie psychotropowe jest ogólnie zbliżone do amfetaminy. Działa jednak dłużej i stan po spożyciu jest dużo intensywniejszy. Jest też jednak bardziej toksyczna - duże dawki powodują skrócenie drzewa neuronowego w ośrodkowym układzie nerwowym.
Sole (+)-metamfetaminy o konfiguracji absolutnej S powodują bardzo silne pobudzenie seksualne. Osoby, którym podano znaczną ilość tego enancjomeru metamfetaminy, tracą zazwyczaj wszelką kontrolę nad swoimi odruchami seksualnymi. (-)-Metamfetamina nie ma tak silnych właściwości stymulujących popęd płciowy i ma mniejsze działanie euforyzujące. (+)-Metamfetamina działa dwa razy silniej euforyzująco od racematu (równomolowej mieszaniny obu enacjomerów) metamfetaminy. Z kolei racemat (±)-metamfetamina działa zaś ok. 1,5 razy silniej od racematu (±)-amfetaminy
Dawkowanie: medyczne zastosowania 10-40 mg/dobę, uliczne dawki zaczynają się od 100 mg.
Metyloamfetaminę można przyjmować na wiele sposobów: iniekcyjnie (domięśniowo i dożylnie), poprzez palenie (odmiana ice), donosowo, doustnie, doodbytniczo itp.
Dzięki powolnemu wydalaniu i braku metabolizmu przez wątrobę, działanie (±)-metamfetaminy jak i (+)-metamfetaminy utrzymuje się ok. 6-24 godzin. W przypadku czystej (+)-amfetaminy są to 2 godziny a dla kokainy tylko 30 minut. Przy zażywaniu metamfetaminy nie następuje wytwarzanie metabolitów o działaniu psychotropowym, jak ma to miejsce w przypadku używania amfetaminy.
Atuty te oraz łatwy dostęp do efedryny ekstrahowanej z kory Ephedra sinica, pseudoefedryny dostępnej w aptekach bez recepty oraz fenyloalaniny dostępnej w aspartamie sprawia, iż narkotyk staje się coraz bardziej popularny w USA. Jest też produkowany na Słowacji i na południu Polski, głównie na eksport do Europy Zachodniej. Jednym z głównych jej producentów jest Korea Północna.
[edytuj] Otrzymywanie
(±)-Metamfetaminę, (methamfetamina, meth), syntezuje się podobnie jak amfetaminę z BMK oraz N-metyloformamidu, zamiast z formamidu stosowanego do otrzymywania amfetaminy. Chlorowodorek (+)-metamfetaminy zyskał większą popularność od siarczanu (±)-amfetaminy, gdyż "uliczni chemicy" znaleźli wydajną i tanią metodę na jego półsyntetyczne otrzymywanie.
Metoda otrzymywania opiera się na dehydroksylacji (+)-efedryny lub (+)-pseudoefedryny jodowodorem w suchej pirydynie lub w bezwodnym kwasie fosforowym. W reakcji tej zostaje zachowana konfiguracja absolutna przy asymetrycznym atomie wegla, połączonym bezpośrednio z grupą aminową.
Inna uliczna metoda otrzymywania (+)-metamfetaminy polega na N-metylowaniu optycznie czynnej fenyloalaniny i dekarboksylacji powstałego aminokwasu.
Produkcja w warunkach domowych łączy się z wysokim ryzykiem eksplozji, a powstające w jej trakcie odpady mogą być przyczyną trwałego skażenia środowiska.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Animowana cząsteczka metamfetaminy
- Raport Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii nt. metamfetaminy i pochodnych
4-Fluoroamfetamina • 4-MTA • Adrenalina • Amfetamina • Amfetaminil • Benzfetamina • Bupropion • Chlorfentermina • Dekstroamfetamina • Efedryna • Fenfluramina • Fenmetrazyna • Fentermina • Fenylefryna • Katyna • Katynon • MDMA • MDPV • Metamfetamina • Metylfenidat • Metylokatynon • PMA • Pseudoefedryna • Selegilina • Synefryna
2C-B-BZP • BZP • mCPP • MeOPP • TFMPP
Kofeina • Teobromina • Teofilina
4-Metylaminoreks • Adrafinil • Amineptyna • Arekolina • Benzydamina • Johimbina • Kokaina • Mazindol • Modafinil • Niketamid • Nikotyna • Nokaina • Pemolina • Pipradrol • Propylheksedryna • Strychnina
Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne
| Knol - nowa konkurencja dla Wikipedii |
|
Amerykański gigant informatyczny Google uruchomił serwis Knol, w którym internauci będą mogli publikować swoje artykuły i czerpać zyski z reklam - poinformował "Wall Street Journal".
|
| Mały Tarbosaurus odnaleziony na pustyni Gobi |
|
Japońscy i mongolscy uczeni odkryli kompletny szkielet młodego dinozaura sprzed 70 milionów lat - podało w czwartek japońskie muzeum przyrodnicze.
|
| Paliwo lepsze od benzyny |
|
Niewiele osób ma świadomość, iż borek wanadu może zdetronizować paliwa stosowane do napędu aut. Wynika to z faktu, iż związek ten gromadzi w sobie więcej energii niż popularne paliwa produkowane z ropy naftowej, informuje "Chemical Communications".
|
| Internet i alkohol wrogami szczupłej dziewczyny |
|
Dziewczęta i młode kobiety, które spędzają dużo czasu w internecie, za mało śpią lub regularnie pija alkohol są bardziej narażone na tycie niż ich rówieśniczki - informuje pismo "Journal of Pediatrics".
|
| Autystyczne człowiekożabie hybrydy |
|
Łącząc komórki jajowe żaby i komórki nerwowe pacjentów z autyzmem, naukowcy chcą lepiej poznać tę chorobę - informuje "New Scientist".
|